دسترسی به محتوای اصلی
اتاق موسیقی

کتاب‌هایی در بارۀ موسیقی قبل از انقلاب: از ایرج تیمورتاش تا واروژان

صدا ۱۲:۱۶
روی جلد کتاب ترانه‌های ایرج تیمورتاش، نوشتۀ امید ایران‌مهر
روی جلد کتاب ترانه‌های ایرج تیمورتاش، نوشتۀ امید ایران‌مهر dr

طی سه چهار سال اخیر، شمار کتاب‌هایی که مستقیم یا غیرمستقیم به موسیقی و ترانه‌سرایی قبل از انقلاب می‌پردازند، زیاد شده است. چند ماه قبل در تهران، کتاب "واروژان"، نوشتۀ حسین عصاران به چاپ دوم رسید. کتاب دیگری نیز چند ماه پیش منتشر شده که به "زندگی و زمانه‌ی ایرج تیمورتاش"، ترانه‌سرای نه چندان شناخته‌شده اختصاص دارد. همچنین به تازگی، شاهرخ نادری تهیه‌کنندۀ پراهمیت رادیو در دوران پیش از انقلاب خاطرات خود را منتشر کرده است...

تبلیغ بازرگانی

بررسی جایگاه اجتماعی و تاریخ موسیقی ایرانی طی سه دهۀ پیش از انقلاب نمی‌تواند از سرنوشت رادیو و تلویزیون جداگانه صورت گیرد. موسیقی در ایران با تشکیل رادیو ایران جایگاه تازه‌ای پیدا کرد و سپس به موازات رواج تلویزیون، تغییر شکل داد. به همین دلیل، انتشار خاطرات شاهرخ نادری، گذشته از حکایت‌ها و ماجراهای حاشیه‌ای، می‌تواند اطلاعات باارزشی در مورد نحوۀ کار و نظام تولید برنامه و موسیقی در سازمان رادیو به دست دهد.

اما به طور کلی، انتشار کتاب‌هایی در بارۀ موسیقی قبل از انقلاب، گذشته از تغییرات سطحی در سیاست‌های وزارت ارشاد، می‌تواند حاکی از توجه فزایندۀ نسل بعد از انقلاب به هنر و فرهنگ چند دهه قبل، و دگرگونی آگاهی تاریخی باشد.

کتاب "واروژان" نیز که گفتگوهایی با شخصیت‌های درجه اول ترانه‌سازی نوین در بر دارد (زویا زاکاریان، شهیار قنبری، بابک افشار، اسفندیار منفردزاده...)، اگر چه بر زندگی و کار واروژان متمرکز است اما نکات زیادی را در بارۀ همکاری آهنگسازان و ترانه‌سرایان با رادیو و تلویزیون روشن می‌کند و به ویژه جایگاه بخش خصوصی را در مقابل آن سازمان عریض و طویلِ آخرین سالهای پیش از انقلاب نشان می‌دهد.

حسین عصاران نویسندۀ کتاب "واروژان، حدود سه سال قبل نیز کتابی در بارۀ ناصر چشم‌آذر منتشر کرده بود که "باران عشق" نام داشت. او روش مصاحبه با "شهود درجه اول" را برای بازسازی زندگی و مسیر حرفه‌ای شخصیت مورد نظرش در هر دو کتاب دنبال کرده و نتیجۀ خوبی هم گرفته است.

کتاب دیگر، "ترانه‌های تیمورتاش" نسبت به دو کتاب قبلی چارچوبی محدودتر یا خصوصی‌تر دارد، اما صرف معرفی ایرج تیمورتاش به عنوان ترانه‌سرایی که زمانی بسیار فعال بوده و با معروف‌ترین خوانندگان (دلکش، بنان، ویگن...) همکاری داشته، در روند شکل‌دهی به تاریخ‌نگاری موسیقی معاصر قدمی است مهم. ایرج تیمورتاش که برادرزادۀ عبدالحسین تیمورتاش، وزیر دربار رضاشاه است، به قول نویسندۀ کتاب همۀ عمر خود را "در سایۀ شهرت عمو" گذرانده و شاید به همین دلیل، نام او به طور مستقل در حافظۀ تاریخی کم‌رنگ‌ شده است. امید ایران‌مهر، مؤلف این کتاب، احتمالاً با زحمت زیاد، متن اشعار و همچنین نت موسیقی بسیاری از ترانه‌های تیمورتاش را در پایان کتاب گرد آورده است...

نمونه‌هایی از ترانه‌های ساختۀ ایرج تیمورتاش را در فایل صوتی گوش کنید

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید

این صفحه یافته نشد

صفحۀ مورد توجۀ شما یافته نشد.