خبر نوشتاری

دادگاه بین‌المللی مردمی برای رسیدگی به رویدادهای آبان ماه گذشته و سرکوب شهروندان ایران در لاهه تشکیل می‌شود

نشان دادگاه بین‌المللی مردمی برای رسیدگی به سرکوب های آبان ماه ۹۸ در ایران
نشان دادگاه بین‌المللی مردمی برای رسیدگی به سرکوب های آبان ماه ۹۸ در ایران © IPTIAN

یک دادگاه نظری با مشارکت قضات بین‌المللی در بهمن ماه آینده به سرکوب شهروندان در ایران در جریان رویدادهای آبان ماه سال گذشته رسیدگی خواهد کرد. این دادگاه که به ابتکار سه سازمان‌ «عدالت برای ایران»، «حقوق بشر ایران» و «با هم علیه اعدام» در نخستین سالگرد اعتراضات آبان ۹۸ تشکیل می‌شود، در سه روز پیاپی در بهمن ماه سال جاری به استماع شهادت شاهدان عینی، خانواده‌های جان‌باختگان و کارشناسان می‌پردازد.

تبلیغ بازرگانی

سازمان «حقوق بشر ایران» امروز ١٤ نوامبر/٢٤ آبان ماه، با اشاره به تشکیل دادگاهی در نخستین سالگرد رویدادهای آبان ماه، تاکید کرد که ده‌ها تن از شاهدان عینی و اعضای خانواده‌های قربانیان سرکوب‌ها آمادگی خود را برای ادای شهادت در این دادگاه اعلام کرده و در آن حضور خواهند یافت.

این دادگاه، بگزارش سازمان «حقوق بشر ایران» به «خواست مکرر خانواده‌های جان‌باختگان برای دادخواهی از یک سو و بی‌اعتنایی نهادهای بین‌المللی و جامعه جهانی به کشتار آبان ۹۸ در ایران از سوی دیگر» برگزار می‌شود و در آن «گروهی از حقوقدانان برجسته بین‌المللی به ‌طور مستقل با بررسی دقیق این پرونده، درباره [ارتکاب] جنایت‌های بین‌المللی از سوی مقامات حکومتی و نیروهای انتظامی و امنیتی» ایران حکم صادر خواهند کرد.

محمود امیری‌مقدم، از بنیانگذاران سازمان حقوق بشر ایران و سخنگوی این سازمان «این دادگاه [را] گامی در راستای اجرای عدالت و جلوگیری از تکرار جنایات مشابه» می‌داند و تاکید می‌کند که «این دادگاه دو پیام مشخص دارد: یکی به خانواده کشته ‌شدگان که شما فراموش نشده‌اید و نخواهید شد؛ و دیگری به آمران و عاملان کشتار و سرکوب معترضان مبنی بر اینکه تمامی این جنایات ثبت می‌شوند و یک روز شما مورد پاسخگویی قرار خواهید گرفت.»

دو حقوقدان، حمید صَبی و رجینا پائولوس، در دادسرای دادگاه بین‌المللی مردمی «مسئولیت اخذ شهادت شاهدان و جمع آوری مدارک و اسناد» را برای ارائه به دادگاه بر عهده دارند. حمید صبی در همین زمینه «از تمامی شاهدان عینی اعتراضات، کسانی که زخمی یا بازداشت شده‌اند و همین‌ طور خانواده‌های جان‌باختگان و زندانیان» دعوت کرده است «با این دادگاه تماس بگیرند و با شهادت خود به این روند دادخواهی بین‌المللی یاری رسانند.»

قضات دادگاه بین‌المللی مردمی آبان، بر اساس اطلاعیۀ سازمان حقوق بشر ایران «از کشورهای آفریقای جنوبی، آمریکا، اندونزی، انگلیس، لیبی و کانادا» برگزیده شده و کلیۀ آنان «داوطلبانه و با هدف برقراری عدالت در حق قربانیان کشتار آبان فعالیت می‌کنند». این سازمان تاکید می کند که «در این دادگاه تمامی ضوابط بین‌المللی رسیدگی حقوقی رعایت خواهد شد [و] از جمله [...] از نمایندۀ جمهوری اسلامی ایران دعوت خواهد کرد [...] به همراه وکلایش برای دفاع در جلسه حاضر شود».

