Vào nội dung chính
Tạp chí văn hóa

Super Hero thống lĩnh giải trí, toàn cầu ngự trị

Phần âm thanh 13:09
Avengers tập nhì dự trù phát hành sớm lắm là cuối năm 2016 (DR)
Avengers tập nhì dự trù phát hành sớm lắm là cuối năm 2016 (DR)

Quái vật ngoài hành tinh cho dù có hung hăng cách mấy sẽ chẳng bao giờ mà dám tấn công địa cầu. Cứ thử đổ bộ xuống trái đất mà xem ! Phi thuyền vừa đáp xuống sẽ bị mắc bẫy, sa lưới Người Nhện Spiderman, càng hiếu chiến thì càng bị Superman gõ đầu, còn ngoan cố cứng đầu thì sẽ bị nhóm X-Men bẻ cổ bóp họng.

Quảng cáo

Dù lực lượng có đông đảo hùng hậu bao nhiêu, nhưng những người đến từ các hành tinh xa lạ cũng đành chịu lép vế bấy nhiêu. Họ không thể nào mà đấu lại với biệt đội siêu anh hùng The Avengers. Không khéo, họ sẽ ăn đòn của Người Sắt Iron Man, ăn đấm của khổng lồ Hulk, ăn búa thiên lôi của Thần Sấm Thor … Đúng là rượu mời không chịu uống cứ đòi uống rượu phạt !

Nhóm Avengers thật ra chỉ là phần nổi của tảng băng, một tủ kính trưng bày lộng lẫy của đế chế Marvel. Công ty này có đến 8 ngàn nhân vật tồn đọng trong kho truyện tranh, tha hồ mà khai thác. Điều đó có nghĩa là nhiệm vụ bảo vệ nhân loại và trái đất đang nằm trong tay của một ‘’hạm đội’’ siêu anh hùng, chứ không phải là một biệt đội. Hy vọng đổ bộ xuống địa cầu của những người ngoài hành tinh coi như là đã tiêu tan.

Từ đây cho đến cuối năm 2017, sự xuất hiện của các nhân vật ‘’super hero’’ đều đã được lên lịch. Theo thông lệ, tháng Năm là mùa khởi động chiếu phim blockbusters đến từ Hollywood. Một cách đều đặn, kinh đô điện ảnh Mỹ lần lượt cho phát hành loại phim kinh phí cực cao, đầy rẫy kỹ xảo. Bóng dáng các siêu anh hùng phủ kín lịch chiếu phim, từ đây cho đến năm sau, để rồi cứ theo chu kỳ, lặp đi lặp lại. Khán giả địa cầu hay người ngoài hành tinh cùng chung một số phận : Tất cả đều được ăn bom tấn dùng với kem sữa, bắp rang, soda bớt đường, khoai tây chiên muối. Mô hình kinh tế của các rạp hát, trục lợi kiếm lời, nhờ kinh doanh các thứ phụ trội, nhiều hơn là bán vé xem phim.

Đà phát triển rồi bùng nổ của loại phim bom tấn với các nhân vật siêu anh hùng không chỉ thống lĩnh các rạp chiếu phim, mà còn tràn ngập màn ảnh nhỏ để rồi len lỏi thâm nhập vào đời sống từ lúc nào không hay. Ngày khởi chiếu các phim blockbusters tại Pháp cũng là lúc các kênh truyền hình thi đua nhau chiếu phim super hero : kênh một chiếu Người Nhện tập III, kênh hai chiếu Người hùng nước Mỹ Captain America tập đầu, kênh tám chiếu tiền truyện X Men, kênh 14 chiếu ngoại truyện của Người Sói Wolverine, trong khi các kênh thiếu nhi thì liên tục phát sóng các tập phim hoạt hình dành cho các siêu anh hùng. 

Chỉ riêng tại Paris, từ tháng Ba cho tới tháng Tám, có đến bốn cuộc triển lãm với chủ đề super hero. Chẳng hạn như Viện bảo tàng nghệ thuật giải trí (Musée Art Ludique) nằm gần nhà ga Austerlitz, giới thiệu Thế giới Siêu anh hùng của Marvel. Trung tâm văn hóa Mỹ Mona Bismarck American Center for Art & Culture ở quận 16 thì giới thiệu thế giới truyện tranh DC Comics (qua bộ sưu tập của Alex Ross) với chủ đề : Khi các siêu anh hùng đổ bộ lên đất Pháp.

Chỉ có phòng trưng bày tranh và nhiếp ảnh Gallery Sakura mới đưa ra một góc nhìn hóm hĩnh hài hước đôi khi châm biếm mỉa mai qua cuộc triển lãm đề tựa ‘’Góc khuất của các siêu anh hùng”. Các nhà nhiếp ảnh ở đây chụp hình các fan giả dạng hóa trang trong lúc họ làm những công việc thường ngày, hay là họ đội lốt siêu anh hùng để mưu kế sinh nhai. Chẳng hạn như ảnh chụp một Iron Man xách giỏ đi chợ, vào siêu thị mua hàng, một Superman dù biết bay, nhưng vẫn kéo đằng sau một túi hành lý như thể đang chuẩn bị mua vé máy bay đi du lịch. Một Spiderman ngồi ở ngã tư đường, chờ xe cộ dừng lại để lau chùi kính xe hơi ….

Những cảnh tượng như vậy làm cho ta mỉm cười nhưng không quá đỗi ngạc nhiên, vì hình ảnh các siêu anh hùng đã trở nên quen thuộc. Giới trẻ Âu Mỹ thời đại có bản lĩnh chơi game thượng thừa, quẹt lướt thần tốc màn hình điện thoại smartphone, ứng dụng đa năng khi cùng lúc phải viết tắt tải nhạc lên hình trên máy tính bảng. Nhưng liệu giờ đây chúng ta có thể thưởng thức cái thần trong phim Citizen Kane của Orson Welles, chiêm nghiệm cái thâm trong All About Eve của Joseph Mankiewicz, thẩm thấu cái thanh trong ngôn ngữ hình ảnh đầy chất thơ bình dị của Yasujiro Ozu …

Dù muốn hay không các bộ phim blockbusters nói chung, thể loại phim super hero nói riêng nhào nặn cung cách ‘‘hiểu và nhìn’’ của đa số khán giả. Các bộ phim giải trí ngày càng bị lôi kéo vào thế giới của các siêu anh hùng. Từ vài thập niên trước, màn ảnh lớn cũng như màn ảnh nhỏ đã khai thác mạch phim super hero, tạo dựng hình ảnh của các nhân vật như Người Dơi - Batman, Người Nhện - Spiderman hay Siêu Nhân - Superman …

Đối với giới chuyên ngành sản xuất, một trong những cột mốc quan trọng là từ những năm 2000 trở đi, sau khi loạt phim Matrix - Ma Trận (khoa học viễn tưởng) và Chúa tể các chiếc nhẫn - Lord of the Rings (thần thoại phiêu lưu) nâng công nghệ kỹ xảo lên một đẳng cấp mới, mở đường cho bộ phim Avatar của James Cameron. Hai anh em đạo diễn (‘’Lana’’ Larry và Andy) Wachowski sau khi thành công vượt bực với loạt phim Matrix chuẩn bị tung ra một thương hiệu mới qua loạt phim Jupiter Ascending. 

Vào tháng Tám năm 2009, tập đoàn Disney chi 4 tỷ đô la (tương đương với 2,9 tỷ euro) để mua lại đế chế Marvel, chỉ vài tháng sau khi tập một của Iron Man hốt bạc triệu. Kể từ thời điểm này, tập đoàn Disney kiểm soát 8.000 nhân vật siêu anh hùng và siêu hung thần của tủ truyện tranh khổng lồ, chọn thời điểm thích hợp nhất để lôi từ ngăn kéo ra mỗi nhân vật, tạo dựng thành phim xinê hay phim truyền hình và cũng từ đó mà dễ khai thác tất cả các sản phẩm có liên quan như game video, sêri hoạt hình, đồ chơi bằng nhựa, hình ảnh quảng cáo để in lên áo thun, tập vở, cặp sách ….

Ngay sau khi mua lại đế chế Marvel, tập đoàn Disney đã triệu hồi ngay lập tức ba nhân vật Daredevil, Punisher và Blade, mà Marvel đã cấp quyền khai thác cho các hãng phim Fox, New Line và Lionsgate. Đồng thời, Disney lên ngay kế hoạch song song, vừa đánh phủ đầu vừa liên tục truyền máu. Đánh phủ đầu vì hỏa lực của Disney đủ mạnh để đè bẹp các đối thủ, tiếp sức truyền máu bằng cách bơm tiền đều đặn vào khâu tiếp thị quảng cáo, đủ để lôi kéo đa số người xem vào rạp hát, không có thành trì nào có thể cưỡng lại nổi trước sức thuyết phục cũng như tầm bắn ngoạn mục của Disney.

