ایران/حقوق بشر

گزارش هشدار دهندۀ عفو بین المللی

به قلم : فرنگیس حبیبی

تاریخ انتشار مقاله  10/12/2009 به روز شده  10/12/2009 15:36 TU

"وضعیت حقوق بشردر ایران، در بیست سال گذشته، هیچگاه به  وخامت امروز نبوده است". این فشردۀ گزارشی است  که سازمان عفو بین المللی به مناسبت روز جهانی حقوق بشر، در بارۀ ایران صادر کرده است.

دراین گزارش موارد نقض حقوق بشر بویژه در دوران پیش و پس از انتخابات دهمین ریاست جمهوری ایران بر شمرده شده است. این گزارش خاطر نشان میکند  که طی این دوره، نیروهای بسیج و پاسدار بدستورمقامات به سرکوب اعتراضات گستردۀ مردم به نتایج انتخابات پرداخته اند. سازمان عفو بین المللی از مقامات رسمی ایران می خواهد تضمین کنند که در بارۀ اتهاماتی چون اعمال شکنجه، قتل های خود سرانه، آدم ربایی و بسیاری دیگر از موارد نقض حقوق بشر، تحقیقات مستقل و بیطرفانه ای انجام شود.

" افرادی از بسیج یا سپاه پاسداران که چنین اعمالی را مرتکب شده اند باید مؤاخذه شوند". گزارش این سازمان مدافع حقوق بشر به ده ها کشته ، حدود چهار هزار نفر بازداشتی در نخستین موج اعتراضات پس از انتخابات و محاکمات نمایشی 140 تن از فعالان اصلاح طلب اشاره میکند و آن ها را نمونه های بارز نقض حقوق بشر توصیف می نماید.

در این گزارش شهادت های یک زندانی که 58 روز در زندان کهریزک در یک کانتینر زندانی بوده است به تفصیل آمده است. این فرد شدیداً و تا حد بیهوشی مورد ضرب و شتم قرار گرفته و تهدید شده است که در صورت عدم اعتراف پسرش ربوده خواهد شد. او گفته است که هفتاد زندانی دیگر همزمان با او در این کانتینر اسیر بوده اند. این فرد زندانی تنها پس از چهل و سه روز اجازه یافته است  به خانواده اش تلفن کند.

سازمان عفو بین الملل از رهبر جمهوری اسلامی می خواهد مقامات اجرایی را وادار سازد امکان رفتن یک گروه کارشناسی بین المللی را به ایران بدهند تا کمک کنند که تحقیقات در بارۀ شکنجه و اعدام های بدون محاکمه بی طرفانه و با دقت و جدیت انجام شود.

مسئولان عفو بین المللی بر این نکته انگشت گذاشته اند که تحقیقاتی که تا به حال از سوی برخی مقامات ایرانی انجام شده است بیشتر به منظور سرپوش گذاشتن بر روی تخلفات بوده است تا به قصد آشکار شدن حقیقت.

به مناسبت روزجهانی حقوق بشر و انتشار گزارش سازمان عفودربارۀ وضیعت نابسامان حقوق بشردربسیاری ازکشورها با کریم لاهیجی، نایب رئیس فدراسیون جامعه های دفاع ازحقوق بشردرپاریس گفتگو کردیم. وی توضیح داد که دوسال پیش قطعنامۀ مصوبه درمجمع عمومی سازمان ملل متحد، ازکشورها ئی که هنوزحکم اعدام درآنجا انجام می شود خواسته بود دست کم اجرای آنرا متوقف کنند. کریم لاهیجی افزود که خوشبختانه نزدیک به 150 کشورها با آن موافقت کردند، حال آنکه برشماراعدام ها درجمهوری اسلامی ظرف این دوسال افزوده شد. حقوق بشربه معنای بهره بردن ازآزادی بیان و آزادی مطبوعات ورسانه ها ی مستقل وهمچنین لغو تبعیضات نژادی است.

 به گفتۀ کریم لاهیجی هنوزدرکشورهای معروف به "جنوب" ازجمله جمهوری اسلامی پیشرفتی دراین زمینه به دست نیامده است. این مدافع حقوق بشر مسئلۀ "نقض حقوق بشر را ذاتی حکومتها" خوانده معتقد است که باید دید امکان اعتراض و دادخواهی برای مردم وجود دارد یا خیر. اواز کشورهائی دارای "دادگستری مستقل، مطبوعات و رسانه های مستقل" یاد می کند که در آن صدای اعتراض مردم به گوش مسئولان می رسد. به عنوان مثال فرانسه عضواتحادیۀ اروپاست، دادگستری نیز در این کشور مستقلانه عمل می کند ولی اگر فردی نسبت به عملکرد قوۀ قضائیۀ این کشور معترض باشد، امکان مراجعه به کنوانسیون اروپائی حقوق بشر را دارد تا به شکایتش رسیدگی شود. حال آنکه در دیگر کشورها مانند ایران چنین امری ممکن نیست.

کریم لاهیجی آشنا کردن "دولتها به حقوق خود و موظف کردن آنها به رعایت حقوق بشر" را مهمترین عامل می داند و با این حال بر این باور است که هنوز هم باید برای تقسیم عادلانۀ ثروتها و مبارزه با فقر در سطح جهانی مبارزه کرد.