مقاله ویژه

خطر قدرت گرفتنِ راست افراطی در فرانسه

مَرین لوپن، بهمراه ژان مَری لوپن
مَرین لوپن، بهمراه ژان مَری لوپن Reuters

اگر قدرت به دست مرین لوپن بیفتد، فرانسویان خارجی‌تبار به‌ ویژه غیراروپاییانِ فرانسوی شده رسماً به شهروندانِ درجه دو تبدیل خواهند شد. ژان مری لوپن این دسته از فرانسویان را همواره فرانسویانِ کاغذی نامیده است. یعنی اینکه آنان به اعتبار نوشته‌ای که از دولت‌ها گرفته‌اند، فرانسوی‌ شده‌اند. درنتیجه، می‌توان این نوشته را باطل کرد.

تبلیغ بازرگانی

جمعه 14 ژانویۀ 2011، مَرین لوپن، دختر 42 سالۀ ژان مَری لوپن، با بیش از دوسوم آراء از رقیبِ خود برونو گُل‌نیش 60 ساله پیشی گرفت و به رهبری جبهۀ ملی، حزب راست افراطیِ فرانسه، انتخاب شد. 24000 عضو حزب در این رأی‌گیری شرکت کرده بودند. رهبری این حزب را از زمان بنیانگذاریِ آن در سال 1976 تاکنون ژان مری لوپن که امروز 82 سال دارد، عهده‌دار بود. او از آغازِ کارزار انتخاباتیِ درون‌حزبی برای تعیین جانشینِ خود از نامزدیِ دخترش پشتیبانی می‌کرد. مرین لوپن نیز مانند پدرش توانایی‌های انکارناپذیر دارد. سخنور سیاسیِ ورزیده‌ای است، باورهایِ استوار سیاسی دارد و می‌داند چگونه با مردم سخن بگوید و گفتار سیاسی‌اش را با استعاره و تمثیل بیاراید و به گوش آنان برساند. برای مثال، چندی پیش در مصاحبه‌ای تلویزیونی از نمازخواندنِ مسلمانان در گذرگاه‌های عمومیِ بعضی از محله‌های فقیرنشین و خارجی‌نشین زیر عنوان اشغالِ کشورخود سخن گفت که یادآور اشغالِ نظامی فرانسه در دوران جنگ بود. او با این تمثیل همۀ آنچه را که فرانسویانِ ضدخارجی دربارۀ حضور مسلمانان در این کشور می‌اندیشند، به بهترین شکل و باایجاز تمام بازگو کرد. بنابراین، او چیزی از پدر کم ندارد و شعارِ زدودن برچسبِ اهرِمَن‌خویی از جبهۀ ملی که بسیار از آن دم می‌زند، به معنای نرم‌خویی با مهاجرانِ مسلمان نیست.

دلجویی از یهودیان

برپایۀ سنجش‌های آماری پیش‌بینی می‌کنند که در دوراول انتخاباتِ ریاست جمهوری درسال 2012، 16.5 تا 18 درصد رأی‌دهندگان به این رهبرِ تازه‌نفسِ راست افراطی رأی خواهند داد. او خود معتقد است که در این انتخابات بخشی از پیروانِ راست‌گرایانِ در قدرت را نیز با خود همراه خواهد کرد. برخلاف پدرش که ایده‌های ضدیهودی‌اش را پنهان نمی‌کرد و گاه با بازی‌هایِ لفظی و شوخ‌طبعی‌هایِ بی‌پروایش واکنشِ تند جامعۀ یهودیان را برضد خود برمی‌انگیخت، مرین لوپن نه تنها از هرگونه درگیری با یهودیان خودداری می‌کند بلکه درپی جلب حمایتِ آنان نیز هست. با هشیاری تمام می‌کوشد تا از کشاکش‌هایی که درفرانسه میان جامعۀ یهودیان و برخی از مسلمانان دربارۀ فلسطین وجود دارد، بهره‌برداری کند. در نتیجه، بیشترین حمله را در سخنرانی‌هایش متوجه مسلمانان می‌کند. از سوی دیگر، نیک آگاه است که سرآمدانِ یهودی‌تبار در فرانسه جایگاه‌هایِ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگیِ برجسته‌ای دارند و اگر بتواند حمایتِ بخشی از آنان را جلب کند، راه رسیدن به قدرت را هموارتر خواهد کرد. برای مثال، یک‌روز پس از انتخاب شدنش به رهبری حزب، دستِ فرید سماحی را - یکی از عرب‌تبارانی که به دلیل گرایش‌های ضدیهودی این حزب به صفوف آن پیوسته بود - از دفتر سیاسی کوتاه کرد. این فرانسویِ عرب‌تبار ازبرکشیدگانِ برونو گُل‌نیش بود. او پس از برکناری‌اش از دفتر سیاسیِ حزب از عضویت در حزب نیز کناره‌گیری کرد و در گفت و گویی با روزنامه‌نگاران گفت که مرین لوپن تصمیم گرفته است مسلمانان و طرفدارانِ فلسطین را از حزب بیرون کند.

جلب ناراضیان

اما مخاطبانِ اصلی مرین لوپن در مبارزۀ سیاسی‌اش در شرایط کنونی، انبوه آسیب‌دیدگان بحرانِ اقتصادی‌اند که به نظر می‌رسد بیشتر آنان هم از راست‌گرایانِ در قدرت و هم از اپوزیسیونِ چپ‌گرا ناامید شده‌اند. او می‌کوشد آنان را راضی کند که تنها راه‌ خروج از این بحران بازگشت به هنجارهای دولت-ملت و پشت کردن به اروپاست. به عقیدۀ او در این دنیای آشفته و بی‌رحم که هرکشوری درپی منافع ملی خود است، فرانسویان نیاز به دولتی نیرومند و جمهوری‌سالار و لائیک دارند که راست‌گرایان و چپ‌گرایانِ سنتی با پیوستن به اروپا پایه‌های آن را سست کرده‌اند. به گفتۀ لویی اَلی‌یو، همسر مرین لوپن و مسئول برنامه‌ریزی اقتصادی در دفتر اجرایی حزب، گروهی از کارشناسان حزبی در حال تهیۀ برنامه‌ای اقتصادی‌اند تا در ماه ژوئن که دولت طرح اصلاح مالی خود را به رأی مجلس خواهد گذاشت، جبهۀ ملی راه‌حل جدی اقتصادی به مردم پیشنهاد کند. برنامۀ اقتصادیِ حزب به خواسته‌های انبوه فرانسویانی می‌خواهد پاسخ دهد که از سیاست‌هایِ لیبرالی راست‌گرایانِ در قدرت آسیب دیده‌اند و امیدی به حزب سوسیالیستِ بی‌برنامه ندارند. پافشاریِ مرین لوپن بر لائیسیته که کاتولیک‌هایِ سنتیِ هوادار جبهۀ ملی را کمی هراسانده است، دراصل به منظور جلوگیری از پیشرفت اسلام‌گرایی در این کشور است. با تأکید بر لائیسیته بی‌شک فرانسویان بیشتری به پشتیبانی از او برخواهند خاست. جمهوری و لائیسیته و پیوند ناگسستنی این‌دو تاکنون از عناصر سازندۀ هویت سیاسی راستِ میانه‌رو و چپ میانه‌رو در فرانسه بود. البته باید دید که مرین لوپن چه دریافتی از جمهوری دارد. جمهوری از دیدگاه او جدا از دولت-ملت نیست که در قاموس پدرش بر خون و نژاد استوار است.

حل مشکل مهاجران

مرین لوپن شعار برترشماریِ ملی را که تاکنون یکی از شعارهای اصلی جبهۀ ملی بوده کنار نگذاشته است. این شعار بر حق تقُدم فرانسویانِ «اصیل» بر مهاجران فرانسوی شده تأکید می‌کند. به عبارت دیگر، اگر قدرت به دست مرین لوپن بیفتد، فرانسویان خارجی‌تبار به‌ویژه غیراروپاییانِ فرانسوی شده رسماً به شهروندانِ درجه دو تبدیل خواهند شد. ژان مری لوپن این دسته از فرانسویان را همواره فرانسویانِ کاغذی نامیده است. یعنی اینکه آنان به اعتبار نوشته‌ای که از دولت‌ها گرفته‌اند، فرانسوی‌شده‌اند. درنتیجه، می‌توان این نوشته را باطل کرد. او و همفکرانش حتا فرزندانِ مهاجران را نیز که در فرانسه زاده شده‌اند، فرانسوی نمی‌دانند. این شعار در میان فرانسویانی که از بحران کنونی آسیب دیده‌اند، طرفدارانِ زیادی دارد. آنان گمان می‌کنند که مهاجرانِ فرانسوی شده با محروم شدنِ از حقوق برابرِ شهروندی، رفته رفته خاک فرانسه را ترک خواهند کرد. مرین لوپن در نظر دارد در ماه‌های آینده به چند کشور افریقایی سفر کند و با مسئولان این کشورها دربارۀ مشکلِ مهاجران به مذاکره بپردازد. به گفتۀ لویی اَلی‌یو، سرچشمۀ اصلی این مشکل افریقاست. از آنجاست که مهاجران به اروپا هجوم می‌آورند. باید به کشورهای افریقایی برای توسعۀ اقتصادی‌شان رهنمودهای عملی بدهیم. ما به آنان نه با خورجین‌های اسکناس بلکه با ایده‌های کارآمد است که می‌توانیم کمک کنیم.

انتخابات آیندۀ ریاست جمهوری

در دور اول انتخابات ریاست جمهوری سال 2002، ژان مری لوپن با 16.86 درصد آرا از لیونل ژسپَن، کاندیدای سوسیالیست، پیشی گرفت و به دور دوم انتخابات راه یافت. کم و بیش همۀ نیروهایِ سیاسی در آن زمان از طرفداران خود خواستند که در دور دوم به ژاک شیراک رأی دهند. سنجش‌هایِ آماریِ پیش از انتخابات سال 2002 جمع آراء موافق ژان مری لوپن را نزدیک به 9 درصد برآورد می‌کردند. درحالی که جمع آراء دخترِ او را امروز دوبرابرِ آن برآورد می‌کنند. به گمان بسیاری از تحلیلگران در سال 2012 مرین لوپن به دور دوم انتخابات راه خواهد یافت. راست‌گرایان در قدرت می‌ترسند که این‌بار کلاه کاندیدایِ آنان یعنی نیکلا سارکوزی، رئیس جمهوری کنونی فرانسه، پس معرکه بماند. 65 درصد فرانسویان از سیاست‌ها و مدیریت او ناراضی‌اند و نمی‌خواهند او را دوباره درکسوتِ رئیس جمهوری کشور خود ببینند. او که برخی از شعارهایِ راست افراطی را برای رسیدنِ به قدرت از آنِ خود کرد و از آراء بخشی از هواداران آن برخودار شد، اکنون باید تاوان بدهد. به گفتۀ مرین لوپن، سارکوزی خدمت بزرگی به جبهۀ ملی کرد. او برای انتخاب شدن وارد قلمرو سیاسی راست افراطی شد و با این کار برچسب اهرمَن‌خویی را از آن زدود، کاری که ژاک شیراک همواره از آن پرهیز می‌کرد. ناگفته نماند که بی‌تکلیفیِ حزب سوسیالیست و جنگ قدرت در میان رهبران این حزب نیز در روی‌‌آوردنِ فرانسویان به راست افراطی بی‌تأثیر نیست. بعضی‌ها امیدوارند که اوضاع سیاسی تا انتخابات آینده تغییر کند و از محبوبیت مرین لوپن درمیان فرانسویان کاسته شود. اما هنوز اثری از این تغییردرچشم‌انداز سیاسی این کشور به چشم نمی‌خورد.
 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید