XÃ HỘI

Trai thừa gái thiếu, xã hội Trung Quốc và Ấn Độ có nguy cơ mất cân bằng

  Mai Vân

Bài đăng ngày 07/03/2010 Cập nhật lần cuối ngày  07/03/2010 18:01 TU

Xã hội Trung Quốc vẫn chuộng con trai hơn con gái.
(Ảnh : Reuters)

Theo con số mà nhà kinh tế Ấn độ Amartya Sen đã nêu lên vào đầu thập niên 90, có đến 100 triệu bé gái bị giết chết hay bỏ bê đến chết hoặc không thể chào đời do phá thai. Theo tạp chí The Economist, hiện con số này lên cao hơn rất nhiều, nhất là tại Trung Quốc và Ấn Độ. Hiện tượng này tạo ra nạn trai thừa gái thiếu với những hậu quả đáng ngại.

Việc trọng nam, ước muốn có con trai, dẫn đến hậu quả tai hại, mà tạp chí Anh The Economist tố cáo trong hàng tít trang bìa, nói đến nạn 'gendercide', tạm dịch là « diệt giới tính ». Tạp chí nêu câu hỏi : chuyện gì đã xẩy ra đối với 100 triệu bé gái ? Bên trên bức ảnh chụp một đôi giầy màu hồng, bé xíu, xinh xắn.

Đây là hồ sơ xã hội quan trọng của The Economist tuần này. Tạp chí Anh kinh hoàng ghi nhận là đã có đến 100 triệu bé gái gọi là biến mất, do bị giết, bị giết chưa khi ra đời hoặc bị bỏ bê cho đến chết. Và con số nạn nhân này ngày càng cao hơn.

The Economist đặt vấn đề trong bối cảnh như sau : Bạn nằm trong số những cặp vợ chồng chờ đợi đứa con đầu lòng, ở một nước nghèo đang vươn lên nhanh. Bạn thuộc thành phần trung lưu mới, thu nhập cao, bạn muốn có một gia đình nhỏ thôi. Nhưng truyền thống bủa vây bạn, đòi hỏi bạn có con trai hơn là con gái.

The Economist nhắc đến một số lý do : có lẽ nhiều gia đình vẫn sống bằng lao động chân tay, cần sức lực. Lý do khác nữa là có lẽ chỉ có con trai được thừa kế đất đai, con gái thì thuộc về nhà chồng, trong lúc mà bạn cần người chăm sóc khi đến tuổi già... Ngoài ra cũng có thể là do vấn đề của hồi môn.

Bấy nhiêu lý do để chuộng con trai. Với công nghệ siêu âm hiện nay, chỉ tốn 12 đô la là bạn có thể thấy là đứa con sắp chào đời là bé gái. Bản thân bạn cũng muốn có con trai, gia đình cũng muốn thế. Vậy bạn làm gì ? Bạn không thể giết đứa bé như nguời ta làm ở nông thôn. Giải pháp của bạn, như hàng triệu cặp vợ chồng đã chọn, là phá thai khi thấy là con gái.

The Economist phân tích là hệ quả đối với xã hội của những quyết định cá nhân này, rất tai hại vì gây nên tình trạng trai thừa gái thiếu, làm mất thăng bằng xã hội, rất nguy hiểm. The Economist nêu ví dụ Trung Quốc với số thanh niên, đàn ông, độc thân ở cao bằng tổng số thanh niên ở Mỹ.

Theo tạp chí Anh, tại bất kỳ quốc gia nào, những người đàn ông trẻ, lông bông, thường hay gây rối. Trong xã hội Châu Á, việc lập gia đình, có con, là con đường phải đạo, những người sống độc thân bị xem như thành phần ngoài lề xã hội. The Economist còn nhìn thấy là tỷ lệ tội phạm : các vụ hiếp dâm, buôn bán phụ nữ, buôn bán cô dâu, sẽ gia tăng, kể cả tỷ lệ phụ nữ tự tử.

Ngoài Trung Quốc, The Economist còn nêu trường hợp Ấn Độ, nơi tỷ lệ sinh con trai rất cao, và chênh lệch giữa con gái và con trai khá lớn. The Economist so sánh khoảng cách trai và gái trong thế hệ sinh ra thập niên 80 thế kỷ trước : nếu có 100 bé gái sinh ra, phiá bé trai là 108. Nhưng đến thế hệ đầu những năm 2000, thì chênh lệch này đã cao hơn : 124 bé trai, cho 100 bé gái. Tại một số vùng Trung Quốc thì có khi là 130 trên 100.

Tạp chí trích dẫn số liệu của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cảnh báo là trước tình hình này, vào năm 2020, 1/5 đàn ông Trung Quốc sẽ phải ở độc thân không tìm được vợ, do nạn thiếu phụ nữ trẻ. Theo Viện này, dựa trên sự chênh lệch giữa nam và nữ trong giới trẻ từ 19 trở xuống, hiện nay, thì trong không đầy 10 năm tới đây, vào năm 2020, số con trai trội hơn con gái ở lứa tuổi này là từ 30 đến 40 triệu.

Không phải chỉ ở vùng nông thôn lạc hậu Trung Quốc mmói có tình trạng này. The Economist ghi nhận hiện tượng chuộng con trai dẫn đến việc hủy hoại con gái, là một hiện tượng phố biến, bất kể giàu nghèo hay học thức. Những nền kinh tế giàu có như Singapore hay Đài Loan cũng phạm phải việc này. Còn trong xã hội Trung Quốc và Ấn Độ, tác giả bài viết nhận thấy là chính trong giới thành đạt, giàu có, ăn học tốt mà người thấy tỷ lệ chênh lệch giữa con trai và con gái là cao nhất.

Theo The Economist, đối với Trung Quốc, người ta thường quy tội cho chính sách một con, nhưng đó chỉ là một phần của vấn đề. Thật ra, nó là sự cộng hưởng của 3 yếu tố: quan điểm chuộng con trai, xu hướng chỉ muốn một gia đình bé nhỏ, không đông con, và những phương pháp hiện đại, cho phép sớm phát hiện giới tính thai nhi.

Trước đây, với gia đình 4, hay 6 con là bình thường, thì tất thể nào cũng có được một cậu con trai, không cần phải loại trừ con gái. Nhưng bây giờ các cặp vợ chồng trẻ chỉ muốn hai con là tối đa. Cho nên nếu họ chấp nhận đứa con đầu lòng là con gái, thì đứa thứ nhì dứt khoát phải là con trai.

Tại Châu Á, The Economist cho là chỉ có Hàn Quốc là thoát ra khỏi tình cảnh chung trên vấn đề này, và tỷ lệ chênh lệch ở mức bình thường. Lý do theo tạp chí Anh, đó là ý thức và học vấn của phụ nữ, luật về sự bình đẳng, đã dần dần thay đổi quan niệm, việc chuộng con trai bị xem là lỗi thời.

Cuối cùng, The Economist kêu gọi các nước cần nâng cao giá trị của con gái, để xoá bỏ tình trạng các bé gái bị hủy diệt như thế. Bài viết cũng nhắc lại lời ông Mao trạch Đông từng nói là ”phụ nữ chống đỡ một nửa bầu trời”, cho nên, thế giới cần phải nỗ lực hơn nữa để tránh cho phân nửa bầu trời này khỏi sụp đổ.

Cá ba sa Việt Nam bị Châu Âu cảnh báo nhiễm vi khuẩn listeria

Tạp chí kinh tế Pháp, L'Expansion, số tháng 3 này, dành một hồ sơ dài cho vấn đề an toàn thực phẩm. Trong phần cảnh báo về thực phẩm nhập khẩu có yếu tố độc hại, tạp chí đã nêu trường hợp cá ba sa Việt Nam, nhập vào Châu Âu.

