Vào nội dung chính
TRUNG QUỐC - ASEAN - BIỂN ĐÔNG

ASEAN bế tắc trong hồ sơ tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông

Thủ tướng Cam Bốt Hun Sen tại Hội nghị Thượng đỉnh Asean.
Thủ tướng Cam Bốt Hun Sen tại Hội nghị Thượng đỉnh Asean. REUTERS/Samrang Pring

Hôm qua, 04/04/2012, Hội nghị Thượng đỉnh ở Phnom Penh đã thể hiện rõ sự bế tắc trong vấn đề tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở Biển Đông. Các lãnh đạo thành viên Hiệp hội các nước Đông Nam Á – ASEAN ra tuyên bố cam kết làm hết sức mình để giải quyết một cách hòa bình hồ sơ này.

Quảng cáo

Trong thông cáo chung, các lãnh đạo thành viên ASEAN « đã nhấn mạnh đến sự cần thiết tăng cường nỗ lực » để bảo đảm việc triển khai có hiệu quả và toàn bộ bản Tuyên bố chung về ứng xử của các bên liên quan tại Biển Đông – DOC.

« Tuyên bố DOC » này đã tồn tại từ 10 năm nay, có mục đích ngăn ngừa những tranh chấp dẫn tới xung đột vũ trang. Thế nhưng, văn bản này chưa bao giờ được phát triển thành một bộ luật ứng xử, theo đúng nghĩa.

Trong cuộc họp ngày hôm qua, các nước ASEAN thảo luận về sự cần thiết phải cùng nhau xác định những nguyên tắc của bộ luật ứng xử, trong nội bộ ASEAN, trước khi mang ra thương lượng với Trung Quốc – đây là điều mà Philippines, Việt Nam và Thái Lan mong muốn – hoặc tiến hành thảo luận trước với Trung Quốc về các nguyên tắc này - điều mà Cam Bốt sẵn sàng chấp nhận.

Tâm điểm các căng thẳng là quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, hai chuỗi đảo ở Biển Đông, được coi là có trữ lượng lớn về nhiên liệu. Trung Quốc và Việt Nam tranh chấp chủ quyền ở vùng quần đảo Hoàng Sa. Trong khi đó, Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan tranh chấp chủ quyền đối với vùng quần đảo Trường Sa.

Hoa Kỳ theo dõi sát hồ sơ này. Đối với Washington, việc duy trì an ninh tại vùng biển này, nơi có nhiều tuyến giao thông hàng hải thương mại quốc tế, là « lợi ích quốc gia » của Hoa Kỳ.

Thế nhưng, hồ sơ Biển Đông được đề cập một cách mờ nhạt trong bản thông cáo chung, là bằng chứng về sự yếu kém của ASEAN. Ông Pavin Chachavalpongpun, chuyên gia thuộc Viện nghiên cứu Đông Nam Á, tại Singapore nhận xét: « Có thể hiểu được điều này, vì ASEAN đã không có khả năng tìm được một lập trường chung ».

Nhà phân tích chính trị Bridget Welsh, đại học Quản trị Singapore nhấn mạnh, việc thông cáo chung không ràng buộc các nước thành viên vào bất kỳ điều gì cho thấy sự bất đồng vẫn tồn tại lâu dài bên trong khối này. « Rõ ràng là các nước ASEAN không tìm được đồng thuận chung về cách thức thúc đẩy hồ sơ này cùng với Trung Quốc ».

Cũng trong ngày hôm qua, 10 thành viên ASEAN (Thái Lan, Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines, Brunei, Việt Nam, Lào, Miến Điện, Cam Bốt) đã cố gắng gạt bỏ những thông tin nói đến sự bất đồng giữa các nước.

Ông Hun Sen, thủ tướng Cam Bốt, nước làm chủ tịch luân phiên ASEAN nói, bộ luật ứng xử « là một tiến trình không thể từ bỏ được. Có thể một số người nghĩ rằng có sự bất đồng về quan điểm giữa Trung Quốc và ASEAN trong Hội nghị Thượng đỉnh này. Đó là một suy nghĩ sai lầm ».

Hôm thứ Ba, 03/04, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario đã nêu ra « bất đồng to lớn » trong khối ASEAN về khả năng mời Trung Quốc tham gia đàm phán.

Vài ngày trước khi khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh, chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã tới thủ đô Phnom Penh. Giới quan sát cho rằng chuyến đi này là nhằm gây sức ép đối với Cam Bốt, để nước này, trong tư cách chủ tịch ASEAN, làm chậm lại nhịp độ thương lượng về hồ sơ Biển Đông.

Thủ tướng Hun Sen có phản ứng về thông tin này: « Điều tôi ghét nhất là người ta nói về Cam Bốt như đang chịu sức ép của Trung Quốc. Cam Bốt là chủ trì ASEAN (trong năm 2012) và Cam Bốt có quyền đưa ra chương trình nghị sự cho ASEAN ».

Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan cố gắng thuyết phục rằng khối này không phải chỉ là một diễn đàn thảo luận. Ông cho rằng những căng thẳng gần đây tạo ra một cảm giác là phải cấp bách tiến hành thảo luận về bộ luật ứng xử. Ông nói: « Chúng tôi có sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế để giải quyết vấn đề một cách hòa bình, cụ thể và nhanh nhất có thể, chúng tôi đang làm việc trên hồ sơ này ».

 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.