វិភាគនយោបាយ

កម្ពុជា៖ ទស្សនៈ« របបមួយប្រវត្តិសាស្រ្តពីរ »

ដោយ ប៉ែន បូណា

អត្ថបទចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 20/03/2010 កែប្រែលើកចុងក្រោយកាលពីថ្ងៃទី 22/03/2010 13:53 ម៉ោងសកល

ខួបទី ៤០នៃ«រដ្ឋប្រហារ» ទម្លាក់សម្តេចនរោត្តមសីហនុពីតំណែងដើម្បីផ្លាស់ប្តូររបបពីរាជានិយមមកសាធារណរដ្ឋ (១៨ មីនា ១៩៧០-១៨ មីនា ២០១០) ដែលបានឈានមកដល់ក្នុងសប្តាហ៍នេះ បានធ្វើឲ្យកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយវង្វេងម្តងទៀត ដោយសារតែការបកស្រាយរបស់អ្នកនយោបាយ។ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកគាំទ្ររាជានិយមឯទៀត ចាត់ទុកថ្ងៃ ១៨ មីនាថា ជាប្រភពនៃវិនាសកម្ម សម្រាប់ខ្មែ អ្នកខ្លះបានហៅថ្ងៃ ១៨ មីនាថា ជាថ្ងៃសេរីភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជាទៅវិញ។ បញ្ហានេះបង្កើតជាទម្លាប់មួយដែលនាំឲ្យមានចំណោទស្តីពី «របបមួយប្រវត្តិសាស្រ្តពីរ» នៃប្រទេសកម្ពុជា។

បទវិភាគរបស់ប៉ែន បូណាពីទីក្រុងភ្នំពេញ

20/03/2010

បោះពុម្ពអត្ថបទ

ផ្ញើអត្ថបទ

ប្រតិកម្មចំពោះអត្ថបទ

សេនាប្រមុខលន់ នុលដែលធ្វើរដ្ឋប្រហារទំលាក់សម្តេចសីហនុខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០
(រូបថត៖រក្សាសិទ្ធិ)

ស្ទើរតែពេញមួយសប្តាហ៍នេះ អ្នកដែលបានតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយប្រទេសកម្ពុជាពិតជាបានលឺនូវសង្គ្រាមពាក្យសម្តី និងសង្គ្រាមដងប៉ាកាយ៉ាងស្រួចស្រាវជុំវិញអត្ថន័យនៃថ្ងៃ ១៨ មីនាឆ្នាំ១៩៧០។ ក្រុមអ្នកសាធារណរដ្ឋនិយមបាននាំគ្នារំលឹកខួបនៃថ្ងៃប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនេះដោយចាត់ទុកវាជាថ្ងៃដែលនាំមកនូវសេរីភាពដើម្បីនាំប្រទេសចាកចេញពីរបប «សក្តិភូមិ»ផង និងពីការ«ឈ្លានពាន» របស់ប្រទេសជិតខាងផង។

ប៉ុន្តែ ក្រុមអ្នកគាំទ្ររាជានិយមរាប់ទាំងរដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃផង បានចាត់ទុក១៨មីនាថា ជាប្រភពនៃវិនាសកម្មគ្រប់បែបយ៉ាងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ពោលគឺជាថ្ងៃដែលបានបើកផ្លូវឲ្យមានរបបខ្មែរក្រហមដ៏ប្រល័យដែលបានឆក់យកជីវិតពលរដ្ឋខ្មែរជិត២លាននាក់ និងបានធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិខ្ទេចខ្ទាំក្នុងគំនរផេះផង់។ ទស្សនៈខ្វែងគ្នា ១៨០អង្សានេះបានធ្វើឲ្យកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយវង្វេងវង្វាន់ម្តងហើយ ម្តងទៀតដោយមិនដឹងថា តើអ្វីទៅជាប្រវត្តិសាស្ត្រពិតប្រាកដរបស់ខ្លួន។

១៨មីនា ១៩៧០ មិនមែនជាព្រឹត្តិការណ៍តែមួយគត់ដែលនាំឲ្យមានការបកស្រាយខុសគ្នាអំពីអត្ថន័យនយោបាយនោះឡើយ ប៉ុន្តែ ថ្ងៃ៧មករា១៩៧៩ ដែលជាថ្ងៃដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហមក៏មិនខុសគ្នាដែរ។ ៣០ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅហើយ ប៉ុន្តែ ជម្លោះនៃអត្ថន័យនយោបាយ និងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ថ្ងៃ៧មករានៅតែជាប្រធានបទក្តៅគគុកមួយសម្រាប់ប្រទេសដ៏តូច និងក្រខ្សត់មួយនេះតែដដែល។