این دادگاه بر اساس ابتکار معروف برتراند راسل که «دادگاه بین‌المللی جنایات جنگی» نام داشت تشکیل می‌شود و هدف آن علاوه بیش از همه جلب افکار عمومی و نیز فراخواندن جامعه بین المللی به انجام وظیفۀ دادگستری و تلاش برای آشکار کردن حقائق است.

تدارک بینندگان این دادگاه اعلام کرده‌اند که «علاوه بر شهادت شاهدان، تمامی اسناد و مدارکی که تاکنون در مورد کشتار معترضان توسط سازمان‌های حقوق بشری جمع‌آوری شده‌ و یا تا زمان برگزاری این دادگاه گردآوری خواهند شد به این دادگاه ارائه می‌شوند».

بر همین اساس، «از جمله این اسناد [...] بیش از ۲۰۰۰ ویدئوی گردآوری شده از اعتراضات آبان است که به دقت، تاریخ ‌گذاری شده و به ترتیب زمان و شهر محل وقوع مرتب شده‌اند». گزارش‌های تحقیقی سازمان‌ عدالت برای ایران و سازمان حقوق بشر ایران نیز که بیشتر به «استفاده نیروهای انتظامی و امنیتی از سلاح علیه معترضان و کشتار آنان» اختصاص دارد بخش دیگری از اسنادی است که به دادگاه تسلیم خواهد شد.

همزمان با اعلام تشکیل این دادگاه، نخستین گزارش از مجموعه گزارش‌های تحقیقی «کشتار آبان ۹۸ به روایت هر شهر» نیز از سوی سازمان «عدالت برای ایران» در نخستین سالگرد اعتراضات آبان منتشر می‌شود. این اولین گزارش وقایع منتهی به کشته شدن نخستین فرد در کشور در جریان اعتراضات آبان ماه را که در شهر سیرجان روی داد از نظر می‌گذراند.

مجموعه گزارش‌های تحقیقی با عنوان کلی «کشتار آبان ۹۸ به روایت هر شهر»، بر اساس اطلاعیۀ سازمان‌های یاد شده، «ترتیب زمانی وقایع در هر شهر، محل دقیق وقوع آن‌ها، شکل استفاده از قوای قهری توسط نیروهای حکومتی و نیز هویت افراد و نهادهایی را مشخص می‌کنند که بایست به دلیل مسئولیت ‌شان در ارتکاب موارد فاحش نقض حقوق بشر و جرائم بین‌المللی تحت تحقیق و پیگرد قرار گیرند.»

دادگاه بین‌المللی برای رسیدگی به سرکوب‌های آبان ماه از

 کولین روهان، عضو دادگاه کیفری بین‌المللی یوگسلاوی سابق (ICTY)، مشاور حقوقی دادگاه‌های جرائم جنگی کوزوو و سایر دادگاه‌های بین‌المللی، دکتر کارلا فرستمن، استاد دانشکده حقوق دانشگاه اسکس و عضو گروه‌های کارشناس ابتکار عمل کنوانسیون منع شکنجه، الهام صائودی، از بنیان‌گذاران و مدیر سازمان وکلای عدالتخواه در لیبی، استاد مدعو سابق مرکز عدالت بین‌المللی هلنا کندی و عضو برجستۀ سابق دوره حقوق بین‌الملل در موسسۀ چتم هاوس، نورشبانی کاتجاسونگکانا، دادستان دادگاه جنایات جنگی بین‌المللی علیه زنان در خصوص بردگی جنسی نظامی در ژاپن و برگزارکننده دادگاه مردمی اندونزی، واین جورداش، وکیل حقوق بشری و کیفری بین المللی در شعبه‌های فوق‌العادۀ دادگاه‌های کامبوج (ECCC)و دادگاه بین‌المللی عدالت و دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق (ICTY) و سایر دادگاه‌های بین‌المللی و زاک یاکوب، قاضی سابق در دادگاه قانون اساسی آفریقای جنوبی تشکیل می‌شود.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید