برگ هایی از فرهنگ و هنر افغانستان

شعر "فروغ" در موسیقی افغانستان

صدا ۰۸:۰۵

هشتم دیماه یا جدی گذشته با سالروز تولد فروغ فرخزاد شاعر بزرگ ایرانی همراه بود که از تاثیرگذاران ‏جدی در شعر معاصر نه تنها ایران بلکه افغانستان و شاعران آن بشمار می رود اما آنچه که شاید کمتر شناخته ‏شده باشد این است که اشعار فروغ در حوزه موسیقی افغانی هم رد پایی فراموش ناشدنی از خود بجا گذاشته ‏است.‏

تبلیغ بازرگانی

اگرچه دیوان" اسیر" فروغ فرخزاد بیشتر از هر دیوان دیگر او در عرصه موسیقی افغانستان مورد توجه قرار گرفته و بخشی از شهرت و محبوبیت فروغ در افغانستان  با صدای جاودانی احمد ظاهر،  آواز خوان افغان گره خورده است اما آواز خوانان دیگر افغان هم به موسیقی شعر فروغ در ساخته ها و سروده های خود جانی تازه بخشیده اند.
استاد جلیل زلاند، از چهره های سرشناس موسیقی افغانستان شاید اولین آواز خوان افغان بود که در سفری به ایران تصنیفی برای شعر "دختر و بهار" از مجموعه "اسیر" ساخت:
دختر، کنار پنجره، تنها نشست و گفت
ای دختر بهار، حسد می برم به تو
عطر و گل و ترانه و سرمستی ترا
با هر چه طالبی بخدا می خرم ز تو
....
گفته اند زلاند بعد از دیدار با مادر فروغ فرخزاد دست به ساختن این آهنگ زد و بدینگونه در ایران نیز شهرتی در خور یافت.
شعر دیگر فروغ فرخزاد، "موج" را از مجموعه "دیوار"، رحیم جهانی از آواز خوانان معروف دیگر افغان با ساز همراه و این آهنگ را به یکی از ماندگار ترین آهنگهای خود بدل کرده است: 
تو در چشم من همچو موجی
خروشنده و سرکش و ناشکیبا
که هر لحظه ات می کشاند بسویی
نسیم هزار آرزوی فریبا
....
 از این دو آوازخوان افغان که بگذریم محبوبیت و شهرت شعر فروغ در افغانستان را باید در صدا و آهنگهای ماندگار احمد ظاهر جستجو کرد، با ذکر این نکته که سی چهل سال پیش در افغانستان، شاید بجز عده ای، بیشتر دوستداران صدای احمد ظاهر نمیدانستند که وی شعر های " دیدار تلخ" یا "گریز و درد " را از دیوان "اسیر" فروغ برگرفته است.
جدا از این دو شعر ،شعر "دعوت"، باز هم از مجموعه اسیر علیرغم زنانه یی بودنش، با صدای احمد ظاهر به ترانه ای ماندگار در موسیقی پاپ افغانستان بدل شده است:
ترا افسون چشمانم زره برده است میدانم
چرا بیهوده میگویی، دل چون آهنی دارم
نمیدانی، نمیدانی، که من جز چشم افسونگر
درین جام لبانم، باده مرد افگنی دارم
....
 ظاهر دیوانچگی، از فرهنگیان افغان می گوید احمد ظاهر یکی از بهترین فروغ خوانان زبان فارسی محسوب میشود و آهنگهای او، مثل شعر فروغ، " لبریز از احساس و عاطفه، صلح و عصیان و دلنشین" اند.
در پایان این یادواره هم از آهنگ "مرگ من" از احمد ظاهر یاد کنیم که نزدیک به چهل سال پیش با شعر "بعد ها" از مجموعه "عصیان" فروغ ساخته شد، آهنگی که، با شگفتی، ناقوسی شد برای مرگ نابه هنگام و زودرس احمد ظاهر، در آستانه سالهای دشوار از "فصل سرد"ی که تا هنوز برای افغانها پایان نیافته است :
مرگ من روزی فرا خواهد رسید
 در بهاری روشن از امواج نور
 در زمستانی غبار آلود و دور
 یا خزانی خالی از فریاد و شور
....

 

 

 

 

 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید