راه ابریشم

"زنان" در نمایشگاهی با عنوانی خاص : "آنها@مرکز پمپیدو"

به قلم : شهلا رستمی

تاریخ انتشار مقاله  10/10/2009 به روز شده  10/10/2009 15:40 TU

 

موزه هنرهای مدرن واقع در مرکز پمپیدو از چندی پیش نمایشگاهی را به آثار هنرمندان زنی اختصاص داده که این موزه خود در اختیار داشته است.

دراین نمایشگاه زیرعنوان خاص "آنها@مرکز پمپیدو"، از این رو آثار زنان هنرمند قرن بیستم به نمایش گذاشته می شود که در این قرن زنان به کار در خارج از خانه پرداختند و موقعیت خود را به عنوان هنرمند تثبیت کردند.

ازغزال، هنرمند ویدئو ارت که بخش از آثار ویدئوی اش در این نمایشگاه گنجانده شده و ما در گذشته آنها را در نمایشگاههای دیگر دیده بودیم خواستم در مورد این شکل نمایشگاه، یعنی نمایشگاه آثار زنان نظر خود را بیان کند.

 

با سپاسگذاری از غزال، باید اضافه کنم که این نمایشگاه علاوه بر نشان دادن شماری از آثار زنان هنرمند، این پرسش ها را مطرح می کند که شمار زنان و یا درصد آنان در کلکسیون ها چقدر است و تا چه حد آثار آنان خریداری می شود؟ پرسش هائی که تاکنون پاسخی نیافته اند. در عین حال از ورای آثار به نمایش گذاشته شده به این واقعیت پی می بریم که زنان، برای راه یافتن به دنیای مردان، می بایستی از خود شهامت و بی پروائی نشان دهند. از این رو پیش از مردان از پدیده های نو استفاده کردند و به زمینه هائی گام نهادند که مردان در آنها جای نگرفته بودند. به عنوان مثال در آغاز قرن بیستم از عکس، سپس از ویدئو و یا "پرفورمانس" یا "نقش آفرینی" برای بیان دیدگاه خود استفاده کردند.

دراواسط قرن بیستم یا درسالهای 60، با کناره گرفتن از جنبش های تثبیت شده و تاریخ هنری که آنها را در بر نمی گرفت، زبان گشودند و مواضع خود را بیان کردند. به عبارت دیگر تاریخ هنر زنان را پایه گذاری نمودند. از امتزاج فمینیسم سیاسی و اجتماعی با فمینیسم هنرمندان و تاریخ نگاران هنردرآمریکا، زبانی هنری به وجود آمد که از سیاهپوستان، اقلیت هاو طبقات اجتماعی حکایت می کرد. به هر حال این نمایشگاه که تا روز 24 مه 2010 ادامه خواهد داشت و اولین یکشنبه ماه نیز دیدار از آن رایگان است، از راه نگاه اقلیتی از هنرمندان زن، بخشی از تاریخ هنر را نوشت.

 مرور بر آثار "پییر سولاژ" درمرکز پمپیدو

درآستانه 90 امین سالگرد تولدش "پییر سولاژ" ، متولد سال 1919 ، یکی از مهمترین نقاشان معاصر فرانسه به شمار می آید. البته او از سالهای 50 به معروفیت دست یافته بود اما گذر زمان اهمیت او را بیشتر تثبت نمود.

 در نمایشگاهی که از آثار او در مرکز پمپیدو از روز 14 اکتبر آغاز می شود و تا 8 مارس 2010 ادامه خواهد داشت، حاصل شصت سال کار هنری او به نمایش گذاشته می شود. در نتیجه اهمیت این نمایشگاه را می توان با نمایشگاه دیگری از آثار "بالتوس" که در سال 1983 در همین مرکز برگزار شد مقایسه نمود.

درعین حال نباید فراموش کرد که آثار "سولاژ" به ندرت در پاریس به نمایش گذاشته شده اند یعنی دوبار طی سی سال و چند نمایشگاه کوچک در چند گالری.

"سولاژ" در نقاشی از این رواهمیت دارد که به هنر "آبستره" یا مجازی جنبه دیگری بخشید و آن را از چارچوب نقش های هندسی که در آغاز فعالیتش رایج بود در آورد. او حتا از دادن عنوان وتاریخ به تابلوهایش خود داری نمود. او که در سالهای 1947- 1949 اهمیت را به رنگ سپرد، در سالهای 1950 تا 1970 به خلق تابلوهای بزرگی رو آورد که در آنها رنگ سیاه بیشترین جا را داشت و رنگ سفید تنها برای برجسته تر کردن این سیاهی به کار گرفته می شد. از سال 1979 به بعد دوران "ماورای سیاه" خود را آغاز شد که تا امروز نیز ادامه دارد و طی آن رنگ سیاه تقریبأ تمام سطح تابلو را پر می کند. از نظر "سولاژ" رنگ سیاه رنگ پایه ای و ریشه هاست. او می گوید :" من قدرت، عمق، واضح بودن، و رادیکال بودن رنگ سیاه را دوست می دارم. رنگی که به دلیل تضادش با رنگ های دیگر، به آنها قدرت می بخشد و حضورشان را محرز می کند. رنگ سیاه اماکانات غیر قابل تصوری دارد و من چون متوجه چیزهائی می شوم که نمی دانم، از این راه به شناختنشان می شتابم."

هم زمان با نمایش آثار "پییر سولاژ" در مرکز پمپیدو، موزه لوور نیز از روز 15 اکتبر 09 تا 15 ژانویه 2010 یکی از آثار این هنرمند را در کنار تابلونی "جنگ سان رومانو" اثر "پائولو اوچه لو" و دیگر نقاشان سبک "پری می تیف" ایتالیا به نمایش می گذارد که همواره مورد توجه وتحسین او بوده اند.

گفتنی است که در چار چوب دیدار های همراه با راهنما، موزه لوور در رزوهای 9 و 16 اکتبر به معرفی شرق باستان می پردازد و در روز 23 اکتبر ایران معرفی خواهد شد.

 

فصل ترکیه در فرانسه

در پی بهار فرانسه درترکیه درسال 2006، فصل ترکیه در فرانسه از روز 8 اکتبر با حضور رئیس جمهوری ترکیه و رئیس جمهوری فرانسه در موزه "گران پاله" گشایش یافت. بدین مناسبت شماری رویداد فرهنگی با موضوع "استانبول در اروپا" برگزار می شود که یکی از آنها نمایشگاه لباس ها و زینت آلات دربار پادشاهان عثمانی است که متعلق به موزه توپکاپی است و در موزه "لوور به نمایش گذاشته شده.

درکنار این نمایشگاههای بزرگ، شماری رویداد ادبی-هنری به کمک بودجه ای مهم برنامه ریزی شده تا فرانسویان با چهره دیگری از ترکیه آشنا شوند. کشور ترکیه برای تغییر تصویر خود در اذهان وعبورازکلیشه ها فعالیت بسیاری کرده که به کمک رویداد بسیار مهم سال 2010 به نام "استانبول، پایتخت اروپائی فرهنگ" به احتمال زیاد به نتیجه خواهد رسید.

می دانیم که یکی از هدفهای مهم سفر عبداله گل به فرانسه، تلاش به متقاعد کردن این کشور به ادامه مذاکرات برای پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپاست که چندان مورد موافقت دولت فرانسه نیست.

 

چشمان زنان دنیا بر ساحل و پل های جزیره "سن لوئی"

 عکس هائی بسیار بزرگ شده و سیاه وسفید از چشمان 70 زن در سراسر دنیا هم اکنون بر ساحل و پل های جزیره "سن لوئی" در قلب پاریس و محلی که پاریس قدیمی در آن چشم گشود، چسبانده شده که توجه همه عابران را جلب می کند.

 این عکس ها که اثر یک جوان 26 ساله فرانسوی است که خود را "جی ار" با اشاره به شخصیت سریال "دالاس" می نامد هستند تا روز ده نوامبر قابل دیدنند. دو ویدئوی او نیز که در برزیل تهیه شده دریک خانه ی باز سازی شده ی محله فقیر نشین شهر "ریو" در برزیل ، تا روز 23 اکتبر در "پاویون آرسنال" پاریس به نمایش گذاشته شده است. این طرح عظیم با حمایت گالری معتبر "وو" پیاده شده است.

 

 هفته "ذائقه" در یک رستوران

 به مناسبت "هفته ذائقه، از روز 10 تا 18 اکتبر در "کافه دو کومرس" در محله پانزدهم پاریس، که به داشتن خوراک گوشتی خوب معروف است، بچه های مدرسه با حرفه قصابی آشنا می شوند. گفتنی است که در فرانسه قصابی کار هر کس نیست و برای تفکیک قسمت های مختلف گوشت به منظور تهیه خوراک های مختلف، باید حتمأ شخص دوره دیده باشد. به هر حال، بدین منظور در این رستوران یک قصابی موقت با میز های مرمری ساخت سال 1908، یعنی اول قرن بیستم، برای بریدن گوشت ایجاد شده. پشت این میزها لاشه ها را از چنگگ آویزان کرده اند. دانش آموزان، همراه با معلمانشان، به کمک قصابان حرفه ای بریدن گوشت را یاد می گیرند و در پایان با خوردن یک "استیک" با سیب زمینی سرخ شده و یک دسر هم این کار آموزی را به پایان می رسانند.

 هم زمان و تا روز 11 اکتبرهم در بازار کهنه فروشان شمال پاریس، "سنتوآن"، هزاران شیئی مربوط به طباخی و سرویس ناهار خوری به مناسبت چهارمین بازار جهانی کهنه فروشان، برای فروش ارائه می شود.

 

 جشن ملی سینمای انیمیشن

هشتمین جشن ملی سینمای انیمیشن از روز 16 تا 31 اکتبر در محل های مختلف پاریس برگزار خواهد بود تا در روز 28 اکتبرهم به مناسبت روز جهانی سینمای انیمیشن، به شکل فراگیر تر این روز را برگزار کند. فیلم های مهم و مختلف از جمله در "فروم دز ایماژ" و شهرک علم و صنعت به نمایش در خواهند آمد. این جشن همه ساله یک میهمان خاص دارد. میهمان امسال جشن استودیوی "فل ایماژ" است که شماری از فیلم های مهم انیمیشن فرانسوی و اروپائی در آن تولید شده اند. این استودیو همچنین یک مدرسه انیمیشن به نام "پودریر" گشوده و انجمنی را هم به نام "له کیپه" برای کمک به گسترش سینمای انیمیشن هم تشکیل داده است. گفتنی است که فرانسه اولین کشور تولید کننده فیلم های انیمیشن در اروپا و سومین کشور در جهان است.

 

 دیدارهای سینمای مستند

از روز 6 تا 13 اکتبر، چهاردهمین دیدارهای سینمای مستند در سینمای "ملییس" در شهرک "مونتروی" در غرب پاریس برگزار خواهد بود. در این روزها فیلم هائی که از نظر موضوعی و هنری از کیفیت بالائی بر خوردارند و تاکنون به نمایش در نیامده اند نشان داده میشوند. در عین حال طی این دیدارها، علاقمندان به سینمای مستند می توانند نبض جهان را بگیرند و از دلمشغولی های آن آگاه شوند. یکی از فیلم هائی که پیش از نمایشش در سینما ها در این فستیوال به نمایش در می آید، فیلم "رقص" ساخته "فردریک وایزمن" کارگردان آمریکائی است که دنیای درون اپرای پاریس و گام های رقصندگان را در درون آن دنبال می کند و یکی از نادر فیلم هائی است که از بیان مستند فراتر می رود و خود تبدیل به یک سمفونی می گردد.

