خبر نوشتاری

"مسیار" یا صیغه به سبک سنّی در عربستان بسیار افزایش یافته است

چشم اندازی از خیابان‌های ریاض
چشم اندازی از خیابان‌های ریاض REUTERS - FAISAL Al NASSER

ازدواج بدون تعهد یا "مِسیار" در عربستان سعودی، کم و بیش معادل ازدواج موقت یا صیغۀ رایج در ایران است. خبرگزاری فرانسه می‌نویسد که این نوع پیوند نه فقط در عربستان که در تمام کشورهای عرب منطقۀ خلیج فارس با استقبال زیاد مواجه است و سال به سال افزایش می‌یابد.

تبلیغ بازرگانی

به گزارش خبرگزاری فرانسه، "مسیار" حداقل از چند دهه قبل در عربستان رایج بوده اما شرایط اقتصادی باعث شده که در چند سال اخیر خواهان بیشتری پیدا کند.

در این نوع نکاح، زن حتی حق مسکن مشترک با همسر را ندارد و مرد موظف به تأمین هزینۀ زندگی زن نیست.

ویکیپدیا در تعریف "مِسیار" می‌نویسد: "ازدواج مِسیار، نوعی ازدواج در فقه اهل سنت است که در آن زن و شوهر با قرار دادن شروطی در عقد نکاح، از برخی حقوق و تکالیف خود مانند نفقه، زندگی مشترک، تعیین مسکن توسط شوهر و حق قسم (حق مساوی در هم‌بستری در هنگام چندزنی) صرفِ نظر می‌کنند".

حدود سه سال قبل سایت "شیعه نیوز" نوشته بود: "ازدوج «مسیار»، زاییدۀ فتوای بی‌اساس مفتیان وهابی، اینک به معضلی برای خانواده‌های سعودی و شایع‌ترین پرونده دادگاه‌های خانواده تبدیل شده است". همین سایت می‌افزاید که در سالهای اخیر، مسیار نه تنها در عربستان که در تمام کشورهای عرب حوزۀ خلیج فارس بسیار گسترش یافته است. یکی از مشکلات مهم ناشی از رواج مسیار، پذیرفته نشدن فرزند از سوی پدر است.همچنین در بسیاری از پرونده‌ها دیده شده که همسر قانونی یک مرد به خاطر بچه‌دار شدن شوهرش از زنی دیگر به دادگستری شکایت کرده است.

اما به نوشتۀ خبرگزاری فرانسه، مسیار راه حلی برای زوج‌هایی است که خواهان ازدواج واقعی نیستند و فقط می‌خواهند به روابط خود پوششی مذهبی و مشروع بدهند.

یک کارمند چهل ساله به خبرگزاری فرانسه گفته است: "مسیار نوعی آسایش و راحتی و در عین حال آزادی و روابط حلال همراه دارد". وی که از "ازدواج واقعی" خود سه فرزند دارد، می‌گوید از دو سال قبل با یک بیوۀ سی ساله پیمان مسیار بسته و هروقت بخواهد به دیدار او می‌رود.

یک داروساز ۴٠ سالۀ مصری نیز که در ریاض زندگی می‌کند می‌گوید: "مسیار ارزان‌تر در می‌آید. نه مهریه‌ای هست و نه تعهدی"... این مرد که به دلیل شیوع کرونا و همچنین گرانی زندگی در عربستان، زن و پسر پنج ساله‌اش را به مصر فرستاده، برای "رفع تنهایی و از طریق اینستاگرام" با شبکه‌ای تماس گرفته تا با پرداخت معادل هزار یورو، برایش یک مورد "مسیار" پیدا کنند.

او می‌گوید: "همۀ شروط و خواسته‌هایم را شرح دادم: وزن، قد، رنگ پوست... ولی هنوز کسی با این شرایط پیدا نشده"...

یک زن سوری که در ریاض از شوهر خود جدا شده، به خبرگزاری فرانسه گفته است که رابطۀ "مسیار" خود را از شوهر قبلی پنهان می‌کند، مبادا که مرد بفهمد و حق سرپرستی کودکان (حضانت) را از وی بگیرد.

ارزیابی تعداد مسیار در عربستان آسان نیست، زیرا در اکثر موارد هیچ رد مکتوبی از پیوند باقی نمی‌ماند. اما خبرگزاری فرانسه از روحانیون سعودی نقل می‌کند که این سبک پیوند زن و مرد از سال ۱٩٩۶ و با فتوای مفتی اعظم عربستان ناگهان گسترش یافت. معلوم نیست که منظور کدام مفتی است، اما نزدیک به چهار سال قبل، عبدالله المنيع، عضو هیئت علمای عربستان نیز مسیار را مشروع دانست.

با اینحال در مذهب تسنن، ازدواج موقت پذیرفته نیست.  سیزده سال قبل، محمد صادقی پژوهشگر ایرانی در فصلنامۀ "مطالعات راهبردی زنان" توضیح داده بود که چون اهل تسنن ازدواج موقت را مشروع نمی‌دانند، در نتیجه "مسیار" با توسل به استدلالات پیچیدۀ فقهی توجیه می‌شود و در واقع به عنوان نوعی "ازدواج دائم" تعریف می‌شود که در آن حقوقی مثل حق نفقه حذف شده است.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید