گاه شمار

تظاهرات، اعتراض ها و اصلاحات

به قلم : سپیده فرخنده

تاریخ انتشار مقاله 19/04/2008 به روز شده 10/05/2008 13:04 TU

اعتراض به جنگ ویتنام و سختگیری های مسئولان اداری دانشگاه در22 مارس 1968 حادثه ای روی داد که می توان آن را سر آغاز جنبش 1968 دانست. گروهی از دانشجویان در اعتراض به دستگیری دوستان دانشجوی خود که به خاطر شرکت در تظاهرات ضد جنگ ویتنام دستگیرشده بودند، ساختمان اداری دانشگاه نانتر     (Nanterre) را اشغال می کنند.

 از این روز به بعد یک جریان دانشجویی به نام "جنبش 22 مارس" به رهبری یک دانشجوی 23 سالۀ علوم اجتمائی به نام دانیل کهن بندیت (Daniel Cohn-Bendit) پدید می آید. رئیس دانشگاه این دانشجویان را "سگ هار"(« les enragés »)  می نامد و برای چند روز کلاس های دانشگاه را تعطیل می کند و چند تن از دانشجویان را به شورای انظباطی دانشگاه فرا می خواند. در همۀ ماه آوریل در گیری میان دانشجویان و مقامات دانشگاه ادامه می یابد.

 

راه پیمائی سندیکاهای کارگری

در سال 1968 ، برای نخستین بار پس از 14 سال، سازمان های کارگری که به فراخوان سندیکای CGT و حزب کمونیست برای گردهمائی اول ماه "می" پاسخ مثبت داده بودند اجازۀ راه پیمائی دریافت می کنند. در این تظاهرات، مسئولان حفظ نظم سندیکای CGT  اجازۀ ورود  با پلاکارد مائویستی، تروتکیستی و آنارشیستی نمی دهند و میان این جریانات و سندیکای  تنش به وجود می آید.

 

عملکرد پلیس وتظاهرات دانشجویی

 درتاریخ دوم ماه می  دانیل کهن بندیت، یک روز "ضد امپریالیستی" اعلام می کند. اما رئیس دانشگاه نانتر را تعطیل می کند. روز بعد، سی صد دانشجو درحیاط دانشگاه سوربون به حمایت از دانشجویان دانشگاه نانتر تجمع می  کنند. رئیس دانشگاه سربون برای تخلیۀ محوطۀ دانشگاه از دانشجویان اعتراضی، نیروهای پلیس را به دخالت دعوت می کند.  پلیس با قدرت نمائی دانشجویان را متفرق می کند : حدود 500 دانشجو در محلۀ دانشگاهی پاریس، دستگیر می شوند. در این درگیری ها، پلیس برای نخستین باراز گاز اشک آور علیه دانشجویان استفاده می کند. سه روز بعد در تاریخ ششم ماه "می" تظاهرات همبستگی برای آزادی دستگیرشدگان و محکوم شدگان با شعار "دانشجوی زندانی آزاد باید گردد" برگزارمی شود. در جریان این راهپیمائی نه صدوچهل و پنج نفر زخمی و 422 نفر دستگیرو زندانی می شوند.

رهبران جنبش مه 68
© AFP

 

پژواک راهپیمائی ها در پارلمان

از این روز به بعد، رهبران جنبش دانشجوئی خواستار برگزاری تظاهرات همه روزه از ساعت 6 و نیم بعد از ظهرمی شوند و به این ترتیب در فردای حملۀ وسیع پلیس به دانشجویان تظاهرات دیگری با شرکت 30000 نفر در پاریس برگزارمی شود. روز هشتم ماه "می"، هنگامی که سوربون همچنان بسته است و یک تظاهرات جدید صورت می گیرد، پارلمان فرانسه به بحث در بارۀ نا آرامی های دانشگاه می پردازد.