 

 فستیوالی تازه به نام "سینما و سیاست"

شهر "تور" در نزدیکی پاریس دارای فستیوال خود شد که اولین برگزاری اش را از روز جمعه آغاز کرده در روز یکشنبه به پایان می رسد. این فستیوال "سینما وسیاست" نام دارد. به باور برگزار کنندگان آن، سینما بهتر از هنری مسائل امروز را نشان می دهد و به فکر وا می دارد. از این رو فیلم هائی در آن به نمایش می آیند که به گونه ای آن چه پس پرده سیاست می گذرد و یا تأثیر سیاست بر همه مسائل اجتماعی را برملا می کنند. از این رو 19 فیلم قدیمی در سه بخش : به دست گرفت قدرت به شکل سنتی، از طریق صندوق های رأی، با اعمال زورنمایش داده میشوند که در میان آنها می توان ازجمله از گروه اول "ران" ساخته "اکیرا کوروساوا"، از گروه دوم ، "مردان رئیس جمهور" ساخته "آلن جی پاکولا" و از گروه سوم، "تخم مار" ساخته اینگمار برگمن را نام برد.

 کشور میهمان انگلستان است که با 18 فیلم که در شش بخش به نمایش در می آیند حضور پیدا می کند.

درمیان 12 فیلم بخش مسابقه ای، فیلم "کسی از گربه های ایرانی خبری ندارد" ساخته بهمن قبادی دیده میشود.

 نظر به رابطه تنگاتنگ این فستیوال با سیاست، در میان هیأت داوران آن هم نام "رولان دوما" وزیر امور خارجه پیشین فرانسه دیده می شود.

 

"کاتالین وارگا" و طعم انتقام

 یکی از فیلم هائی که هم اکنون بر پرده سینما هاست و خرس نقره ای برلن را ربود، "کاتالین وارگا" ساخته "پیتر استریک لند" کارگردان انگلیس است که در 36 سالگی به کمک ارثی که از عمویش برد این اولین فیلم خود را می سازد.

 داستان فیلم در مجارستان می گذرد و حکایت زنی را تعریف می کند که پس از افشاء شدن این که فرزندش حاصل یک تجاوز بوده و فرزند واقعی شوهرش نیست، به جستجوی متجاوزین می رود و بی پروا همدست متجاوز را یافته، اورامی کشد. اما وقتی در برابر تجاوز کننده که از قوم کولی هاست قرار می گیرد قدرت کشتن در او از بین می رود. این فیلم که کمی کند پیش می رود و گاه نیز از اشتباهاتی برخوردار است، به سبب بازی بسیار قوی هنرپیشه زنش و مطرح کردن بی عدالتی، درد و رنج روانی و تاوان خواستن، به شدت بر تماشاگر تأثیر می گذارد. "کاتالین وارگا" نشان می دهد که حتا وقتی ظاهرأ همه چیز آرام است و گذشته فراموش شده، این گونه زخم ها باقی می ماند.

 

 "پرینس" و کنسرتش در پاریس

 پنج روز پس از اشتیاقی که "پرینس" خواننده پاپ و رقیب پیشین "مایکل جکسون" برای اجرای کنسرتی در محل "گران پاله" و زیر سقف شیشه ای تاریخی آن از خود نشان داد، این کنسرت برنامه ریزی شد و برای دوکنسرتی که او قرار است روز یکشنبه، فردا، در محل یاد شده اجرا کند، 11.000 بلیط در 77 دقیقه از طریق اینترنت به فروش رفت. "پرینس" برای حضور در نمایش مد "مزون شانل" و در چار چوب هفته مد در پاریس به سر می برد و طی این سفر بود که با "گران پاله"، کاخی که برای نمایشگاه سال 1900 ساخته شد و اکنون یکی از بناهای مهم تاریخی پاریس به شمار می آید، آشنا گردید.

"پرینس" ازچند سال پیش به شرکت های بزرگ صفحه پرکنی پشت کرده درسال 2007 سه میلیون نسخه از آلبوم خود "کره زمین" را پیش از اجرای 21 کنسرت در لندن، به رایگان توزیع کرده بود.