Dưới tựa đề 'những thức ăn cần dè chừng' , l'Expansion liệt kê 5 mặt hàng có số báo động cao : trước tiên tôm từ Ấn Độ và Bangladesh, do chất kháng sinh nitrofuran., một chất gây ung thư và bị cấm ở Châu Âu. 40% lời báo động là trên mặt hàng tôm từ hai quốc gia này.

Kế đến là Thổ Nhĩ Kỳ với trái vả khô có afflatoxin, một loại nấm gây ung thư. Việt Nam thì đứng đầu trên mặt hàng cá ba sa nhập vào Pháp dưới tên gọi pangas. Liên hiệp Châu Âu, theo l'Expansion đã tịch thu một loạt mặt hàng này vì bị nhiễm vi khuẩn độc hại listeria, có thể gây chết người.

Bên cạnh ba mặt hàng nói trên, l'Expansion còn cảnh báo về thịt gà nhập từ Đức, có dấu vết vi khuẩn bệnh samonella. Vi khuẩn này hàng năm khiến từ 5 đến 10.000 người vào bệnh viện. Sò ốc của Thỗ Nhĩ Kỳ cũng đang bị xem xét kỹ, vì có dấu vết vi khuẩn Escherichia Coli, thường gọi tắc E.Coli, gây ngộ độc và cũng có khi dẫn đến chết người.

Sự cố Toyota tác hại đến uy tín hàng "made in Japan" ?

Tạp chí Le Courrier International tuần này, cũng chú ý đến vấn đề an toàn, chất lượng sản phẩm, nhưng không phải là trên lương thực. Tạp chí nhìn sang Nhật Bản, ghi nhận là vụ tai tiếng Toyota, phải thu hồi xe về sửa chữa, đã làm cho giới tiêu dùng bây giờ nghi ngờ hàng “made in Japan”.

Trích dẫn báo Nhật Nihon Keizai Shimbun, Courrier International đã lấy làm tiếc là do không chuẩn bị kỹ càng và phát triển ra quốc tế quá nhanh chóng, Toyota đã hy sinh con chủ bài thành công của mình : đó là chất lượng. Giờ đây lời chẩn bệnh này lại có thể áp dụng cho cả nền công nghiệp Nhật.

Bài báo nhắc lại là cách đây vài năm, khi Toyota đề ra mục tiêu đưa mỗi năm 10 triệu chiếc xe ra thị trường thế giới, nhiều cuộc hội thảo được tổ chức, nhưng chủ yếu là trên giá cả và kế hoạch bán xe mới. Nhiều người đã lên tiếng lo ngại trước đà phát triển quá nhanh, không tốt trên vấn đề chất lượng. Nhưng lãnh đạo Toyota, theo bài báo đã đặt ưu tiên cho thương mại và lợi nhuận.

Phát triển ra ngoài nhanh, nhưng khâu thông tin lại không tốt, không được chuyển nhanh chóng. Những lời than phiền của khách hàng không được lưu ý đúng mức, kịp thời.

Trước đây theo bài báo, việc điều chỉnh có thể thực hiện ngay trong giai đoạn đầu, nhờ sự trao đổi thông tin chặt chẽ với những cơ sở cung cấp linh kiện, phụ tùng. Ngày nay sự trao đổi, liên hệ chặt chẽ không còn nữa, cho nên nếu có sai lầm trên mặt thiết kế thì không thể nào phát hiện được.

Vấn đề Toyota vấp phải hiện nay trong các xe thu hồi liên quan đến hệ thống điện tử. Tờ Keizai Shimbun nhìn thấy là những vấn đề như thế sẽ còn tiếp tục và ngày càng phức tạp hơn. Trong bối cảnh mà Nhật ngày cần thị trường ở ngoài để sinh tồn, và thế giới cũng đang chăm chú nhìn xem Toyota sẽ vươn lên trở lại như thế nào, trong lúc uy tín trước đây của tập đoàn là dựa vào chất lượng, tờ báo kêu gọi cả nước Nhật phải cho thấy ý chí lấy lại uy tín của mình.