مشارکت چشم گیر ایرانیان

تاریخ انتشار مقاله  12/06/2009 به روز شده  12/06/2009 16:55 TU

گشتی در سطح شهر تهران و نگاه به صف های طولانی حوزه های رأی گیری، به روشنی میزان بالای مشارکت مردم را نشان می دهد. پرسش اینست که آیا این میزان می تواند از همۀ دوره های قبل فراتر رود؟

 خیلی از کسانی که برای رأی دادن، ساعت های پیش ازظهر را انتخاب کرده بودند، با دیدن درازای صف ها به خانه بازگشتند و کار را به بعد از ظهر موکول کردند. برخی صف ها، حتی یک ساعتی قبل از شروع رأی گیری، یعنی حوالی ساعت هفت صبح تشکیل شده بود.

 درمراکز مهم رأی گیری، مثل برخی مسجدهای بزرگ و یا در مکان هایی مثل حسینیۀ ارشاد که وجه نمادین قوی دارند، مردم علاوه بر رأی دادن، به قصد تماشا و کنجکاوی و گفتگو با دیگران آمده بودند.

 خبرنگاران رسانه های خارجی نیز اکثراً به همین حوزه های بزرگ سر می زدند. مقابل مسجد الجواد در میدان هفت تیر، صف طولانی مردم به داخل کوچۀ مجاور می پیچید. مردم، با صبر و حوصله با یکدیگر به بحث و گفتگو مشغول بودند. کنار ورودی مسج: د، دوربین تلویزیون دولتی فنلاند (YLE)، گروهی را به دور خود جمع کرده بود. از خبرنگاری که با میکروفون خود کلنجار می رفت، پرسیدم چه چیزی در این انتخابات برای فنلاندی ها می تواند جالب باشد؟ پاسخ داد: "احمدی نژاد!"... و توضیح می دهد که به عنوان خبرنگار، قبل از هر چیز می خواهد بداند که آیا احمدی نژاد دوباره انتخاب خواهد شد یا خیر. به گفتۀ او فنلاندی ها مثل بیشتر اروپایی ها، رییس جمهور کنونی ایران را جنگ طلب می دانند و می پندارند که اگر او کنار برود، خطر بمب اتمی، جنگ با اسراییل و در نهایت احتمال بروز بحران جهانی دور خواهد شد.

یک نظرخواهی بسیار محدود از اهالی چند شهر و برخی مناطق روستایی، می تواند چنین تفسیر شود که به طور کلی، مشارکت مردم در شهرهای بزرگ بسیار فراگیرتر باشد.

 در اصفهان و شیراز و مشهد، به گفتۀ برخی اهالی، بسیج مردم برای رأی دادن"غیرمنتظره" بوده است. اما در شهر کوچکی مثل تویسرکان، صف های رأی دهندگان از چهار یا پنج نفر تجاوز نمی کرد. چند نفر از ساکنان این شهر و همچنین شهرهای ملایر و بروجن، که با مناطق روستایی ارتباط بیشتری دارند، با اطمینان می گفتند که به هرحال، روستاییان "چندان اهل رأی دادن نیستند".

دراصفهان، حوزه های رأی گیری در طول روز به مرور شلوغ تر شد و نزدیک به ساعت پنج بعد از ظهر، حضور مردم به بالاترین حد خود رسید. در این شهر که طی روزهای تبلیغات، تنش ها و درگیری هایی میان مردم به وجود آمده بود، نگرانی مسئولان و نیروهای انتظامی از بروز حوادثی ناخواسته در روز انتخابات، محسوس بود. به همین دلیل، در اصفهان، نزدیک به ده هزار نفر مسئولیت نظارت بر حوزه ها و حفظ نظم را بر عهده گرفته بودند. اما تا حدود ساعت هفده، ظاهراً همه چیز به آرامش پیش رفته بوده است.

 به نظر می رسد که احتمال بروز تنش یا ناآرامی، بیشتر شایعاتی بوده که تا اندازۀ زیادی به واسطۀ تلفن های موبایل منتشر شده است. قطع شدن اس.ام.اس. یا پیامک ها از دیشب تا کنون (عصر جمعه)، به این شایعات بیشتر دامن زده است. شاید به همین دلیل باشد که آیت الله خامنه ای گفت "هرگونه تشنج به ضرر مردم است"، و از مردم خواست که خود با تشنج های احتمالی مقابله کنند.

 با توجه به استقبال گستردۀ مردم، وزارت کشور اعلام کرد که دو ساعت دیگر به زمان رأی گیری اضافه شده و بنابراین، بسته شدن صندوق ها به ساعت هشت شب موکول شده است. با این حال، اکثر ناظران تقریباً مطمئنند که تصمیم وزارت کشور باز هم تمدید خواهد شد. به گفتۀ یکی از مأموران انتظامی که وظیفۀ حفظ نظم یکی از حوزه ها را بر عهده داشت، "رأی گیری حداقل تا ده شب ادامه خواهد یافت".

 پرسش اینست که آیا میزان مشارکت در دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، می تواند "رکورد" دوره های قبل را بشکند؟

 بالاترین میزان مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری - متجاوز از   ٧٠ درصد- در هفتمین دوره، یعنی دوازده سال قبل به دست آمد و محمد خاتمی را برای نخستین بار به پیروزی رساند. برای گذشتن از این مرز، مراکز رأی گیری باید کار خود را همچنان تا آخر شب ادامه دهند.