រដ្ឋាភិបាលគណបក្សប្រជាជនដែលកំពុងកាន់អំណាចបានហៅថ្ងៃ ៧មករាថា ជាថ្ងៃរំដោះប្រទេសជាតិឲ្យចាកផុតពីរបបខ្មែរក្រហម និងបានធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានកំណើតទី២របស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែ ក្រុមអ្នកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលបានចាត់ទុកថ្ងៃ៧មករាថា ជាថ្ងៃដែលកម្ពុជាធ្លាក់ចូលក្នុងការឈ្លានពានរបស់កងទ័ពវៀតណាមទៅវិញ។

ឧទាហរណ៍ទាំងពីរនេះអាចឆ្លុះបញ្ចាំងបានអំពីទស្សនៈ «របបមួយប្រវត្តិសាស្ត្រពីរ» របស់ប្រទេសកម្ពុជាដែលជាបញ្ហាគួរលើកយកមកពិចារណា។ ជាការពិត ពហុមតិក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យមិនមែនជារឿងចម្លែកទេ ប៉ុន្តែតើអ្វីទៅជាប្រវត្តិសាស្ត្រពិតដែលកូនខ្មែរគួរចងចាំ និងរៀនសូត្រ? សំណួរនេះពិតជារឿងសំខាន់ដែលគេត្រូវស្វែងរកចម្លើយ ហើយបើរកចម្លើយមិនឃើញទេនោះ កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយពិតជាគ្មានប្រវត្តិសាស្រ្តសម្រាប់រៀនសូត្រឡើយ។ ជាក់ស្តែងក្នុងអំឡុងពេលបី បួន ទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ មេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់កម្មវិធីសិក្សាបានផ្លាស់ប្តូរជាច្រើនដំណាក់កាល។

ពិតហើយថា ការបកស្រាយអំពីអត្ថន័យ ទោះជាអំពីថ្ងៃ១៨មីនាក្តី ថ្ងៃ៧មករាក្តី មានលក្ខណៈនយោបាយច្រើនជាង ហើយដែលភាគីនីមួយៗដណ្តើមយកត្រូវរៀងៗខ្លួន។ ប៉ុន្តែ ទោះបីជាស្ថិតក្នុងមនោគមន៍វិជ្ជាណាមួយក៏ដោយ អ្នកនយោបាយគួរមានសេចក្តីក្លាហានដោយហ៊ានទទួលស្គាល់សច្ចធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រដើម្បីទុកជាមេរៀនសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយរៀនសូត្រ និងដកបទពិសោធន៍។

ម្យ៉ាងទៀត ប្រសិនបើគេមិនអាចយល់ស្របគ្នាអំពីអត្ថន័យនយោបាយនៃព្រឹត្តិការណ៍នីមួយៗ ជាពិសេសព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានលើកឡើងខាងដើមបានទេនោះ គេក៏គួរយល់ស្របគ្នាអំពីចំណុចរួមមួយដែរ។ នោះគឺ បុព្វហេតុដែលនាំឲ្យមានព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនោះ គឺគ្មានអ្វីក្រៅពីការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុងដ៏ជ្រាលជ្រៅ រវាងជាតិសាសន៍ខ្មែរនោះឡើយ។

ប្រសិនបើ ខ្មែរយល់អំពីប្រភពដែលនាំឲ្យមានទុក្ខ ខ្មែរគួរនាំគ្នាបំបាត់ទុក្ខសោកពីក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនឲ្យបាន ដោយយកព្រះពុទ្ធសាសនាជាគោល។ «ឯកភាពជាតិ» គឺជាវត្ថុដ៏ពិសិដ្ឋតែមួយគត់ដើម្បីសម្រេចគោលដៅនេះ។ ប្រសិនបើអាចធ្វើបានមែន គេក៏អាចបំបាត់ចោលនូវទស្សនៈ«របបមួយប្រវត្តិសាស្ត្រពីរ» បានផងដែរដោយបង្កើតឲ្យមានប្រវត្តិសាស្ត្រមួយជាក់លាក់សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ៕