دسترسی به محتوای اصلی
دانش و فنآوری

تسریع آب شدن یخهای گروئنلند، حاکی از وخامت وضعیت زیست محیطی کره زمین است

صدا ۰۷:۱۵
Reuters

در سال‌های اخیر انتشار اخبار نگران‌کننده و منفی در ارتباط با وخامت وضعیت زیست‌محیطی کره‌ی زمین و خصوصاً تسریع خطرناک فرایند گرمایش آن، بیش از پیش مشاهده می‌شود و افکار عمومی، متأسفانه به خواندن و شنیدن آن‌ها عادت کرده‌اند. ولی در هفته‌ی جاری، نتایج مشاهدات ماهواره‌ای پژوهش‌گران سازمان هوایی- فضایی امریکا (ناسا) سبب شد نه تنها دانشمندان و فعالان حفاظت از محیط زیست نگرانی عمیق خود را ابراز کنند، بلکه بار دیگر جهانیان مجبور شدند به طور جدی، به تشدید وخامت وضعیت کره‌ی زمین توجه کنند.

تبلیغ بازرگانی

ماجرا از این قرار است که پژوهش‌گران ناسا که همواره به کمک عکس‌های ماهواره‌ای، لحظه به لحظه تمامی سطح کره‌ی زمین را زیر نظر دارند، طبق معمول میزان یخ‌های آب‌شده‌ی "گرین‌لند" یعنی یکی از سردترین و یخ‌زده‌ترین نقاط جهان را اندازه‌گیری می‌کرده‌اند. روز هشتم ژوییه، دانشمندان ناسا محاسبه کردند که حدود ۴۰درصد یخ‌های سطح "گرین‌لند" آب شده‌اند که این میزان تقریباً در حد نصاب همیشگی مشاهدات چند دهه‌ی اخیر است. اما روز دوازدهم ژوییه، یعنی تنها چهار روز بعد از آن، پژوهش‌گران ناسا مشاهده کردند که میزان یخ‌های آب شده‌ی سطح گرین‌لند، به ۹۷درصد کل مساحت سطح آن رسیده است.

این رقم چنان بی‌سابقه و غیرقابل پیش‌بینی و خصوصاً غیرقابل باور بود که پژوهش‌گری که در مقابل مانیتورهای کنترل خود قرار داشت و مساحت یخ‌های آب شده در سطح "گرین‌لند" را محاسبه می‌کرد، تصور کرد یا خود اشتباه کرده، یا این‌که محاسبات رایانه‌ای اشتباه بوده. ولی پس از محاسبات مکرر و مراجعه به دو ماهواره‌ی دیگر، ناسا رسماً اعلام کرد که در کم‌تر از چهار روز، میزان یخ‌های آب شده در سطح گرین‌لند، از ۴۰درصد به ۹۷درصد افزایش یافته است. دانشمندان ناسا تاکید کرده‌اند که این میزان آب شدن یخ‌های گرین‌لند یک پدیده‌ی آب و هوایی بسیار نادر و نگران کننده است و حاکی از تسریع فرایند گرمایش کره‌ی زمین.

بد نیست قبل از اشاره به دیگر نکات نگران کننده‌ی این مشاهدات، نگاهی بیاندازیم به اهمیت گرین‌لند در تعادل زیست‌محیطی کره‌ی زمین و بررسی دلایل توجه بسیار زیاد دانشمندان به این جزیره‌ی تماماً یخ‌زده‌ی نیم‌کره‌ی شمالی.

"گرین‌لند" جزیره‌ای است به بزرگی یک قاره که در اقیانوس اطلس قرار دارد و بیش از ۸۰درصد آن را قشر زخیمی از یخ پوشانده که در مناطق مرکزی گرین‌لند، یعنی بلندترین نقاط جزیره که یکی از سردترین مناطق جهان نیز به حساب می‌آید، قطر لایه‌ی یخ بالغ بر سه کیلومتر می‌باشد.

همواره بنا به فصل‌ها و تغییرات آب و هوایی، قطعه‌های بسیار بزرگی از یخ‌های گرین‌لند از آن جدا می‌شوند و در اقیانوس اطلس شناور شده، کم‌کم با رسیدن به آب‌های گرم‌تر آب می‌شوند. این قطعات بزرگ "آیس‌ بِرگ" نام دارند و برخی مواقع سبب بروز حادثه برای کشتی‌ها می‌شوند. مانند "آیس‌برگی" که باعث غرق شدن کشتی معروف "تایتانیک" شد.

Reuters

یخ‌های گرین‌لند حدود ۴/۱ میلیارد سال پیش به وجود آمدند و در وهله‌ی اول، از آن‌ها می‌توان به عنوان گنجینه‌ی بزرگ حاوی تاریخ تحول زیست‌محیطی کره‌ی زمین یاد کرد.

پژوهش‌گران پی برده‌اند که با دست‌یابی به یخ‌های بخش‌های ژرفای این مناطق، می‌توانند با تحقیق به روی حباب‌های هوای باقی‌مانده در یخ‌ها که ممکن است میلیون‌ها سال پیش تشکیل شده باشند، اطلاعات لازمه را برای تخمین وضعیت آب و هوایی آن زمان کسب کنند.

اما مهم‌ترین نکته‌ای که پژوهش‌گران می‌توانند از درون این حباب‌های بسیار ریز هوای زندانی شده در یخ‌های گرین‌لند به آن پی ببرند، میزان گاز دی‌اکسید کربن حاضر در هوا، در طی تاریخ تحول کره‌ی زمین و بشریت است. دی‌اکسید کربن یا CO2 مهم‌ترین گاز گل‌خانه‌ای است که سبب اصلی تسریع فرایند گرمایش کره‌ی زمین می‌باشد.

اما رویداد نگران کننده‌ی دیگری نیز چندی پیش در همین منطقه از جهان رخ داده بود، هنگامی که یک قطعه یخ غول‌پیکر یا همان "آیس‌برگ" که مساحت آن تقریباً دو برابر شهر پاریس بود، از گرین‌لند جدا شد و در اقیانوس اطلس شناور گشت. در سال ۲۰۱۰ برای نخستین بار، آیس‌برگی که دو برابر آیس‌برگ کنونی مساحت داشت، از بخش دیگری از گرین‌لند جدا شده بود.

ولی بنا به اظهارات کارشناسان ناسا، همواره طی تاریخ، هزاران آیس‌برگ که به طور طبیعی در فصل تابستان از یخ‌های گرین‌لند جدا می‌شوند، کم‌کم آب شده و بار دیگر با کاهش دما یخ می‌زنند. ولی امسال آب شدن ۹۷درصد سطح یخ‌های گرین‌لند حاکی از تغییرات آب و هوایی شدیدی است که ممکن است سبب شود بخش عمده‌ای از این یخ‌ها که آب شده‌اند، زودتر از موعد به مناطق گرم‌تر اقیانوس اطلس برسند و بدین ترتیب، سطح یخ‌های گرین‌لند کاهش یابد. کاهش سطح یخ‌های گرین‌لند می‌تواند به مرور سبب بروز فجایع آب و هوایی شود، خصوصاً در نیم‌کره‌ی شمالی.

اما در پاسخ به واکنش‌های برخی فعالان، مبنی بر این‌که آب شدن سطح وسیعی از یخ‌های گرین‌لند امری است طبیعی و نباید افکار عمومی را بیهوده نگران کرد، دانشمندان ناسا تاکید کرده‌اند که این بار پدیده‌ای به وقوع پیوسته که تنها یک‌بار و آن هم ۱۵۰ سال پیش مشاهده شده بود و آن هم آب شدن بخشی از یخ‌های بلندترین نقطه‌ی گرین‌لند است؛ یعنی سه کیلومتر بالاتر از سطح دریا.

یکی از محققین متخصص در مطالعات مناطق یخی کره‌ی زمین ناسا هشدار داده است که اکنون رویدادی به وقوع پیوسته که تنها در سال ۱۸۸۹ مشاهده شده بود، ولی در آن زمان این یک حادثه‌ی بی‌سابقه و منفرد بود، اما این‌بار این رویداد همراه است با بسیاری حوادث آب و هوایی دیگر که اگر به همین روال ادامه یابد، بدون شک می‌توان برای تعادل زیست‌محیطی و آب و هوایی کره‌ی زمین، در چشم‌اندازی بسیار نزدیک، به شدت نگران شد.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید

این صفحه یافته نشد

صفحۀ مورد توجۀ شما یافته نشد.