دسترسی به محتوای اصلی
دانش و فنآوری

مواد مخدر، اعتیاد و تاثیر آن بر عملکرد مغز

صدا ۰۹:۰۰
مصرف مواد مخدر موجب تغییر شکل مغز انسان می شود
مصرف مواد مخدر موجب تغییر شکل مغز انسان می شود DR

طی ۱۰۰ سال گذشته نظرات گوناگونی از سوی دانشمندان در خصوص منشا اعتیاد در افراد ارائه شده بود که این نظریات گاه با هاله‌ای از افسانه‌ها و سوء تعبیرها نیز همراه شده است. در آغاز بررسی علمی اعتیاد، در دهه ۱۹۳۰ میلادی، باور عمومی بر آن بود که فرد معتاد از لحاظ اخلاقی با کمبودهایی روبرو است و اشکالات اخلاقی و بی ارادگی شخصیتی، فرد را به سوی اعتیاد پیش می برد.

تبلیغ بازرگانی

 از آن زمان که این دیدگاه به عنوان بنیان واکنش اجتماعی نسبت به اعتیاد تبدیل شد، درمان اعتیاد بعنوان یک مشکل مربوط به سلامت انسان، جای خود را به یک کمبود اخلاقی داد و راهکارهای تنبیهی، جایگزین اقدامات پیشگیرانه از اعتیاد شد. اعتیاد چیست و چرا به یک فرد عنوان معتاد اطلاق می شود؟ دکتر فواد صابران، روانپزشک ساکن فرانسه در تعریف جامع واژه اعتیاد می گوید هرگاه فرد بدون نیاز مبرم و حقیقی به سوی مصرف ماده‌ای به منظور آرام شدن روحی برود.

اعتیاد همانند سایر بیماری‌ها، به میزان آسیب پذیری فرد بستگی دارد و در مجموع هر چه عوامل خطر در یک فرد بیشتر باشد، احتمال سوءمصرف مواد هم در آن فرد بیشتر می شود. اما هیچ عاملی به تنهایی باعث نمی شود فرد به اعتیاد روی آورد و بطور کلی ساختار زیست-محیطی همانند جنسیت و نژاد و عوامل محیطی همچون شرایط خانواده، مدرسه یا جامعه بر اعتیاد فرد تاثیر می گذارد. البته به گفته دکتر فواد صابران اگر زمینه‌های لازم در فرد مهیا باشد، اعتیاد شیمیایی، با استفاده از مواد مخدری که دارای مواد شیمیایی نیز هست، در یک فرد می تواند ایجاد شود.

مغز انسان پیچیده‌ترین دستگاه بدن انسان است که تمامی فعالیت‌های انسان را زیر نظارت داشته و تنظیم می نماید. اما مصرف مواد مخدر می تواند موجب تحریک مدار لذت مغز در فرد مصرف کننده شده و بخشی از مغز را که برای انجام عملیات حیات ضروری است تغییر دهد.

تاثیرات مصرف مواد مخدر بر روی مغز

مواد مخدر مواد شیمیایی هستند که از طریق اثر بر روی دستگاه ارتباطی مغز و مداخله در نحوه ارسال، دریافت و تفسیر اطلاعات به وسیله سلو‌ل‌های مغزی عمل می نمایند. مواد شیمیایی موجود در غالب انواع مواد مخدر باعث انتقال پیام‌های غیرعادی از طریق شبکه مغزی می شوند. برخی از انواع مواد مخدر قادر هستند دو تا ده برابر برخی عوامل لذت‌آور دوپامین آزاد کنند و که این امر مواد مخدر را به مواد ضروری برای بدن فرد معتاد تبدیل می نماید.

تاثیری که مواد مخدر بر روی مدارهای احساس در مغز فرد می گذارند از تاثیر رفتارهای لذت‌بخش طبیعی شدیدتر است و اینگونه احساس لذت قدرتمند، انگیزه فرد را برای تکرار مصرف مواد مخدر مورد تاثیر قرار می دهد.

مصرف مواد مخدر در درازمدت بر روی سلول‌های عصبی و مغزی تاثیر می گذارد و می تواند موجب ایجاد تغییراتی در رفتارهای عادی مغز و حتی حافظه فرد شود.

رابطه اختلالات روانی و مصرف مواد مخدر

در غالب موارد، مصرف مواد مخدر و اختلالات روانی بطور همزمان در یک فرد مشاهده می شوند. در برخی از موارد اختلالات روانی مقدم بر اعتیاد هستند اما در مواقعی نیز مصرف مواد، ابتلا به اختلالات روانی را سرعت می بخشند. این امر به ویژه در خصوص افرادی که آسیب پذیری خاص و بیشتری دارند، قابل نمود است.

موسسه ملی مصرف سوء مواد مخدر تاکید می کند افزایش درک افراد از اصول ابتدایی اعتیاد و تاثیرات سوءمصرف، افراد را قادر می سازد تا بطور آگاهانه تصمیم‌گیری نموده و از مصرف مواد مخدر دوری نمایند. فراموش نکنیم که تصمیم گیری اولیه برای مصرف مواد مخدر اختیاری است اما پس از مدتی مصرف، توانایی فرد برای کنترل مصرف مختل می شود. تصویرهای برداشته شده از مغز معتادان نشان می دهد در بخش هایی از مغز که مربوط به قضاوت، تصمیم گیری، حاقظه یا کنترل رفتار است با مصرف مواد مخدر، تغییرات فیزیکی رخ داده است.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید

این صفحه یافته نشد

صفحۀ مورد توجۀ شما یافته نشد.