خبر نوشتاری

وزیر امور خارجۀ آلمان همرمان با سفر به قبرس و یونان از ترکیه خواست به تحرکات و تحریکات خود در شرق مدیترانه پایان دهد

هایکو ماس وزیر امور خارجه آلمان
هایکو ماس وزیر امور خارجه آلمان © AFP/Louisa GOULIAMAKI

هایکو ماس وزیر امور خارجه آلمان پیش از سفر به قبرس و یونان با انتشار بیانیه‌‌ای اعلام کرد که آلمان هم در سطح ملی و هم در جایگاه رئیس شورای اتحادیه اروپا در منازعه گاز به طور کامل از قبرس و یونان پشتیبانی می‌کند. ترکیه که یکماه پیش کشتی اکتشافی «اوروک رایس» خود را از میدان گازی قبرس در دریای مدیترانه عقب کشیده بود، روز دوشنبه ۱۲ اکتبر، ۲۱ مهر بار دیگر به آب‌های حوزه اقتصادی قبرس بازگرداند. اقدام ترکیه سبب شده است که آنکارا همزمان با متهم شدن به مداخله در جنگ قره باغ از سوی اتحادیه اروپا به تنش آفرینی مجدد در شرق مدیترانه نیز متهم شود.

تبلیغ بازرگانی

هایکو ماس، وزیرخارجه سوسیال دموکرات آلمان، برای تنش زدائی میان ترکیه، قبرس و یونان روز سه شنبه ۱۳ اکتبر، ۲۲ مهر اندکی پس از اعزام کشتی اکتشافی ترکیه به آب‌های قبرس، به نیکوزیا پایتخت قبرس پرواز کرد.

وزیرخارجه آلمان، در آغاز سفر خود به صراحت به ترکیه هشدار داد که از تشدید بحران مناسبات خود با دو عضو اتحادیه اروپا، یونان و قبرس پرهیز کند. وی گفت: «آنکارا، اگر علاقه‌ای به مذاکره دارد، باید به بازی دوگانه تنش زائی و تنش زدائی پایان دهد».

هایکو ماس افزود: «قبرس و یونان از همبستگی کامل آلمان به عنوان یک کشور و رئیس دوره‌ای شورای اتحادیه اروپا برخوردار هستند. روشن است که همه طرف‌ها باید روی رابطه همسایگی خردمندانه کار کنند. ما از ترکیه می‌خواهیم با اقدامات یکجانبه، کاری نکند که روزنۀ تازه گشایش یافته برای گفت و گو با یونان بار دیگر بسته شود».

هایکو ماس به آنکارا نمی‌رود

در برنامه سفر هایکو ماس دیدار و گفت و گو با رئیس جمهوری و وزیر امور خارجه قبرس گنجانده شده است. در پایان این گفت و گوها ماس به آتن پرواز می‌کند تا در آنجا با نخست وزیر و وزیرخارجه یونان به گفت و گو بنشیند. رسانه‌های ترکیه و یونان از سفر هایکو ماس به آنکارا خبر داده‌اند، اما تازنمای شبکه اول تلویزیون آلمان نوشت که این سفر انجام نخواهد شد.

خودداری ماس از سفر به آنکارا ناخرسندی آلمان را از اقدامات یکجانبه ترکیه در زمینه اعزام کشتی اکتشافی خود به حوزه گاز قبرس نشان می‌دهد. ترکیه در افکار عمومی آلمان نیز به خاطر دخالت در جنگ‌های خونین قره باغ و اعزام احتمالی صدها اسلامگرای افراطی به آذربایجان موقعیت خوبی ندارد.

وزیر امور خارجه آلمان از دولت ترکیه خواست که به تحقیقات اکتشافی خود در حوزه دریائی مورد مناقشه پایان دهد. وی گفت: «این ضربه سختی به تلاش‌هائی است که در مسیر تنش زدائی و ادامه مناسبات اتحادیه اروپا با ترکیه صورت می گیرد».

اقتصاد ترکیه با سقوط حدود 5 برابر ارزش لیر این کشور ظرف 5 سال اخیر، به شدت تضعیف شده است. در این شرایط تیرگی مناسبات ترکیه با اتحادیه اروپا می‌تواند زندگی را بر مردم این کشور سخت تر از همیشه کند و موقعیت سیاسی اردوغان را که به شدت تضعیف شده، بیشتر به خطر بیاندازد.

کشتی اکتشافی ترکیه، یکماه پس از بازگشت به آب‌های این کشور روز دوشنبه این هفته بار دیگر به آب های جنوب جزیره یونانی کاستلوریسو وارد شد. ترکیه اعلام کرده است که این کشتی تا روز۲۰ اکتبر در آنجا خواهد ماند. وزیرخارجه قبرس از این اقدام به عنوان «تهدید مستقیم صلح و امنیت منطقه» یاد کرد.

نرمش اتحادیه اروپا در برابر آنکارا

از زمان کشف منابع غنی گاز در منطقه، اختلافات شدیدی بر سر استخراج آن ظاهر شده است. بررسی مناقشه گاز در دستور کار نشست روزهای پنجشنبه و جمعه این هفته اتحادیه اروپا قرار گرفته است.

یونان و قبرس در آغاز ماه اکتبر جاری از اتحادیه اروپا خواستند که همزمان با تحریم رهبران بلاروس، ترکیه را نیز به خاطر تحریکات تازه این کشور تحریم کند. اما اتحادیه اروپا از این اقدام خودداری و در عین حال تهدید کرد که اگر ترکیه تحریکات خود را از سر بگیرد، واکنش نشان خواهد داد. رهبران اتحادیه اروپا بر این باور بودند که تحریم ترکیه سبب تشدید تنش در منطقه خواهد شد.

وضعیت حقوقی تنش زای قبرس

جزیره قبرس در دریای مدیترانه از سال ۱۹٧۴ به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شده که بخش جنوبی آن یونانی و بخش شمالی آن ترکیه‌ای شناخته می‌شود. در آن سال ارتش ترکیه پس از یک کودتای نظامی شمال قبرس را اشغال کرد. با این همه جمهوری ترک شمال قبرس تنها از سوی آنکارا به رسمیت شناخته شده است.

به لحاظ حقوق بین‌الملل، کل جزیره قبرس از سال ۲۰۰۴ میلادی عضو اتحادیه اروپا محسوب می‌شود، اما قوانین اروپا در منطقه ای که زیر کنترل دولت نیکوزیا قرار ندارد به حال تعلیق درآمده است. اتحادیه اروپا اعزام کشتی‌های اکتشافی ترکیه به آب‌های قبرس را غیرقانونی می‌داند. قبرس تاکنون با کمپانی‌های «آکسون موبیل» آمریکا، «توتال» فرانسه و «انی» ایتالیا برای استخراج گاز در منطقه مورد منازعه قراردادهائی بسته است. اما ترکیه بخشی از این میدان گازی را متعلق به حوزه اقتصادی خود می‌داند.

کارشناسان اروپائی بیمناک آن هستند که ادامه منازعه ترکیه و یونان و قبرس سبب بروز یک جنگ تازه در جنوب اروپا شود.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید