"اقتصاد مقاومتی" یا راهبرد رهبر در جدال قدرت بر سر رابطه با آمریکا

صدا ۰۶:۰۲
©Kian AMANI

رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه ای، سه شنبه بیستم اسفند ماه در ملاقات با فعالان اقتصادی و مسئولان حکومت اسلامی مجدداً سخنانی در توجیه و حمایت از آنچه "اقتصاد مقاومتی" نامیده ایراد کرد.

تبلیغ بازرگانی

او از جمله تأکید نمود که هدفش از ابلاغ طرح "اقتصاد مقاومتی" به دولت نه ارایۀ "نقشۀ راه"، بلکه شاخص ها و معیارهای پیمودن راه بوده است. آیت الله خامنه ای سپس ادعا کرد که طرح "اقتصاد مقاومتی" او، در صورت البته اجرا و عملی شدن، اقتصاد ایران را در برابر تکان های اجتناب ناپذیر و فشارهای بین المللی منعطف و مستحکم می کند. وی از جمله مؤلفه های مهم "اقتصاد مقاومتی" را کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی دانست و افزود که منظور او از "اقتصاد مقاومتی" اصلاح الگوی مصرف بوده و نه تحمیل ریاضت به مردم.
هر چند رهبر جمهوری اسلامی ادعا کرد که دلیل ارایۀ طرح اقتصاد مقاومتی تحریم های بین المللی نیست، اما، وی در جای دیگری از اظهاراتش تصریح نمود که از جمله عوامل تدوین سیاست های "اقتصاد مقاومتی" "مقابله با جنگ تمام عیار اقتصادی دشمنان" است.
رهبر جمهوری اسلامی همچنین گفت که او انتظار دارد که مسئولان دولت یازدهم در جهت اجرایی کردن سیاست های اقتصاد مقاومتی حقیقتاً بکوشند. در روزهای گذشته، حسن روحانی، در واکنش به این سیاست ها گفته بود که "اقتصاد مقاومتی" به استحکام اقتصاد ملی در مقابل تحریم ها منجر خواهد شد، هر چند در سال های آینده. خود رهبر جمهوری اسلامی در سخنان روز سه شنبه اش پذیرفت که تحقق "حماسۀ اقتصادی" که به گمان او پیش شرط تحقق "اقتصاد مقاومتی" است با تأخیر روبرو شده بی آنکه توضیحی در اینباره بدهد.
اظهارات مکرر رهبر حکومت اسلامی در تبیین نظرش دربارۀ "اقتصاد مقاومتی" همزمان است با سخنان مقامات اقتصادی دولت یازدهم دربارۀ وضعیت اقتصادی کشور.
فرهاد نیلی، رییس پژوهشکدۀ پولی و مالی بانک مرکزی ایران، با ارایۀ گزارشی در نشست اتاق بازرگانی ایران رقم مطالبات معوقۀ بانک های کشور را بین 70 تا 100 هزار میلیارد تومان اعلام کرد و افزود که 50 درصد این مبلغ مشکوک الوصول یا در واقع غیرقابل پرداخت است. او "مسکن مهر" را بزرگترین بدهکار به نظام بانکی کشور و بانک های مسکن و صنعت را بدهکارترین بانک ها به بانک مرکزی اعلام و تصریح نمود که 70 درصد مطالبات معوق بانک ها در اختیار 10 درصد واحدهای تولیدی زیان ده کشور قرار گرفته اند.
فرهاد نیلی با اشاره به اختلاف فاحش میان نرخ تورم و نرخ سود سپرده های بانکی افزود : در شرایطی که نرخ بهره بانکی 20 درصد و نرخ تورم 40 درصد است، طبیعی است که مدیران مؤسسات اقتصادی و کارخانه های نه تنها تمایلی به پرداخت معوقات خود ندارند، بلکه به طور غیرمستقیم به خودداری از پرداخت دیون خود به بانک ها نیز تشویق می شوند. زیرا، صاحبان بنگاه های اقتصادی نفع خود را در این می بینند که به جای پرداخت دیون خود به بانک ها، بدهی های خود را برای ثروت اندوزی خارج از بانک ها سرمایه گذاری کنند.
فرهاد نیلی همچنین گفته است که برخی از مدیران صنایع با اعلام ورشکستگی و برانگیختن نگرانی مسئولان از واکنش کارگرانی که در آستانۀ بیکاری قرار دارند هر سال موفق به دریافت وام و تسهیلات از بانک ها می شوند.
سخنان روز سه شنبه آیت الله خامنه ای همچنین با اظهارات علی طیب نیا، وزیر اقتصاد دولت یازدهم، در مجلس خبرگان رهبری نیز همزمان بوده که صریحاً سیاست خصوصی سازی دو دولت محمود احمدی نژاد را شکست خورده اعلام کرده و گفته است که فقط 3 درصد واگذاری های صورت گرفته در قالب اجرای اصل 44 قانون اساسی واقعی بوده و فقط طی یک سال درآمد شهروندان ایرانی 7 درصد کاهش یافته که به گفتۀ طیب نیا بسیار خطرناک است.
او با اشاره به رشد منفی اقتصادی کشور گفته است که نه تنها از این پس سند چشم انداز بیست ساله که باید ایران را به نخستین قدرت اقتصادی منطقه تبدیل می ساخت غیرقابل تحقق است، بلکه از این پس تحقق اهداف این سند نه به رشد اقتصادی 8 درصد، بلکه دست کم به رشد اقتصادی 11 درصد نیازمند است. وزیر اقتصاد دولت یازدهم در ادامه افزوده است : در سال 1390 نه تنها شغل تازه ای در کشور ایجاد نشد، بلکه 200 هزار شغل موجود نیز از میان رفت و وضعیت اشتغال در سال 1391 از این نیز بدتر بوده است. علی طیب نیا تصریح کرد که در سال 1391 رشد سرمایه گذاری در کشور منفی 22 درصد بوده و سرمایه گذاری در بخش ساختمان 32 درصد و در بخش ماشین آلات و تجهیزات 14 درصد کاهش داشته است.
اشارات رییس پژوهشکدۀ پولی و مالی بانک مرکزی و همچنین سخنان علی طیب نیا در مقابل نمایندگان مجلس خبرگان نشان می دهند که تا چه حد سیاست های موسوم به "اقتصاد مقاومتی" رهبر همانند سند چشم انداز بیست ساله و "حماسۀ اقتصادی" او بر بی اعتنایی به بسترهای حقیقی و واقعاً موجود اقتصاد ایران استوار شده است. سخنان و تلاش های او و پیروانش در حکومت اسلامی بخشی از راهبرد رهبر در جدال سیاسی قدرت با دولت حسن روحانی است که صریحاً حل معضلات کلیدی اقتصاد ایران را به رفع بن بست در مناسبات ایران و آمریکا گره زده است.
 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید