خبر نوشتاری

طیف اصولگرا در مورد رقابت رئیسی – لاریجانی تردید دارد

ابراهیم رئیسی و علی لاریجانی
ابراهیم رئیسی و علی لاریجانی © Tasnim

در حالی که شورای نگهبان همچنان مشغول بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴٠٠ است، طیف اصولگرا-محافظه‌کار با وجود ابراهیم رئیسی و علی لاریجانی به بلاتکلیفی و تردید افتاده است. به موازات مسائل داخلی، ادامۀ مذاکرات وین نیز تأثیری مستقیم بر شرایط انتخاباتی دارد.

تبلیغ بازرگانی

خبرگزاری فرانسه در گزارشی که روز یکشنبه ۲۳ مه/۲ خرداد منتشر کرد، رقابت علی لاریجانی با ابراهیم رئیسی را حاکی از‌هم‌گسستگی جناح "محافظه‌کار" می‌داند.

اگرچه این خبرگزاری علی لاریجانی را "نامزد اصولگرای سنتی" و رئیسی را "نامزد اصولگرای تندرو" معرفی می‌کند، اما تعریف موضع لاریجانی می‌تواند پیچیده‌تر از این باشد، بخصوص که احتمال حمایت بخش‌هایی از اصلاح‌طلبان یا حداقل طرفداران روحانی از علی لاریجانی وجود دارد.

تردید بزرگ اصولگرایان: آیا باید نامزد یگانه معرفی کرد؟

ناصر ایمانی، فعال سیاسی اصولگرا، در بارۀ "آرایش سیاسی اصولگرایان" به خبرگزاری برنا (وابسته به وزارت ورزش) گفت که این موضوع را باید از دو زاویه نگریست: "زاویۀ اول این است که آیا تشکل های اصولگرا از یک کاندیدا حمایت می‌کنند یا خیر؟ وجه دوم موضوع این است که آیا کاندیداهای اصولگرا به نفع رئیسی انصراف می‌دهند یا خیر؟"

این در حالی است که شایعۀ کناره‌گیری رستم قاسمی به نفع رئیسی، از سوی حامیان قاسمی قطعاً رد شده است. اما حتی اگر نامزدهایی در حد قاسمی یا سعید محمد به نفع رئیسی کنار بروند، بعید به نظر می‌رسد که لاریجانی به چنین تصمیمی رضایت بدهد.

به عقیدۀ ناصر ایمانی، سعید جلیلی نیز حاضر نخواهد شد که به نفع رئیسی میدان را ترک کند. ولی برخی دیگر از تحلیل‌گران اطمینان می‌دهند که جلیلی به یک اشارۀ "آقا" خود را کنار خواهد کشید.

دو شورای بی‌هویت

محمد مهاجری، روزنامه‌نگار اصولگرا برای خبرگزاری ایلنا شرح داده است که قبل از ثبت نام علی لاریجانی، دو تشکل أصول‌گرا، یعنی شورای ائتلاف و شورای وحدت در حمایت از رئیسی اتفاق نظر داشتند، اما با وارد شدن لاریجانی به میدان، "بحث‌های جدی در هر دو شورا" به وجود آمد. به گفتۀ مهاجری "ممکن است دیدگاه اکثریت آنها عوض نشود اما به هر حال، آن شدت و حدّت حمایت از آقای رئیسی دیگر وجود ندارد"...

مهاجری می‌گوید: "وقتی آقای لاریجانی آرایش سیاسی آنها را به هم زده، طبیعی است که در حال حاضر عصبانی‌تر شوند و حتی رفتارهای هیستریک و عصبی از خودشان نشان بدهند که در جهت تخریب رقیب باشد".

مشکل اینجاست که حداد عادل که رهبری شورای ائتلاف  را در دست دارد، از یک سو شدیداً مطیع رهبری و نزدیک به رئیسی است اما از سوی دیگر با لاریجانی نیز روابط تنگاتنگ دارد. نباید فراموش کرد که علی لاریجانی پایان‌نامۀ فلسفۀ خود را به راهنمایی حداد عادل نوشته است.

بدین ترتیب به نظر می‌رسد که شورای ائتلاف و شورای وحدت که هیچکدام تشکل‌های پایدار و باثباتی نیستند، فعلاً در کشاکش با تردیدهای روزمره و سرگرم بررسی متغیرهای مهمی چون مذاکرات وین هستند و هر لحظه امکان نزدیکی یا دوری از یکدیگر، و رقابت یا همراهی با یکدیگر را ارزیابی می‌کنند.

مهدی چمران، عضو شورای ائتلاف که به درستی معلوم نیست به کدام‌یک از نامزدها علاقۀ بیشتری دارد، در پاسخ به این پرسش "اعتماد آنلاین" که "علت هجمۀ شدید اصولگرایان به آقای لاریجانی چیست؟"، می‌گوید: "من هجمه‌ای به آقای لاریجانی ندیدم. در اصولگرایی قرار نبود حمله‌ای اتفاق بیفتد و اتفاقی هم نیفتاد، حالا مردم اگر چیزهایی علیه آقای لاریجانی ساخته‌اند به اصولگرایان ربطی ندارد"...

در انتظار تصمیم شورای نگهبان

رقابت‌ها و تبلیغات غیررسمی در حالی شدت گرفته که شورای نگهبان هنوز اسامی نامزدهای نهایی را اعلام نکرده است. به نوشتۀ خبرگزاری فارس، یکی از دلایل تأخیر در تصمیم‌گیری شورای نگهبان، "بحث و بررسی وضعیت اقامت فرزند یکی از کاندیداهای مشهور در آمریکا از نظر اقامت و تابعیت است"... شایعات پراکنده در شبکه‌های اجتماعی یادآوری می‌کنند که بیش از دو سال قبل شبکۀ آمریکایی "فاکس نیوز" گفته بود که فاطمه، دختر علی لاریجانی در آمریکا زندگی می‌کند. اما این موضوع تأییدشده نیست. علاوه بر این، رد صلاحیت لاریجانی از سوی شورای نگهبان فرضی جدی محسوب نمی‌شود.

اما در هرصورت طی هفتۀ اخیر، رسانه‌های طرفدار رئیسی، همچون خبرگزاری فارس، چند بار لاریجانی را هدف قرار داده‌اند.

سعید جلیلی، دیگر کاندیدای اصولگرا نیز اخیراً طعنه‌ای به لاریجانی زد. اما لاریجانی به تندی واکنش نشان داد و جلیلی را متعلق به "اقلیت تندرو و بی‌منطق" دانست.

لاریجانی و صحبت از آزادی‌های اجتماعی

به طور کلی علی لاریجانی در اظهارات اخیر خود کوشیده است تا به طور غیرمستقیم رقبای اصولگرای خود را "تندرو و افراطی" معرفی کند. هفتۀ گذشته شایع شده بود که ابراهیم رئیسی به صدا و سیما فشار می‌آورد تا از پخش مستقیم مناظره‌های کاندیداها صرف نظر کند. ظاهراً با اشاره به همین شایعات، لاریجانی در توئیتر نوشت: "شنیده‌ام عده‌ای به دنبال حذف پخش زندۀ مناظرات هستند. امیدوارم این خبر نادرست باشد"...

خبرگزاری فرانسه معتقد است که رویارویی احتمالی رئیسی و لاریجانی شاید در برخی عرصه‌ها شدیدتر باشد: از جمله در مورد اقتصاد و همچنین روابط بین‌الملل و گشایش کشور به سوی خارج.

علاوه بر این دو مورد، بعید نیست که موضوع آزادی‌های اجتماعی یا مثلاً فیلتر کردن اینترنت نیز به بحث و جدل میان دو طرف دامن بزند. لاریجانی در روزهای اخیر تلاش کرده تا چهره‌ای اهل تساهل و آزادی از خود ارائه دهد. وی حتی در گفتگوهای کلاب‌هاوس از برنامۀ تلویزیونی "هویت" که در زمان ریاست او بر صدا و سیما پخش شد انتقاد کرده و گفته است: "من می‌پذیرم که این برنامه کار غلطی بود و من دیر متوجه پخش آن شدم. این برنامه کاملا غلط بود. من مسئول بودم اما زیر دستان من این کار را انجام دادند"...

 اگرچه این نوع سخنان معمولاً فقط استفادۀ انتخاباتی دارد، اما در هر صورت می‌تواند حملات "اصولگرایان تندرو" یا به قولی "انقلابی" را علیه لاریجانی باز هم تند و تیزتر کند.

گرم کردن تنور انتخابات

البته دودلی و تردید طیف اصولگرا میان رئیسی و لاریجانی، به عقیدۀ برخی ناظران فقط برای "گرم کردن تنور انتخابات" است. اما مهدی چمران، عضو شورای ائتلاف، گفته است که فهرست نهایی نامزدها تأثیری بر میزان رأی مردم نخواهد داشت. چمران اهمیت تصمیم‌های شورای نگهبان را در کم یا زیاد کردن میزان مشارکت مردم انکار می‌کند و می‌گوید: "تنور انتخابات به شورای نگهبان ربطی ندارد. تنور انتخابات به عملکرد دولت دوازدهم ربط دارد که چه کاری انجام داده و متاسفانه همین عملکرد باعث مشارکت کم مردم در انتخابات شده است".

به گفتۀ چمران "مردم اگر تغییر می‌خواهند، باید پای صندوق رأی بیایند و خودشان برای سرنوشت‌شان تصمیم بگیرند. پشت کردن به صندوق رأی چه بسا باعث بدتر شدن وضعیت موجود هم می‌شود"...

 حسین نقوی‌حسینی نمایندۀ پیشین مجلس که در انتخابات چهار سال پیش از رئیسی حمایت می‌کرد، معتقد است که امسال رویارویی لاریجانی/رئیسی تعیین‌کننده خواهد بود. او می‌گوید: "در نهایت همۀ اصلاح‌طلبان، اعتدالیون و دولت فعلی پشت لاریجانی خواهند بود. در سوی مقابل، همه تشکل‌های اصولگرا پشت سر آقای رئیسی می‌ایستند"...

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید