خبر- نوشتاری

«کرونای بنفش»؛ انتقادهای درون‌حاکمیتی از شیوه دولت ایران برای مهار کرونا

.
. © DR

شیوع کرونا در ایران و ناکارآمدی و پنهانکاری دستگاه‌های مختلف حکومتی در زمینه کنترل شیوع این ویروس، انتقادهای بسیاری را حتی در داخل ایران برانگیخته و به بستری جدید برای منازعات سیاسی درون جمهوری اسلامی تبدیل کرده است.

تبلیغ بازرگانی

در حالی که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در همان روزهای آغازین علنی شدن شیوع کرونا در ایران، تلاش کرد که اهمیت این اپیدمی را نادیده بگیرد و بعداً نیز آن را «توطئه» آمریکا دانست، نیروهای سیاسی هوادار رهبر که کنترل نهادهایی چون قوه قضائیه و مجلس آینده را در اختیار دارند، از این فرصت برای حمله به دولت حسن روحانی استفاده کرده‌اند.

ابراهیم رئیسی، یکی از متهمان پرونده اعدام‌های دهه شصت، رقیب اصلی و شکست‌خورده حسن روحانی در انتخابات پیشین ریاست جمهوری و رئیس کنونی قوه قضائیه، روز دوشنبه یازدهم فروردین، در جلسه شورای عالی قوه قضائیه، از تأخیر دولت در اجرای طرح قرنطینه و محدودیت تردد در سراسر ایران انتقاد کرد. او این انتقاد را در حضور سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران مطرح کرد که به عنوان مهمان به شرکت در این شورا فراخوانده شده بود.

رئیسی گفت: «مردم با دیدن اراده جدی مسئولان، همکاری خوبی برای اجرای طرح قرنطینه خانگی داشتند و نکات مورد تأکید پزشکان و متخصصان و وزیر بهداشت و همکاران ایشان باید از قبل از عید مورد توجه قرار می‎گرفت و این فاصله‎گذاری از همان زمان اجرا می‎شد، اما دیر شد. متخصصان می‎گویند در این مسأله عنصر زمان تعیین‎کننده است و شاید اگر این کار خیلی زودتر انجام می‎شد، الان نتایج بهتری برای کنترل کرونا می‎گرفتیم.»

همچنین محمدباقر قالیباف، از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران، دیگر نامزد شکست‌خورده انتخابات پیشین ریاست جمهوری و گزینه اصلی برای ریاست مجلس آینده ایران، در یک رشته توئیت، در انتقاد از دولت روحانی نوشت: « مدیریت ناکارآمد دولت در این سال‌ها به طور فشرده در مدیریت بحران کرونا بار دیگر برای مردم روشن شد. کتمان واقعیت، خوش‌بینی غیرکارشناسی، جلسات هفته‌ای یکبار و استفاده نکردن از ظرفیت‌های مردمی و عملیاتی در سراسر کشور.»

او ادامه داد: «علیرغم تمامی موارد فوق، با تمام وجود باور دارم که همچنان دولت برای تغییر جهت به سمت اتخاذ تصمیم درست طبق نظر کارشناسان فرصت دارد و می‌تواند به نفع مردم اقدام کند. البته  اگر از شیوۀ رسانه‌ای خود (دو قطبی‌سازی) دست بکشد و بر مدیریت بحران متمرکز شود.»

این رشته توئیت قالیباف در واکنش به اظهارات روحانی در جلسه روز یکشنبه ۱۰ فروردین/ ۲۹ مارس هیأت دولت بود که گفت: «از همه آنهایی که بیرون صحنه تصمیم‌گیری هستند که البته ممکن است مقامی داشته باشند یا دو سه ماه آینده مقامی پیدا کنند خواهش می‌کنم که کمک کنند. شرایط ما شرایط مرید جمع‌ کردن نیست. شرایط ما شرایط جنگ سیاسی نیست.»

تحریم‌ها؛ توجیه دولت برای منتقدان

پیشتر روزنامه وطن امروز، نزدیک به اصولگرایان، در صفحه اول یکی از شماره‌های خود با انتشار طرحی که در آن، یک کلید (نماد انتخاباتی حسن روحانی) به شکل ویروس کشیده شده بود و تیتر «کرونای بنفش» (اشاره به رنگ تبلیغات حسن روحانی در انتخابات پیشین ریاست جمهوری)، از سیاست‌های دولت در زمینه مبارزه با شیوع ویروس کرونا انتقاد کرده بود.

اما علی ربیعی، سخنگوی دولت پیش از عید نوروز، با حضور در یک برنامه تلویزیونی علت اتهام «کرونای بنفش» علیه دولت را این دانست که «دم انتخابات این موضوع را اعلام کردیم».

ربیعی، روز دوشنبه یازدهم فروردین نیز در یک نشست خبری باز به این اتهام اشاره کرد و گفت: «عجیب است برخی افراد که می‌گفتند قم‌هراسی می‌کنید یا کرونای بنفش را اشاعه داده‌اید، امروز از عملکرد دولت انتقاد می‌کنند. این افراد بلندگو دارند و بیشتر صحبت می‌کنند. از این دسته از دوستان می‌خواهم که فعلا در چنین شرایطی سخنی نگویند. ما به یاد داریم که با چه مشکلاتی، برخی از مراکز را تعطیل کردیم.»

با این حال سخنگوی دولت بر ناتوانی دولت در وضع مقررات سخت‌گیرانه‌تر و «سیاست دوگانه» دولت در این زمینه اعتراف کرد. ربیعی در توجیه این «سیاست دوگانه» گفت: «هم از جان مردم باید مواظبت کنیم و کاری کنیم که فاصله‌ها باعث شیوع و گسترش بیماری نشود، هم باید از زندگی مردم محافظت کنیم و نگذاریم اقتصاد به زمین بخورد.» سخنگوی دولت جمهوری اسلامی ادامه داد: «اقتصاد دوران تحریم که به زمین بخورد بلند شدن آن سخت خواهد بود بنابراین ما هر دو را باید در کنار هم دنبال کنیم.»

مقام‌های دولت حسن روحانی در روزهای اخیر تلاش کرده‌اند که کاستی‌ها در زمینه مبارزه با شیوع ویروس کرونا در ایران را به تحریم‌های آمریکا مربوط کنند. روحانی نیز شیوع ویروس کرونا را با جنگ تحمیلی و تحریم‌ها علیه ایران مقایسه کرده است.

برخی از تحلیلگران سیاسی در داخل ایران درباره عدم اصرار دولت بر قرنطینه سخت‌گیرانه‌تر معتقدند که دولت روحانی می‌خواهد از بحران کرونا برای حل مسأله برجام و رفع تحریم‌ها و احتمالا گفت‌وگو با آمریکا استفاده کند.

اما مقام‌های دولت دونالد ترامپ در هفته‌های اخیر تأکید کرده‌اند که تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی مانع کمک‌رسانی در زمینه مبارزه به شیوع ویروس کرونا در ایران نیست. همچنین آمریکا اخیرا با تحریم یک شبکه از شرکت‌ها و عوامل وابسته به سپاه پاسداران در ایران و عراق تلاش کرد بر سیاست «فشار حداکثری» خود علیه جمهوری اسلامی اصرار ورزد.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید