تئاتر

استقبال کم سابقه از قدیمی ترین فسیتوال تئاتر ایرانی در خارج از کشور

بیست و دومین فستیوال تئاتر ایرانی کلن روز یکشنبه 29 نوامبر با اجرای دو نمایشنامه جدی و یک نمایشنامه کمدی در سبک روحوضی به کار خود پایان داد. این دوره جشنواره از نظر کیفیت کارهای ارائه شده و استقبال تماشاگران موفق تر از سال های پیش بود.

تبلیغ بازرگانی

بیش از ده گروه تئاتری ایرانی از کشورهای فرانسه، انگلستان، سوئد و آلمان به مدت پنج روز در شهر کلن کارهای نمایشی خود را بر صحنه بردند. فستیوال در روز 25 نوامبر با رقص-نمایشی از "بی بی یانا خمینس" هنرمند پانامائی آغاز به کار کرد که سنگسار و سوزاندن دردناک فرخنده زن افغان را بر صحنه مجسم می کرد.

رقص – نمایش "فرخنده" بر اساس طرح "سیما سید" اجرا شد و تشویق گرم تماشاگران در پی داشت. رقصنده لاتینی در لحظه های پایانی نمایش با استفاده از یک ماده قرمز دست های بیشتر تماشاگران را به خون آلوده کرد تا به صورت سمبلیک بگوید هرکه شاهد خاموش جنایت باشد، خود در آن سهیم است.

برنامه افتتاحیه فستیوال با ترانه های زنان ایرانی و آلمانی همراهی شد که گروه بانو در آلمان به سرپرستی مریم آخوندی مجری آن بود. این گروه که همه اعضای آن را زنان تشکیل می دهند، سال ها است در کلن آلمان بنیاد نهاده شده و تاکنون کنسرت های متعددی در شهرهای مختلف اجرا کرده است. برنامه امسال گروه به یک کابارت شباهت داشت و سبب تفرج خاطر تماشاگران شد.

شاهرخ مشکین قلم، طرفداران و منتقدان

روز پنج شنبه گروه تئاتر سین به کارگردانی محمد چرمشیر نمایش "قلاده ای برای یک سگ مرده" را برصحنه برد.

در همین روز شاهرخ مشکین قلم با اجرای تئاترال منظومه "عارف نامه" ایرج میرزا تماشاگران را مجذوب اجرای خوب شعر، میمیک و حرکات بدنی نرم و بی پروائی بی همتای خود در شکستن تابوهای اخلاقی کرد. اما در عین حال، منتقدانی نیز داشت که معتقد بودند متن مناسبی را برای اجرای عمومی انتخاب نکرده است، زیرا منظومه ایرج میرزا انباشته از الفاظی است که اخلاقمداران از آن ها به عنوان "الفاظ رکیکه" یاد می کنند.
یکی از تماشاگران که خود اداره کننده برنامه های فرهنگی است، به گزارشگر رادیو فرانسه گفت:"مدیریت فستیوال باید پیش از اجرای عارف نامه اعلام می کرد که این برنامه مناسب افراد زیر 16 ساله نیست."

استقبال دوباره از "با کاروان سوخته"

ستاره برنامه های امسال، از نظر بسیاری از تماشاگران نمایشنامه "با کاروان سوخته" با کارگردانی علیرضا کوشک جلالی بود. این نمایش که در آلمانی با نام "پابرهنه، لخت، قلب در مشت" شناخته شده است، در آغازه دهه نود میلادی پس از به آتش کشانده شدن خانه یک خانواده ترک در شهر زولینگن آلمان به وسیله علیرضا کوشک جلالی به زبان آلمانی نوشته شده است.

با کاروان سوخته تاکنون بیش از 600 بار در تماشاخانه های سراسر آلمان برصحنه آمده است. اجرای قدرتمند این نمایش در روز پایانی فستیوال  با تشویق شدید و طولانی نزدیک به صد تماشاگر روبرو شد.

برای فستیوال امسال عنوان "یک فستیوال چند مضمونی" برگزیده شده بود. برنامه ها نیز نسبت به سال های گذشته از تنوع بیشتری برخوردار بود. به عنوان نمونه، دوازده هنرجوی کارگاه نمایش محمدعلی بهبودی بازیگر پرسابقه تئاتر، سینما و تلویزیون آلمان، نتیجه چندماه آموزش خود در این کارگاه را روز پنجشنبه بر صحنه بردند.

آن ها با اجرای چهار اپیزود "این جرم مشترک" که مربی شان آن را براساس چهار متن از سوفوکل و بهرام بیضائی و دیگران کارگردانی کرده بود،  نشان دادند که حتی یک علاقمند عادی هنر تئاتر، در نتیجه آموزش جدی می تواند به بازیگری قابل قبول تبدیل شود.

هنگام اجرای این نمایشنامه نه تنها حدود 180 نفر در سالنی که تنها کمی بیشتر از صد صندلی دارد حضور داشتند، بلکه نزدیک به چهل نفر نیز به دلیل پرشدن سالن از دیدن نمایش محروم ماندند.