دانشجویان و کارگران

در نهم ماه "می"، دانشجویان دانشگاه تولوز تصمیم می گیرند دست به اعتصاب نامحدود بزنند. در پی آن، دانشگاه های نانت و لیون و پس ازآن، اکثر دانشگاه ها فرانسه به اعتصاب نا محدود می پیوندند. در شهرهای دیژون و لیون، با وجود مخالفت سندیکای CGT  کارگران به دانشجویان می پیوندند.  

 سنگرهای کارتیه لاتین

در دهم ماه "می"  برای نخستین بار دانشجویان با از جا کندن سنگ فرش کوچه ها و خیابان های کارتیه لاتن (Quartier Latin) سنگر می سازند. در شب همین روز مذاکرات میان دولت و دانشجویان که مستقیماً از رادیو پخش می شد با شکست رو برو می شود. پلیس ضد شورش در ساعت 2 بامداد حمله به سنگر را آغاز می کند. در این درگیری ها 367 نفر زخم های عمیق بر می دارند که 251 تن از آنان مأموران پلیس ضد شورش هستند.

اعتصابات

از این پس سندیکاهای کارگری اعتصاب عمومی اعلام می کنند و از چهاردهم "می" اشغال کارخانه ها توسط کارگران آغاز می شود. کارخانه های Sud-Aviation و    Renault از معروف ترین شرکت هایی هستند که کارگران آن، در شهرهای مختلف، دست به اشغال کارخانه ها می زنند.

دبیرکل CGT خواهان افزایش دست مزد ها و کاهش ساعت کار می شود اما هر گونه اتحاد عمل با جنبش دانشجوئی را رد می کند. در تارخ 18 می دوگل پس از اجلاس شورای وزیران خطاب به جورج پمپیدو نخست وزیر وقت می گوید:"اصلاحات آری، آشوب خیر."

برای نخستین باردربیستم "می" کارکنان رادیو تلویزیون دولتی با کنترل دولت بر دستگاه خبری به مخالفت بر می خیزند. اعتصابات روز به روز گسترش می یابد چنانکه در تاریخ 21 "می" بین 8 تا 10 میلیون در اعتصاب اند. دانیل کهن بندیت در 22 می از فرانسه اخراج می شود و به آلمان اعزام می شود. دانشجویان دو روز بعد در تظاهرات همبستگی با "دانی"، فریاد می زنند:"همۀ ما یهودی های آلمانی هستیم !".  و شش روز بعد، دانی، علی دغم حکم اخراج، به پاریس بر می گردد و در سوربن کنفرانس می دهد.

اصلاح قوانین کار

در تاریخ 25 "می"  پمپیدو، نخست وزیر، نماینده های کارفرمایان و کارگران را گردهم می آورد و در تاریخ 27 می اصلاحات زیر را اعلام کند:

-         افزایش دست مزد پایه

-         پذیرش چهارمین هفتۀ مرخصی با حقوق برای کارگران و کارمندان

-         افزایش حقوق مدنی سندیکاها

در همین روز سندیکای CGT در خیابان ها به تظاهرات دست می زنند و احزاب جریان های چپ با حضور پیر مندس فرانس (Pierre Mendès-France) رهبر حزب سوسیالیست فرانسه دراستادیوم ورزشی شارلتی (Charletty) میتینگ برگزار می کنند.

یک روز بعد وزیر آموزش پرورش استعفا می کند.

 روز بعد دوگل به مدت 24 ساعت از چشم خبرنگاران و وزرای خود ناپدید می شود و هیچ کس نمی داند وی کجاست.دوگل روز سیم می ناگهان ظاهر می شود اعلام می کند که من هستم و استعفا نمی کنم اما مجلس را منحل می کند. در انتخابات جدید احزاب راست 79 در صد کرسی ها را از آن خود می کنند.        

 ژنرال دوگل در ماه "می  خواستاربرگزاری یک همه پرسی در مورد ساختار قدرت شده بود. یک سال بعد در 27 آوریل 1969  این همه پرسی برگزار می شود  پاسخ رای دهندگان به این همه پرسی منفی است ودوگل استعفا می دهد.