LIÊN HIỆP CHÂU ÂU
Các cường quốc Liên Hiệp Châu Âu thỏa hiệp trong việc cử chủ tịch và ngoại trưởng để duy trì quyền lực
Trọng Nghĩa
Bài đăng ngày 20/11/2009 Cập nhật lần cuối ngày 20/11/2009 16:36 TU
Herman Van Rompuy, Chủ tịch đầu tiên và bà Catherine Ashton, Ngoại trường tương lai của Liên Hiệp Châu Âu (19/11/2009)
(Ảnh : AFP/Georges Gobet)
Theo tinh thần Hiệp định Lisboa vừa có hiệu lực sau khi được toàn thể 27 nước trong Liên Hiệp Châu Âu phê chuẩn, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu có nhiệm kỳ 2 năm rưỡi, sẽ là đại diện thường trực cho Liên Hiệp Châu Âu trên các diễn đàn quốc tế, thay thế cho chế độ chủ tịch luân phiên 6 tháng một lần hiện hành cho đến nay. Còn ''Ngoại trưởng'' Liên Hiệp Châu Âu thì được giao phó trách nhiệm phụ trách vấn đề đối ngoại và an ninh, sánh vai cùng các đồng nhiệm khác Nga, Mỹ, Trung Quốc...
Hai nhân vật ít được biết đến và chưa nhiều kinh nghiệm
Điều nghịch lý mà các nhà quan sát nêu bật ngay sau khi tính danh hai nhân vật được công bố là cả hai người đều ít được biết đến ngoài phạm vi quốc gia của họ, đồng thời hầu như không có kinh nghiệm trong công việc được giao phó. Từ Bruxelles, Thông tín viên Quentin Dickinson ghi nhận :
Sau khi tên hai người được công bố, các lời chỉ trích mà người nghe thấy khắp nơi là ông Van Rompuy là một người không ai biết đến, trong lúc bà Ashton bị cho là không biết gì về lãnh vực sẽ đảm trách.
Thoạt nhìn thì thật khó mà bác bỏ các đánh giá trên. Herman Van Rompuy đã xây dựng sự nghiệp của mình trên thái độ khiêm tốn, khắc khổ, dè dặt. Bây giờ thì người ta yêu cầu ông làm nhân vật có mặt mọi nơi, làm gương mặt đại diện cho Liên Hiệp Châu Âu, không chỉ đối với các công dân Châu Âu, vốn sẽ phải vất vả để ghi nhớ và đọc tên ông, mà cả đối với thế giới. Vả lại, quyết định đầu tiên của ông Rompuy là sẽ không tiếp xúc với báo chí truyền thống trong những tuần lễ tới đây.
Còn bà Nam tước Catherine Ashton, thì chưa bao giờ được bầu làm đại diện dân cử. Trong chính quyền bà cũng chưa hề làm bộ trưởng. Cho đến nay thì bà chỉ nắm giữ những chức vụ thứ yếu tại Anh Quốc mà thôi. Riêng trong lãnh vực ngoại giao quốc tế, nơi mà những mối quan hệ quen biết cá nhân là những yếu tố tối cần thiết, thì bà không hề có một kinh nghiệm nào cả.
Xin nhắc lại là ông Herman Van Rompuy chỉ mới được cử làm thủ tướng Bỉ trong vòng không đầy một năm nay, còn bà Catherine Ashton thì cũng mới được bổ nhiệm làm Ủy viên Thương mại Châu Âu, thay thế cho ông Peter Mandelson vào tháng 10 năm 2008. Kinh nghiệm hoạt động tầm cỡ thế giới của họ như vậy không là bao, trong lúc trách nhiệm chính của họ sắp tới đây sẽ là thay mặt Châu Âu.
Các nước lớn trong Liên Hiệp Châu Âu muốn duy trì uy thế ?
Như vậy tại sao các lãnh đạo Châu Âu lại chọn lựa hai nhân vật này ? Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy, thủ tướng Đức Angela Merkel là hai người tiến cử ông Van Rompuy, trong lúc chủ tịch Ủy ban Châu Âu Jose Manuel Barroso và thủ tướng Anh Gordon Brown thì nhất trí ủng hộ bà Ashton. Một số nhà quan sát đã cho rằng sở dĩ hai người này được các thành viên châu Âu, đặc biệt là các nước nặng ký như Pháp, Đức và Anh thỏa hiệp với nhau để tán đồng, đó là vì họ sẽ không lấn lướt uy thế của các quốc gia đang là đầu tầu trong khối. Thông tín viên Quentin Dickinson phân tích :
Loạt chỉ trích thứ hai nhắm vào phương thức đề cử hai gương mặt đầu đàn mới của Châu Âu, sau nhiều tuần lễ mặc cả bí mật. Ngay cả nhiều người tham gia cuộc họp tối qua cũng nói rằng họ hy vọng lần này sẽ là lần cuối mà họ thấy một cách chọn lựa như thế.
Nhưng dầu sao thì mục tiêu chủ yếu đã đạt được : cặp Van Rompuy - Ashton sẽ không che khuất uy thế của đương kim chủ tịch ủy ban Châu Âu, José Manuel Barroso cũng như các lãnh đạo quốc gia Châu Âu đã tiến cử họ.
THỜI SỰ
MỖI NGÀY MỘT SỰ KIỆN
PHỎNG VẤN
ĐIỂM BÁO
