ترانۀ ناسروده

در همبستگی با ایرانیان

تاریخ انتشار مقاله  03/07/2009 به روز شده  03/07/2009 14:57 TU

تصویری از کلیپ جون بائز که روی شبکۀ اینترنت پخش شده

در تاریخ ایران سابقه نداشته که مردم، هم زمان با جنبش اعتراضی شان، از پشتیبانی معنوی هنرمندان خارجی برخوردار شوند. اما وقایعی که بعد از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران رخ داد، افکار عمومی جهانی را متأثر کرد و برخی خوانندگان را واداشت که به دفاع از قیام ایرانیان برخیزند.

تماشای ویدئوی جون بائز که گویا در آشپزخانه نشسته و گیتار به دست، به فارسی می خواند: "ما پیروز می شیم یک روز، بر این باورم"... آدم را به این فکر می اندازد که انگار او به معنی دقیق، انجام وظیفه می کند. مثل کسی که ناچار و موظف است که هر روز پشت میز کار بنشیند و تکالیف روزمره را انجام دهد، او هم در گوشه ای از خانه، مقابل عدسی دوربین نشسته و ترانه اش را می خواند. اجرا بسیار بد است و حتی یکی دو بار، خوانندۀ بزرگ آمریکایی خارج می خواند. کیفیت صدابرداری هم با سطح اجرا کاملاً هماهنگ است.

با این حال، کار جون بائز را باید با ارزش و معنادار دانست.

 

شاید دقیقاً همان حس انجام وظیفه است که به کار جون بائز ارزش می دهد. او که اینک ٦۸ سال دارد، در طول عمر حرفه ای،  برای هر موضوع یا مورد قابل تصوری که به حقوق بشر مربوط باشد آواز خوانده است. خاورمیانه، اروپای شرقی، آمریکای جنوبی... هر کجا که در این چهل سال اخیر مبارزه یا مقاومتی مردمی در کار بوده، صدای جون بائز از دور یا نزدیک آن را همراهی کرده است. تلاش برای حقوق کودکان یا برای لغو مجازات اعدام از دیگر موارد تعهدات اجتماعی و سیاسی اوست. او که چندین انجمن و سازمان غیردولتی را تأسیس و حمایت کرده، باید هر روزه و به طور مستمر به انواع تقاضاها برای حضور در فلان کنسرت یا امضای فلان بیانیه یا حمایت از فلان روشنفکر جهان سومی پاسخ می دهد.

با این حال، در میان همۀ این اشتغالات، او چند دقیقه ای هم گیتار خود را برمی دارد و به فارسی می خواند "ما پیروز می شیم"...

انگیزۀ او در این کار مسلماً کسب شهرت یا پول نیست. جون بائز وظیفۀ خود می داند که در ادامۀ تعهد چهل ساله اش به برخی ارزش های انسانی، قدمی ولو کوچک برای ایرانیان بردارد و به قدر یک ترانه هم که شده، وقت و صدای خود را به آنان تقدیم کند.

 

البته ممکن است خواننده ای از این نوع فرصت ها برای بیشتر مطرح کردن خود بهره ببرد، اما وقتی هنرمندان بسیار مشهور و معتبر غربی به پشتیبانی از مردم ایران برمی خیزند، باید از این پدیده استقبال کرد و بدون بدبینی های افراطی، این همبستگی معنوی و نمادین فراملی را نشانه ای مثبت و پیامی امیدوارکننده دانست.

 

شاهین نجفی

گذشته از خوانندگان غربی، برخی از هنرمندان ایرانی خارج از کشور نیز به جنبش اخیر مردم واکنش نشان داده اند و آثاری به این مناسبت اجرا کرده اند که در  میان آنها هنوز کار  فوق العاده ای دیده نمی شود. شاید تاکنون شاهین نجفی بهتر از دیگران توانسته باشد خود را با شرایط و واقعیات داخل کشور همراه و هماهنگ کند.

 

 

                                            فرید وهابی