TÀI CHÍNH

Châu Âu thảo luận dự án lập Quỹ Tiền Tệ riêng

  Đức Tâm

Bài đăng ngày 09/03/2010 Cập nhật lần cuối ngày  09/03/2010 15:01 TU

Hôm nay, 9/3/2010, tại Strasbourg (Pháp), Ủy Ban Châu Âu tiến hành thảo luận việc thành lập một Quỹ Tiền Tệ Châu Âu, sau khi Hy Lạp rơi vào khủng hoảng tài chính công, còn Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đang phải đối mặt với những khó khăn chồng chất. Tuy nhiên, việc thành lập Quỹ Tiền Tệ Châu Âu đang gây tranh luận.

Ý tưởng thành lập một Quỹ Tiền Tệ Châu Âu thoạt tiên được nêu ra bởi các các kinh tế gia Daniel Gros, thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Các Chính Sách Châu Âu và Thomas Mayer, thuộc Ngân Hàng Trung Ương Đức. Chủ nhật, 07/03, bộ trưởng Tài chính của Đức Wolfgang Schauble đã chính thức đề cập đến khả năng này.

Theo giới chuyên gia, việc thành lập Quỹ Tiền Tệ Châu Âu là quá muộn để giúp đỡ Hy Lạp nhưng về lâu dài, định chế này sẽ góp phần giúp ngăn cản tái diễn những cuộc khủng hoảng xẩy ra đối với những nước châu Âu mắc nợ nặng nề.

Khi chấp nhận thảo luận về ý tưởng này, phát ngôn viên Ủy Ban Châu Âu, Amadeu Altafaj cho rằng còn quá sớm để nói Quỹ Tiền Tệ Châu Âu chỉ đơn giản là một công cụ tài chính hay sẽ là một định chế có ngân sách, nhân sự riêng, với những quyền hành như Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế. Các đề nghị cụ thể sẽ được đưa ra vào cuối tháng sáu tới.

Đức tán đồng nhưng Pháp dè dặt

Điều quan trọng là ý tưởng này có được sự ủng hộ của Đức, nền kinh tế đầu tầu tại châu Âu. Theo thủ tướng Angela Merkel, thì đây là một ý tưởng tốt. Vấn đề chính là phải xác định rõ làm thế nào để các nước châu Âu, cụ thể là các nước trong khu vực đồng Euro, giúp đỡ nhau khi có khó khăn.

Cũng xin nhắc lại rằng trước đây, Đức không tán đồng thành lập một cơ chế như vậy với lý do là một số thành viên Nam Âu sẽ buông lỏng quản lý ngân sách. Nhưng, cuộc khủng hoảng tài chính tại Hy Lạp đã làm Berlin thay đổi thái độ.

Theo bộ trưởng Tài chính Đức Schauble, thì để ổn định khu vực đồng Euro, châu Âu cần có một định chế theo mô hình và dựa trên kinh nghiệm hoạt động của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế. Đồng thời, Berlin cũng nêu ra một số biện pháp để trừng phạt những nước thành viên khu vực đồng Euro không nỗ lực quản lý ngân sách, như hủy bỏ trợ cấp của châu Âu hoặc đình chỉ ít nhất trong vòng một năm, quyền được bỏ phiếu trong các cuộc họp cấp bộ trưởng.

Tuy nhiên, việc thành lập Quỹ Tiền Tệ Châu Âu đang gây tranh luận. Nếu dự án được tiến hành thì phải sửa đổi Hiệp định Lisboa. Đây sẽ là một quá trình lâu dài và sẽ gặp nhiều phản đối. Có hiệu lực từ 01/12/2009, Hiệp định Lisboa, quy định cơ chế vận hành của châu Âu 27 thành viên, không cho phép châu Âu hỗ trợ tài chính cho các nước dùng đồng euro, mà chỉ được quyền giúp các thành viên bên ngoài khu vực đồng tiền chung.

Theo giới chuyên gia, có thể vận dụng một điều khoản trong Hiệp định Lisboa cho phép một nhóm thành viên hợp tác chặt chẽ với nhau hơn trên những hồ sơ đặc biệt. Nếu trường hợp này xẩy ra, thì Liên Hiệp Châu Âu có nguy cơ bị chia rẽ nghiêm trọng. Các thành viên dùng Euro sẽ củng cố hợp tác, phối hợp chính sách với nhau, bỏ mặc các thành viên khác.

Về phần mình, Pháp tỏ ra dè dặt. Paris nhận định, việc thành lập Quỹ Tiền Tệ châu Âu là một ý tưởng hay nhưng không phải là ưu tiên trước mắt. Hơn nữa, những cơ chế vận hành, theo như đề nghị của Đức, thì rất nặng nề và đòi hỏi phải sửa đổi các văn bản pháp luật hiện hành của châu Âu.

Ngân Hàng Trung Uơng châu Âu cũng không ủng hộ dự án này. Ông Jurgen Stark, trưởng nhóm kinh tế của Ngân Hàng này cảnh báo rằng việc các nước trong khu vực đồng Euro giúp đỡ lẫn nhau không phù hợp với những nguyên tắc cơ bản của Liên Hiệp Châu Âu và có nguy cơ dẫn đến việc chối bỏ thừa nhận đồng Euro.

Cuộc tranh luận về hồ sơ này còn tiếp tục. Nhưng có một điều rõ ràng Liên Hiệp Châu Âu không thể chấp nhận để cho thành viên của mình phải đi gõ cửa cầu cứu Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, một định chế chuyên giúp đỡ cho các quốc gia nghèo, những nước thuộc thế giới thứ ba. Vì điều này làm tổn hại đến hình ảnh và uy tín của châu Âu.