Nghe RFI

VĂN HÓA

Những mảnh vỡ thời gian

Bảo Thạch

Bài đăng ngày 20/11/2009 Cập nhật lần cuối ngày 21/11/2009 10:44 TU

Nhà văn Michael Cunningham

Với tác phẩm The Hours, tác giả Michael Cunningham đã đoạt giải thưởng Pulitzer năm 1999. Gần đây, đạo diễn Stephen Daldry đã chuyển ngữ tác phẩm lên màn bạc, khiến hàng triệu khán giả có dịp làm quen với một tiểu thuyết tinh tế và độc đáo bậc nhất thế kỷ 20.

In bài

Gửi bài

Bình luận bài

‘‘The Hours’’ (Những giờ) hay câu chuyện một ngày trong cuộc đời ba người đàn bà, ở ba thời điểm khác nhau. Nhân vật thứ nhất là Virginia Woolf. Tại Sussex, Anh Quốc, vào đầu thế kỷ 20, nữ văn sĩ Virginia Woolf thao thức với tiểu thuyết Mrs Dalloway, bà đang chắp bút viết. Nhân vật thứ hai là Clarissa Vaughan. Tại New York, những năm 90 cuối thế kỷ trước, Clarissa Vaughan đon đả tổ chức cho buổi dạ tiệc sẽ không diễn ra, vào tối hôm đó. Nhân vật thứ ba là Laura Brown. Tại California, 1949, Laura Brown, bà nội trợ mong sao hoàn thành một chiếc bánh gatô thật đẹp, mừng sinh nhật chồng vào buổi tối.

Đọc đến hết tiểu thuyết, độc giả mới phát hiện 3 người đàn bà đã được định mệnh đan quyện vào nhau, như những đoá hoa kết thành chùm, thường xuất hiện trên các trang của tiểu thuyết này. Tuy ba nhưng là một, như câu chuyện nụ hôn mà Virginia giành cho cô em gái Vanessa, Laura cho Kitty và Clarissa cho Sally.

Nhà văn Michael Cunningham tại tư gia

Có lẽ họ là những kẻ song hành xuyên thời gian. Virginia là tác giả quyển tiểu thuyết Mrs Dalloway, Clarissa là nhân vật Mrs Dalloway trong thế giới hiện đại, còn Laura là độc giả. Giữa những mối lo thường nhật, những công việc nội trợ, Laura giành thời gian để lần dở tiểu thuyết Mrs Dalloway, mà theo tác giả của The Hours, Michael Cunningham : ‘‘bà đọc với một cảm xúc mãnh liệt và rạo rực được giải phóng’’.

Qua từng chương một, chân dung 3 người đàn bà rõ thêm. Họ khao khát trong ngày hôm đó hoàn tất công việc của mình cho toàn hảo. Virginia muốn viết cuốn tiểu thuyết, Clarissa muốn sao cho dạ tiệc được chuẩn bị thật chu đáo, Laura muốn làm chiếc bánh gatô thật ngon, thật đẹp. Đây không chỉ là một công việc. Dưới ngòi bút của Michael Cunningham, 3 nhân vật này, như nhà nghệ sĩ đối mặt với nguồn sáng tạo, cùng theo đuổi trong suốt một ngày trời, cái đẹp, cái chất thơ, cái phút thăng hoa, mà tác giả định nghĩa như sau : ‘‘cái lấp lánh không thể nắm bắt, mãi lung linh bên bờ những giác mơ’’.

Nhà văn Virginia Woolf

Truy tìm những ‘‘khoảnh khắc rực sáng’’ (* theo nhà thơ Thường Quán), nhà văn Virginia Woolf vào năm 1941, sẽ nhồi nhét vào túi áo vài cục đá rồi xuống sông trầm mình. Trong The Hours, Laura Brown cũng mang ý tưởng quyên sinh, nhưng dự án không thành. Còn Clarissa, cuối ngày, sẽ không còn lý do mở tiệc, bởi người bà muốn vinh danh, Richard, đã nhảy lầu tự vẫn vì bệnh Aids.

Mỗi người thăm thẳm một giấc mơ (thơ của Trần Dần), để rồi đôi lúc, sa chân vào sợ hãi, đắm chìm trong hoài niệm và dấn thân vào cuộc trải nghiệm với cái chết : họ đã không khước từ sức quyến rũ của thử thách cuối cùng. Kết thúc tiểu thuyết The Hours, Clarissa độc thoại : ‘‘chúng ta lèo lái cuộc đời mình, chúng ta làm những công việc phải làm, và rồi chúng ta nằm ngủ. Thật đơn giản và thường tình, như vậy đó. Có kẻ nhảy lầu qua cửa sổ, hay trầm mình xuống sông hay uống một liều thuốc, một số khác chết vì tai nạn lưu thông, đa số trong chúng ta, tuyệt đại đa số, cứ chậm rãi để một căn bệnh hiểm nghèo, hay là, nếu may mắn, để cho thời gian gặm nhấm. Nhưng có một điều an ủi cho chúng ta : một giờ, nơi này hay nơi khác, một khoảnh khắc mà trái với sự chờ đợi, cuộc đời chúng ta nở rộ và hiến tặng cho chúng ta tất cả những gì mơ ước’’.

‘‘Tôi thuộc về bên nào, cuộc sống hay cái chết, đàn ông hay đàn bà, niềm trìu mến hay sự hằn học’’. Câu hỏi này thường ám ảnh Virginia Woolf. Một thế kỷ sau, đây cũng là câu hỏi ám ảnh các nhân vật trong tiểu thuyết The Hours. Với tác phẩm này, tác giả Michael Cunningham đã đoạt giải thưởng Pulitzer năm 1999. Mới đây, đạo diễn Stephen Daldry đã chuyển ngữ lên màn bạc tác phẩm này, khiến hàng triệu khán giả có dịp làm quen với một tiểu thuyết tinh tế và độc đáo bậc nhất thế kỷ 20.

Tác phẩm của Michael Cunningham đã được chuyển thể lên màn bạc

RFI mời quý vị theo dõi sau đây phần phỏng vấn nhà thơ Thường Quán, tác giả nhiều bài khảo cứu về Virginia Woolf và cũng là một độc giả mến mộ The Hours của Michael Cunningham.