Vào nội dung chính
VIRUS CORONA - CÁCH LY

Virus corona : Cách ly là biện pháp tốt nhất để tránh lây lan ?

Nhân viên y tế tại một trạm kiểm soát đường vào làng Sơn Lôi, Vĩnh Phúc, Việt Nam bị cách ly. Ảnh chụp ngày 12/02/2020
Nhân viên y tế tại một trạm kiểm soát đường vào làng Sơn Lôi, Vĩnh Phúc, Việt Nam bị cách ly. Ảnh chụp ngày 12/02/2020 Kham/Reuters

Kể từ khi dịch virus corona mới (Covid-19) bùng phát, một trong những biện pháp được áp dụng mạnh mẽ tại những nơi có dịch, đó là cách ly. Thực ra, biện pháp này đã có từ thời Trung Cổ nhằm phòng ngừa dịch bệnh, nhưng hiệu quả vẫn gây nhiều tranh luận.

Quảng cáo
  • Một biện pháp đã có từ thế kỷ 14

Cựu Kinh Ước có nói đến việc cách ly, xa lánh người bị bệnh hủi. Nhưng các biện pháp cách ly đầu tiên phòng chống dịch hạch – Cái chết đen (Peste noire) được sử sách ghi lại là vào thế kỷ 14 và 15, áp dụng đối với các tàu bè từ vùng có dịch trở về. Theo báo Le Monde, lần đầu tiên, biện pháp cách ly được thực hiện tại Dubrovnik, Croatia, năm 1377, rồi tại Venizia, Ý, kể từ năm 1423. Thời gian cách ly là 30 ngày, sau tăng lên thành 40. Ngay từ thời đó, hầu như tất cả các cảng lớn tại châu Âu đều có những cơ sở, khu vực, để cách ly những người từ vùng dịch tới.

Đồng thời, việc lập « vành đai y tế » cũng phát triển nhằm kiểm soát, ngăn chặn, hạn chế việc ra vào vùng có dịch. Năm 1665, tại Anh Quốc, khu làng nhỏ bé Eyam, có khoảng từ 400 đến 700 dân, có dịch hạch. Người dân ở đây đã quyết định tự cách ly, lập « vành đai y tế » -  nội bất xuất, ngoại bất nhập – để ngăn ngừa dịch lây lan ra toàn vùng.

Ở vùng đông nam Pháp, năm 1721, một bức tường dài 27 km đã được dựng lên để bảo vệ « bá quốc Venessin » - nay thuộc vùng Vaucluse - ngăn ngừa dịch hạch đang hoành hành ở Marseille và Provence.

Để thực hiện các biện pháp này, chính quyền thời đó không ngần ngại sử dụng vũ lực. Năm 1821, Paris điều 30 ngàn quân tới khu vực biên giới chung với Tây Ban Nha để ngăn chặn dịch sốt vàng (fièvre jaune) lây lan sang Pháp.

  • Cách ly chỉ có hiệu quả tương đối

Đương nhiên, việc khoanh vùng, cách ly, hạn chế hoặc cấm di chuyển sẽ có hiệu quả tức thời trong việc ngăn chặn dịch lây lan. Tuy vậy, theo ông Patrick Zylberman, sử gia về ngành y tế, giáo sư danh dự trường Cao đẳng Y tế công, nhấn mạnh, hiệu quả còn tùy thuộc vào sự phản ứng nhanh chóng của cơ quan chức năng trong việc tiến hành cách ly. Nếu triển khai nhanh, thì có thể làm chậm, giảm mức độ lây lan, qua đó, giảm tỉ lệ tử vong.

Trong một số trường hợp, việc cách ly có thể gây ra những hậu quả tai hại hơn. Khi để cho những người không nhiễm virus sống chung với những người tuy không có triệu chứng nhưng lại nhiễm virus có thể làm tăng nhanh việc lây truyền bên trong khu cách ly.

Ngoài ra, biện pháp cách ly có thể gây ra hoảng loạn và làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Ví dụ như trường hợp một số khu phố ở thủ đô Monrovia, Liberia, bị cách ly để ngăn ngừa dịch virus Ebola, năm 2014. Xô xát giữa người dân và quân đội đã làm nhiều thường dân tử vong. Cách ly còn làm cho nhiều bệnh nhân tránh, không muốn gặp y bác sĩ để che giấu các triệu chứng vì họ không muốn bị cô lập.

  • Cách ly để thể hiện quyết tâm chính trị, nhưng ít hiệu quả y tế

Trong quá khứ, một số trường hợp cách ly đã dẫn đến rối loạn xã hội, đình đốn kinh tế. Ví dụ, năm 2003, dịch viêm phổi cấp tính không điển hình SARS tại Trung Quốc đã dẫn các cuộc biểu tình, nổi loạn ở vùng Nam Kinh (Nankin) và Thượng Hải, do các biện pháp cách ly quá phũ phàng, không có trợ giúp những người bị cách ly, không cung cấp đầy đủ lương thực và chăm sóc, chữa trị thuốc men cho họ.

Khi xẩy ra dịch Ebola, ở vùng Tây Phi (2013-2016), chính quyền các nước đã nhiều lần ra lệnh đóng cửa biên giới, tiến hành cách ly, phong tỏa. Tháng 09/2014, khoảng 6 triệu dân Sierra-Leone đã buộc phải ở trong nhà 3 ngày liền. Biện pháp này lại được áp dụng hồi tháng 03/2015. Theo chuyên gia Patrick Zylberman, việc cách ly như vậy không hề có hiệu quả. Nhưng chính phủ cần phải tỏ ra là họ đang hành động.

  • Liệu có thể áp dụng cách ly tập thể tại Pháp hay không ?

Về mặt chính thức, có nghị định cho phép các tỉnh trưởng (đại diện của Nhà nước ở địa phương – Prefet) được quyền tuyên bố phong tỏa khi có mối đe dọa y tế nghiêm trọng. Thế nhưng, trên thực tế, nước Pháp chưa bao giờ áp dụng biện pháp này. Năm 1955, xã Vannes, trong vùng Morbihan, suýt nữa bị cách ly do dịch đậu mùa hoành hành. Thế nhưng, chính quyền đã quyết định phải tiêm chủng bắt buộc. Trong vòng 6 ngày, khoảng 70% cư dân ở đây đã được tiêm chủng, nhờ vậy xã này tránh được tình trạng bị cách ly.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.