Vào nội dung chính
CUBA - Y TẾ

Đại dịch Covid-19 : Cơ hội để Cuba "xuất khẩu" ồ ạt y bác sĩ

Đoàn bác sĩ Cuba đến hỗ trợ Ý chống dịch Covid-19 ngày 22/03/2020.
Đoàn bác sĩ Cuba đến hỗ trợ Ý chống dịch Covid-19 ngày 22/03/2020. REUTERS - DANIELE MASCOLO

Từ Jamaica đến Nicaragua đi qua cả Guyane và Ý, Cuba đến hỗ trợ cho khoảng 40 quốc gia chống dịch virus corona. Trong khi đó, Cuba cũng khép cửa biên giới và tự cách ly từ hôm 24/03/2020.

Quảng cáo

Trang mạng của đài phát thanh France Culture ghi nhận « với cuộc khủng hoảng dịch tễ này, chưa bao giờ Cuba xuất khẩu y bác sĩ nhiều đến như thế ». Đã từ lâu, y tế và đào tạo y sĩ là một trong những ưu tiên của đảo quốc nằm trong biển Caribê này. Chế độ Cuba phô trương điều này như là một tấm gương thành công của chính sách xã hội chủ nghĩa của mình. Theo bộ Y Tế Cuba, nước này có hơn 76.000 bác sĩ cho hơn 11 triệu dân, 15.000 nha sĩ, 89.000 y tá và một khoa Y được mở tại các nước Nam Mỹ.

Hàng chục ngàn sinh viên châu Mỹ Latinh, châu Phi và châu Á đến học tập tại Cuba và cùng lúc, La Habana gởi đi 25.000 bác sĩ đến châu Mỹ Latinh, chủ yếu tại Venezuela và Brazil, nhưng cũng có châu Phi, Pakistan hay Haïti. Chính quyền La Habana đưa ra con số 50.000 chuyên viên y tế được gởi đi làm nhiệm vụ ở nước ngoài. Nhưng cũng có hàng chục ngàn trong số này buộc phải trở về nước, hoặc là bị các lãnh đạo mới của những nước họ đến hợp tác trục xuất (chẳng hạn như tại Bolivia, Brazil), hoặc vì lý do khủng hoảng như tại Venezuela. Chính quyền La Habana và Caracas từng có một thỏa thuận đối tác « đổi dầu lấy đội ngũ bác sĩ ».

Tình liên đới cũng có cái giá

Chính quyền Cuba sử dụng « lá bài y tế » từ năm 1963, ngày mà « đội quân y tế Cuba đầu tiên thi hành nhiệm vụ quốc tế » được gởi đến Algeri. Với danh nghĩa vì tình liên đới, chủ nghĩa nhân đạo và chủ nghĩa xã hội, các y sĩ Cuba ngày nay hoạt động trên khoảng 40 quốc gia. Họ có nhiều kinh nghiệm về tình trạng khẩn cấp y tế nhất là trên phương diện dịch tễ học. Năm 2014, trong trận dịch Ebola, Cuba đã đến hỗ trợ 37 nước, rồi cũng chính những bác sĩ Cuba đó đến chống dịch tả ở Haïti sau trận động đất. Nhiệm vụ của các bác sĩ Cuba ở nước ngoài mỗi năm mang về cho đất nước từ 8-10 tỷ đô la, cao hơn cả « remesas » - số tiền của kiều dân Cuba gởi về và nguồn thu từ du lịch.

Việc chính quyền Donald Trump và nhất là cựu cố vấn an ninh John Bolton siết chặt các lệnh trừng phạt nhắm vào Cuba đã bóp nghẹt nguồn tài chính của đất nước. Thái độ của Mỹ, thù nghịch với Venezuela và Cuba lôi kéo nhiều nước khác đi theo chính sách của Mỹ và xoay lưng lại với chế độ anh em nhà Castro. Các lãnh đạo Brazil, Bolivia, Ecuador đã cho hồi hương các bác sĩ Cuba. Hiện chỉ có Achentina và Mêhicô là vẫn chưa « theo đuôi » Mỹ.

Nguồn thu bị giảm, cũng như là tiền của kiều dân Cuba gởi về bị hạn chế vì các lệnh trừng phạt của Mỹ, buộc Cuba phải nghĩ đến những giải pháp thay thế. Khi đưa ra những lá chủ bài y tế tại vùng Lombardia, chính phủ Cuba hy vọng thu được một số thành quả ngoại giao và tài chính. Hiện tại, không thể nào biết được Ý sẽ trả gì cho Cuba.

Chính quyền La Habana vốn đã bình thường hóa quan hệ với Liên Hiệp Châu Âu đang dựa vào một số nước mà Cuba đã xích lại gần như Tây Ban Nha và Pháp nhằm tìm cách đối trọng với chính sách của Hoa Kỳ. Cũng nhờ vào Cuba mà Paris có được lá phiếu gia nhập các nước châu Mỹ Latinh vào thượng đỉnh khí hậu COP 21. Đổi lại, Câu lạc bộ Paris đã giãn nợ cho Cuba. Và La Habana gởi các nhân viên y tế đến Guyane, lãnh thổ hải ngoại của Pháp, bị chính quyền « lãng quên » về mặt y tế.

Những bác sĩ phục vụ cho Nhà nước

Các nhân viên y tế Cuba đi làm ở nước ngoài cam kết thực thi nhiệm vụ trong vòng ba năm, không có gia đình. Những ai vi phạm các quy định đề ra có nguy cơ lãnh án 3 năm tù. Hơn nữa, điều kiện làm việc của những bác sĩ này đã bị một tổ chức bảo vệ dân chủ ở Madrid, Prisoners Defenders lên án. Theo tổ chức này, « hàng ngàn người Cuba bị cưỡng bức tham gia vào các nhiệm vụ để giúp cho chính phủ » và do vậy, « rất nhiều người trong số họ đã bỏ trốn ».

Đối với những ai trở về nước, rất nhiều người trong số họ bị rút hộ chiếu để « giữ bí mật thông tin » và thậm chí còn bị chế độ tịch thu một phần lương. Dù vậy, đại đa số các bác sĩ thà chấp nhận các trói buộc này hơn là ở lại với những quy định và điều kiện sống ngày càng xuống cấp ở trong nước.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.