دسترسی به محتوای اصلی
زمینه‌ها و دیدگاه‌ها

افغانستان، تولیدات فرهنگی، مخاطبان و آسیب پذیری های آن

صدا ۳۲:۵۱
Pahjwok
توسط : واسع محسن
۳۷ دقیقه

بیشتر از یک دهه از سقوط طالبان در افغانستان می گذرد و در طی این مدت، رشد و توسعه فرهنگی یکی از دستاوردهای مهم این دوره محسوب می گردد. رشد رسانه های جمعی و فعالیت های هنری و فرهنگی و توسعه و ارتقای سیستم آموزش ابتدایی و تحصیلات عالی، بخشی از این دستاوردها هستند.

تبلیغ بازرگانی

 و اما وضعیت کنونی و واقعی رشد فرهنگی در افغانستان چگونه است ؟ مخاطبان و مصرف کنندگان تولیدات فرهنگی شامل کتاب، سینما، روزنامه ها، تلویزیون ها و نمایشگاههای هنری کی ها هستند ؟ آیا در افغانستان امروز، فعالیت فرهنگی، جدا از جنبه های معنوی رایج آن، اکنون به یک فعالیت حرفه ای و در نتیجه درآمد زا، برای تولیدات کنندگان فرهنگی بدل شده است ؟ و بالاخره در شرایطی که نگرانی از آینده سیاسی و نظامی ناروشن افغانستان، اذهان را بخود معطوف کرده، آسیب هایی که از این ناحیه متوجه فعالیت های فرهنگی اند، کدام ها اند ؟

 در برنامه این هفته " زمینه ها و زمانه ها" با شرکت حمیرا قادری، رمان نویس و استاد دانشگاه، علی امیری، نویسنده، محقق و استاد دانشگاه و نجیب منلی، نویسنده، مترجم و مشاور پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان، و ضعیت فرهنگی افغانستان، تولیدات، مخاطبان و آسیب پذیری های آن را بررسی کرده ایم.

خانم قادری در ابتدای این برنامه، نگاهی کوتاه به انحطاط فرهنگی دوره طالبان دارد که بگفته او، در جریان آن، افغان ها فرصت های لازم و قابلیت های فرهنگی در عرصه های مختلف هنری اعم از داستان نویسی، سینما یا موسیقی را از دست میدهند، تعارضات قومی، زبانی و مذهبی بوجود می آید و تعاملات فرهنگی افغانستان با سایر کشورها به شدت محدود می گردد.
وی تاکید می کند که « وقتی جامعه ای پذیرای توسعه می گردد، تحول در فرهنگ آن جامعه مقدمه ای میشود برای توسعه در ابعاد گوناگون » و به همین دلیل افغانستان بعد از سقوط طالبان، این اجبار را احساس می کند که در عرصه فرهنگی، از جمله در عرصه داستان نویسی خود را تکان بدهد. وی پیشرفت داستان نویسی هم در داخل افغانستان و هم ( غربت نویسی) در خارج از این کشور را از نکات مهم این دوره میداند.

نجیب منلی معتقد است که دوره پس از طالبان باعث شد که فرهنگ افغانستان با فرهنگ جهانی آشنا شده و در امتزاج با آن، به پیشرفت هایی دست یابد.
وی با نگاهی به رشد و تحول رسانه ها در دهه اخیر می گوید افغانستان در این دوره صاحب رسانه های آزاد شد و اگرچه عدم کنترل در ابتدا موجب شد نوعی بی بندوباری بر کار رسانه ها حاکم گردد اما بعد از مدتی، اساسات روزنامه نگاری در افغانستان بنا نهاده شد و اخلاق روزنامه نگاری هم واقعیت یافت.   
نجیب منلی تاکید می کند که برخی از رسانه ای افغانستان از جمله شماری از روزنامه ها و تلویزیون های این کشور جای خود را در فضای رسانه ای باز کرده اند.

علی امیری اما از همان ابتدا نگاهی خیلی انتقادی به رشد و توسعه دانشگاهها و بویژه دانشگاه های خصوصی در افغانستان دارد و معتقد است که حاکمیت اندیشه کنترل دولت بر دانشگاه ها در تحصیلات عالی افغانستان، باعث شده زمینه برای دانشگاههای خصوصی در این کشور فوق العاده محدود گردد، آن هم در حالی که دولت نه ظرفیت مدیریت تحصیلات عالی را دارد و نه هم ظرفیت قانون سازی در این عرصه را.
علی امیری در ادامه می گوید این عدم ظرفیت باعث شده امکانات کافی بخش خصوصی برای رشد تحصیلات عالی در افغانستان بسیج نگردد. به همین دلیل است که عرصه تحصیلات عالی افغانستان به اندازه عرصه های داستان نویسی و یا عرصه رسانه های آزاد چاپی و تصویری، رشد نداشته است.
گفتگوی کامل با مهمانان برنامه را در فایل صوتی با لا گوش کنید.
   

 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید

این صفحه یافته نشد

صفحۀ مورد توجۀ شما یافته نشد.