بعد از "این جرم مشترک" نمایشنامه "درحضور باد" نوشته بهرام بیضائی با کارگردانی نیلوفر بیضائی و با بازیگری منوچهر رادین، فرهنگ کسرائی و بهرخ بابائی از استقبال گرم تماشاگرانی روبرو شد که سالن را کاملا پر کرده بودند.

همزیستی شعر، رقص و موسیقی

روز شنبه، یک برنامه ابتکاری با کارگردانی رضا جعفری بنیادگذار گروه تئاتر کائوس آخن بر صحنه آمد که با استقبال روبرو شد. رضا جعفری برای نخستین بار با کنار هم قرار دادن شعر و رقص و ساز و آواز مدرن، قطعه ای ساخته بود که کاملا تازگی داشت. شعر های جواد طالعی به دو زبان فارسی و آلمانی به وسیله محمدعلی بهبودی دکلمه می شد و لابلای آن ها یک رقصنده روس تبار و یک خواننده و یک گیتاریست خوب آلمانی بهبودی را همراهی می کردند.

در آلمان پیش تر بهرخ حسین بابائی نمایشی را بر اساس شعرهای فروغ فرخ زاد بر صحنه آورده است، اما رضا جعفری احتمالا نخستین کارگردان ایرانی است که توانسته از ترکیب شعر معاصر ایران و موسیقی غربی کاری جذاب بیافریند. این کار قبلا نیز با اندکی تفاوت در شهر آخن آلمان بر صحنه آمده است.

سارا صیادی، سیما فیض، شاهرخ مشکین قلم، سعید مولا، یعقوب کشاورز، رضا جعفری، محمدعلی بهبودی، نیلوفر بیضائی، نرگس وفادار، سودابه فرخ نیا، علیرضا کوشک جلالی و منوچهر نامور آزاد، کارگردان نمایشنامه هائی بودند که امسال در بیست و دومین فستیوال تئاتر کلن بر صحنه آمد. ده ها بازیگر نیز برای اجرای نقش های متفاوت این نمایشنامه ها در کلن گرد آمده بودند.

سودابه فرخ نیا، بازیگر پرسابقه تئاتر ایران، امسال نمایشنامه دوزخ نوشته ژان پل سارتر را کارگردانی کرد. او یکی از نقش های سه گانه نمایشنامه را نیز خود به عهده داشت.

ابراهیم مکی هنرمند پرسابقه تئاتر ایران از پاریس به عنوان میهمان ویژه به فستیوال دعوت شده بود. به نشانه قدردانی از رکن الدین خسروی کارگردان قدیمی و استاد سابق دانشکده هنرهای دراماتیک تهران، عکس او زینت بخش پشت جلد بروشور امسال بود.

جمعیت زیاد و فضای تنگ

تقریبا در همه پنج شب، سالن تئاتر ارکاداش که در سال های اخیر به "صحنه فرهنگ ها" تغییر نام یافته، لبریز از جمعیت بود به گونه ای که در مواردی بسیار تراکم جمعیت تنفس را دشوار می کرد و بخش بزرگی از تماشاگران زمان استراحت میان دو نمایش را در خیابان سپری می کردند.

سالن تئاتر "صحنه فرهنگ ها" برای کمی بیش از 100 تماشاگر جای نشستن دارد، اما لابی آن بسیار تنگ و کوچک است و بیش از سی نفر را در خود نمی پذیرد. استقبال شدید از فستیوال تئاتر ایرانی در دو سه سال اخیر، اکنون این ضرورت را ایجاب می کند که برگزار کنندگان آن در اندیشه دستیابی به سالنی بزرگ تر و امکاناتی بهتر باشند.

فستیوال تئاتر ایرانی کلن به عنوان قدیمی ترین جشنواره تئاتر خارج از کشور از آغاز تا امروز با فراز و فرودهای زیادی روبرو بوده، اما با پایداری مدیران آن مجید و بهزاد فلاح زاده و بهرخ حسین بابائی و پشتیبانی اداره فرهنگ شهر کلن و گروهی از هنرمندان و دوستداران تئاتر  همچنان به کار خود ادامه داده است.

امسال تراکم شدید جمعیت تماشاگران باعث شد که انتقاداتی نیز به مدیریت فستیوال وارد شود. از جمله در نظر نگرفتن امکانات و تسهیلاتی برای معلولان. تماشاگرانی که به دلیل معلولیت های جسمی یا سالخوردگی نیازمند اولویت هائی بودند، از آن محروم بودند و مجبور می شدند فشاری مضاعف را هنگام ورود به سالن و یافتن جای نشستن تحمل کنند.

برخی از علاقمندان فستیوال در گفت و گو با گزارشگر رادیو فرانسه ابراز امیدواری می کردند که در سال های آینده این کمبودها جدی گرفته و برطرف شوند.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید