دلایل مخالفت مقتدا صدر

با توافقنامه عراق و آمریکا

به قلم : ناصر اعتمادی

تاریخ انتشار مقاله 18/10/2008 به روز شده 19/10/2008 10:47 TU

دهها هزار نفر از طرفداران مقتدا صدر امروز در بغداد به نشانۀ اعتراض به طرح توافق دولت های بغداد و واشنگتن بر سر ادامۀ حضور نظامی آمریکا در عراق بعد از دسامبر ٢٠٠٨ دست به تظاهرات زدند. در قطعنامه ای که طی این راهپیمایی توزیع شد مقتدا صدر رهبر سپاه مهدی که هم اکنون در ایران به سر می برد از نمایندگان پارلمان عراق خواسته است که این توافقنامه را تصویب نکنند. زیرا، به گفتۀ وی، این توافقنامه هم حاکمیت ملی عراق را زیر سئوال می برد و هم این کشور را برای مدت طولانی تر در اختیار نیروهای اشغالگر آمریکا می گذارد.

عبدالله مهتدی، دبیر کل حزب زحمتکشان کردستان ایران کومه له، در مورد انگیزه های این مخالفت و دلایل بازگشت مقتدا صدر به مجادلات سیاسی عراق می گوید :

عبدالله مهتدی : انتخاب امروز از سوی مقتدا صدر برای اعلام مخالفت تصادفی نیست. امروز قرار است نشست مهمی با شرکت عالیترین مقامات دولت عراق در بغداد برگزار شود تا در آن رهبران این کشور پیش از رأی گیری در پارلمان در مورد مهمترین مسائل عراق به توافق برسند. از جمله مسائل مطرح در این نشست موضوع توافق میان بغداد و واشنگتن است بر سر تدقیق چارچوب حقوقی ادامۀ حضور نیروهای نظامی آمریکا در عراق در سه سال آینده. علاوه بر رئیس جمهوری و نخست وزیر عراق و معاونان آنان، رئیس پارلمان عراق و رهبر کردستان عراق آقای بارزانی نیز در این نشست حضور دارند. طرفداران مقتدا صدر خواسته اند با نمایش قدرت در خیابان های بغداد همزمان با این نشست یا توافق میان دولت بغداد و دولت واشنگتن را به تأخیر بیاندارند یا در هر حال مشکلاتی در آن به وجود آورند.

 رادیو بین المللی فرانسه : آقای مهتدی در کل فضای عمومی در عراق در مورد این توافقنامه چیست و موانع رسیدن دو کشور به یک توافق نهایی کدام ها هستند؟

عبدالله مهتدی : بعد از مراحل مختلفی که پیش نویس های این توافقنامه طی کرده به نظر می رسد که موانع عمده ای دیگر برای رسیدن به توافق نهایی در بین نیست. از جمله موارد اختلاف نکاتی بود که به گمان عراقی ها حاکمیت ملی عراق را به حد کافی محترم نمی شمرد و رهبران عراق این موارد را با طرف آمریکایی در میان گذاشتند و بر اساس اخبار به دست آمده به نظر می رسد که بخش عمدۀ این اختلاف ها رفع شده باشد. دولت آقای بوش احتیاج دارد که حتماً قبل از رفتنش این توافق به سرانجام برسد و آن را به عنوان موفقیتی در کارنامۀ خود ثبت کند. برای دولت عراق نیز رسیدن به یک توافق نهایی مهم است، چون نمی دانند چه کسی در آمریکا روی کار خواهد آمد. به همین خاطر است که به نظر می رسد که طرفین به مراحل نهایی توافق نزدیک شده اند. اتفاقاً همین عامل باعث شده که مقتدا صدر بر فشارهایش بیافزاید. آقای نوری المالکی خودش از معمارهای این قرارداد است. اما، تحت فشار ایران و نیروهای داخل عراق می خواهد با سخت گیری و گرفتن امتیازهای بیشتر این توافق حاصل شود. کردها هم با انجام این توافق موافقند. اما نمی خواهند طوری وانمود شود که آنان بیش از حد یا خیلی بیش از دیگران با امضاء این قرار داد موافق هستند. از دیگر مخالفان این قرارداد کسانی هستند که از زاویه ناسیونالیسم عربی و عراقی به موضوع نگاه می کنند. در این ارتباط نقش ایران عاملی تعیین کننده است. دولت جمهوری اسلامی ایران تلاش های زیادی انجام داده که این قرارداد امضاء نشود. ولیکن، ناظران و تحلیلگران بر این نظرند که موافقان قرارداد چه در مراجع قانونی و چه در افکار عمومی زورشان می چربد.

رادیو بین المللی فرانسه : آمریکایی ها این اواخر ایران را متهم کردند که فعالانه در تلاش است تا از امضاء این قرارداد جلوگیری کند، ولو با دادن رشوه به برخی نمایندگان مجلس عراق. ایران حقیقتاً از چه سازوکارهایی برای اعمال نفوذ در این زمینه برخوردار است؟

عبدالله مهتدی : ایران در سال های اخیر نفوذ گسترده ای در عراق پیدا کرده است. علاوه بر تماس با رهبران احزاب عراق، تماس با نمایندگان پارلمان این کشور که رأی شان در تصویب نهایی این قرارداد بسیار مهم است در دستور کار حکومت ایران است. و بالاخره استفاده از ابزارهای تطمیع و تهدید – چرا که ایران حتا از تهدید هم استفاده می کند – از دیگر روش های ایران است برای جلوگیری از نهایی شدن توافقنامۀ عراق و آمریکا. همین کارهایی که الان مقتدا صدر می کند تحت تاثیر و رهنمودهای مقامات ایران است.

عبدالله مهتدی