Hai mà như một. Với quyền kiểm soát Marvel trong tay, tập đoàn Disney càng có vận may để thỏa mãn tham vọng bá chủ. Vào cuối tháng này, tập V của loạt phim Dị Nhân X-Men là phát súng thứ nhì sau ngày ra mắt Spiderman. Đến mùa hè, một thương hiệu mới là Guardians of the Galaxy (Vệ binh Ngân hà) với nhiều nhân vật mới sẽ được tung lên màn bạc. Tập mới của Fantastic Four dự trù phát hành cuối năm 2014, lót đường thẳng tiến cho tập kế tiếp của biệt đội The Avengers và cây búa sấm sét của Thor phần ba trong năm 2015. Tập thứ ba của Captain America thì sẽ được phát hành vào năm 2016.

Kế hoạch đánh phủ đầu của Disney một phần là để đấu lại với Warner. Tập đoàn này cho tới nay đã khá thành công trong việc khai thác các siêu anh hùng trong kho truyện tranh DC Comics, đối thủ đáng gờm nhất của Marvel. Đến thời điểm này, Batman và Superman vẫn là hai ngọn hải đăng sáng chói, làm lu mờ vầng hào quang của các nhân vật khác. Đạo diễn Christopher Nolan đã thực hiện cú đột phá ngoạn mục, khi khai thác những vết rạn nứt trong nội tâm của Batman : thế giới của Người Dơi vì thế mà trở nên u ám, đen tối.

Đạo diễn Zack Snyder khi tái khởi động (reboot) dự án Siêu Nhân, biến Superman thành Man of Steel (Con người sắt thép) đã cô đọng kịch bản, đúc kết hai tập thành một. Đạo diễn này đã chọn một góc nhìn khác khi giành một phần quan trọng hơn cho thân thế của ‘‘Superman phiên bản mới’’, đối chiếu hai quan điểm, nhân cách của một con người dù có sắt thép cách mấy là do số phận tiền định hay còn tùy thuộc vào sự chọn lựa, quyền quyết định của mỗi cá nhân.

Tập nhì của Man of Steel (Superman) đã được xúc tiến và dự trù phát hành vào cuối Tháng Tư năm 2016. Bên cạnh đó tập đoàn Warner còn lên kế hoạch cho bộ phim Justice League gồm các nhân vật như Superman, Batman, Green Lantern và Wonder Woman để cạnh tranh trực tiếp với biệt đội Avengers của Marvel (Iron Man, Hulk, Captain America , Thor … ) và tạo cho mình thêm cơ hội phỏng tay trên thành tích của đối phương.

Trong cả hai trường hợp của Marvel và DC Comics, phim ảnh chủ yếu là bệ phóng cho các mặt hàng kinh doanh, là bàn đạp để chính phục thị trường, là xe hủ lô để san bằng rồi áp đặt sản phẩm có liên quan. Cả hai tập đoàn đều khai thác siêu anh hùng dưới mọi hình thức và càng nhiều càng tốt thông qua tiền truyện hậu truyện cũng như ngoại truyện.

Trong cuộc đọ sức đó, ưu thế vẫn nghiêng về Marvel, do được hỗ trợ bởi sức mạnh của tập đoàn Disney. Có lẽ cũng vì thế mà Disney đã không ngần ngại chi thêm 4 tỷ đô la cuối năm 2012 (tháng Mười) để mua lại quyền khai thác tất cả các nhân vật của Star Wars và giao cho đạo diễn J.J Abrams việc lên kế hoạch cho ba tập mới (Episode VII, VIII và IX), sau khi thành công trong việc tân trang diện mạo của loạt phim khoa học viễn tưởng Star Trek.

Tốc độ lạm phát của loại phim super hero là một điều đáng mừng hay đáng ngại, khi mà số lượng phim bom tấn ngoạn mục hoa mắt thì nhiều, nhưng với nội dung sâu sắc choáng ngợp thì chẳng được bao nhiêu. Chưa kể đến chuyện phim super hero đang nhào nặn ‘’tâm lý’’ tiêu thụ và thói quen mua hàng của cả một thế hệ non trẻ. Vào cái thời mà các siêu anh hùng ngự trị văn hóa giải trí, một lũ nhóc đang khóc lóc quậy phá trong nhà, chỉ cần dúi vào tay một video game, hay bật phim super hero lên màn ảnh truyền hình là chúng nó im ngay.

Cũng như nhân vật Peter Parker trong phim Người Nhện từng nói : Quyền năng càng lớn thì trách nhiệm càng nhiều. Cho dù vận mệnh của nhân loại nằm trong tay Spiderman, nhưng câu nói này cho thấy là Peter Parker chưa từng làm cha. Làm cha mẹ của một lũ nhỏ luôn mê xem phim super hero đến nổi lúc nào cũng vòi quà tạc hình siêu anh hùng, mới thật sự đòi hỏi nhiều hy sinh. Vào vai super hero coi vậy cũng sướng. Làm cha làm mẹ thời nay mới thật sự là siêu anh hùng.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.