ایران/سایت فوردو

آژانس خواستار توضیحات بیشتر شد

به قلم : فرنگیس حبیبی

تاریخ انتشار مقاله  16/11/2009 به روز شده  17/11/2009 12:28 TU

آژانس بین المللی انرژی اتمی، روز دوشنبه در گزارشی که در بارۀ فعالیت های دومین سایت غنی سازی اورانیوم در نزدیکی قم منتشر کرد، اعلام کرد که توضیحات ایران در بارۀ ماهیت اهداف سایت فوردو نیازمند تصریحات بیشتری است.

 دراین گزارش خاطر نشان شده است که این مرکز اتمی که در فوردو، درنزدیکی قم، ساخته شده است با اطلاعاتی که ایران در بارۀ آن به آژانس داده است تطبیق می کند ولی ایران باید در خصوص اهداف این مرکز و زمانبندی طرح ها و ساختمانش مطالبی را روشن کند.

 این گزارش می افزاید که مرکز نامبرده باید ظرفیتی برای جای دادن سه هزارسانتریفوژ را برای غنی سازی اورانیوم داشته باشد ولی در حال حاضر هیچگونه تجهیزاتی برای چنین منظوری در آن کار گذاشته نشده است.

 ایران در ماه سپتامبر فاش ساخت که در حال ساختن مرکز جدیدی  در 150 کیلومتری جنوب غربی تهران است. خبری که نارضایتی شدید غرب را برانگیخت. بویژه آنکه کشورهای آمریکا، انگلستان و فرانسه از وجود چنین سایتی قبلاً خبردار شده بودند. این دومین سایت غنی سازی اورانیوم ایران، بعد از مرکزنطنز، است که گنجایش هشت هزار سانتریفوژ را دارد.

. آژانس در این گزارش، که پس از سفر اخیر بازرسان این نهاد بین المللی به ایران و بازدید از تأسیسات قم نوشته شده است، بر این نکته انگشت می گذارد که تأخیر در اطلاع رسانی از سوی ایران در بارۀ ساختمان این مرکز جدید به ایجاد جو اعتماد کمک نمی کند.

بنا برعکس های ماهواره ای که آژانس در اختیار دارد ساختمان این سایت بین سال های 2002 تا 2004 آغاز شده است. فعالیت های ساختمانی پس از یک دورۀ توقف در سال 2006 از سر گرفته شده است و تا امروز ادامه یافته است. ایران گفته است که این سایت را به عنوان جانشین تأسیسات نطنز، در صورت بمیاران شدن آن توسط مثلاً اسرائیل، در نظر گرفته بوده است. به گفتۀ مقامات ایران کار ساختمان تأسیسات قم در اواسط سال 2007 آغاز شده است.

 آژانس می گوید حتی اگر این اظهارات منطبق با واقعیت باشد ایران می بایست خبر ساختمان این سایت را پیش از سپتامبر 2009 به آژانس میداد. و ا ین امر از نظر آژانس "عدم رعایت تعهدات" از سوی ایران محسوب می شود.

 تازه ترین گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی در بارۀ فعالیت های مرکز فوردو، در شرایطی منتشر می شود که غرب بیصبرانه منتظر پاسخ ایران به پیشنهاد آژانس مبنی بر ارسال بخشی از اورانیوم غنی شدۀ ایراان با غلظت کم به یک کشور ثالث و دریافت اورانیم بیست درصد از خارج برای فعالیت راکتور آزمایشی تهران است. این پیشنهاد که ابتدا توسط برخی مقامات ایران با نظر مساعد تلقی شده بود با مخالفت برخی محافل قدرت روبرو شد.

 در آخرین تحول، ترکیه پیشنهاد کرد که نقش میانجی را در مبادلۀ اورانیوم بازی کند و ذخیرۀ اورانیوم غنی شده با غلظت کم را تا زمانی که ایران اورانیوم بیست در صد را دریافت نکرده است به عهده بگیرد. وزیر امور خارجه ترکیه احمد داوود اغلو، روز دوشنبه در مادرید گفت که آنکارا همچنان منتظر پاسخ ایران در خصوص این پیشنهاد است. او گفت که ایرانیان به ترکیه اعتماد دارند ولی برخی مخالفت ها در داخل ایران با اصل خارج کردن اورانیوم از کشور، مانع حل این بحران است.