دسترسی به محتوای اصلی
چهره‌ها و گفتگوها

کریم لاهیجی : دادگستری جمهوری اسلامی یکی‌ از فاسد‌ترین دستگاههای دولتی ایران است

صدا ۳۶:۵۲
دکتر عبدالکریم لاهیجی، رییس فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر
دکتر عبدالکریم لاهیجی، رییس فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر RFI/Persian
۴۳ دقیقه

میهمان این هفتۀ "چهره‌ها و گفتگوها" حقوقدان، وکیل دعاوی بویژه در زمینۀ دفاع از حقوق و آزادیهای انسانی و اساسی، رئیس جامعۀ دفاع از حقوق بشر در ایران و رئیس فدراسیون بین المللی جامعه‌های حقوق بشر است. با این سخنان شاید نیازی به معرفی بیشتر میهمان این گفتگو، دکتر کریم لاهیجی نباشد.

تبلیغ بازرگانی

این گفتگو را با اشاره به اعطای نشان "لژیون دو نور"، بر جسته ترین نشان دولت فرانسه، به او آغاز می کنیم. این نشان از سوی رئیس جمهوری فرانسه، فرانسوا هولاند، طی مراسمی در کاخ الیزه در روز جمعه ٧ نوامبر/ ١٥ آبان بر سینۀ او نصب خواهد شد.

کریم لاهیجی در این باره می گوید: «فرمان اعطای این نشان در روز ٣١ دسامبر ٢٠١٤ به امضاء رسیده است و نماد قدرشناسی دولت و ملت فرانسه است. من امیدوارم که فرانسه همواره نسبت به ارزش‌های وابسته به حقوق بشر و شهروند وفادار بماند و من نیز به عنوان یکی از مدافعان این حقوق در خور و لایق این قدرشناسی باشم». وی یادآوری می کند که فدراسیون بین المللی جامعه‌های حقوق بشر و خود وی به عنوان رئیس آن سازمان همواره با ریاست جمهوری فرانسه در تماس‌اند تا توجۀ او را به نقض حقوق بشر در کشورهای مختلف جلب کنند و از او بخواهند در دیدار با همتایان خود ضرورت احترام به این حقوق را به آنان یادآوری نماید.

همزمان با این گفتگو، پارلمان اروپا جایزۀ معروف ساخاروف را که پیش از این به نسرین ستوده، حقوقدان و از مدافعان حقوق بشر در ایران و نیز جعفر پناهی، سینماگر ایرانی اعطا کرده بود، به وبلاگ نویس سعودی "رائف بدوی" اهدا کرد. این شهروند سعودی که از سه سال پیش در زندان بسر می برد، سال گذشته به اتهام "توهین به اسلام" به ١٠ سال زندان و ١٠٠٠ ضربه شلاق محکوم شد. کریم لاهیجی در این بارۀ روابط میان کشورهای اروپائی و از جمله فرانسه با عربستان سعودی را بشدت مورد انتقاد قرار می‌دهد و می‌گوید : « جامعه بین المللی چگونه می تواند بپذیرد که انسانی را تنها به دلیل گفتار او به ١٠ سال زندان و ١٠٠٠ ضربه شلاق محکوم کنند و از همین رو جای خوشبختی است که اگر کشورها به وظایف خود در زمینۀ حفظ حقوق جهانشمول بشر عمل نمی کنند، پارلمان اروپا که نمایندۀ مردم است به این امر توجه دارد".

کریم لاهیجی یادآوری می کند که حقوق بشر و بطور کلی حقوق همواره در حال تحول است و «این دولتها هستند که باید حقوق خود را با ارزش‌های بنیادین حقوق بشر منطبق کنند». بگفتۀ وی «در هیچ آئینی، درهیچ فلسفه ای، در هیچ مکتب سیاسی شلاق زدن یک امر انسانی تلقی نمی شود. دنیا نمی پذیرد که یک انسان بدلیل گفتار وی و یا بهر دلیل دیگری مورد مجازاتی قرار بگیرد که تولید درد کند. چنین مجازاتی بر اساس کنوانسیون بین المللی ضد شکنجه، شکنجه نام دارد. حال اگر درعربستان سعودی یا در ایران بر پایۀ قانون، قانون شرعی و یا حد شرعی شکنجه جائز شمرده شود، صورت مسئله تغییر نمی کند. در دنیا از ١٩٧ کشور عضو سازمان ملل متحد، تنها ده پانزده کشور و از جمله ایران و عربستان سعودی هستند که هنوز به این کنوانسیون نپیوسته‌اند». کریم لاهیجی ابراز امیدواری می کند «که این کشورها نیز تاسی به کشورهای پیشقدم در این زمینه نمایند و بپذیرند که در بسیاری موارد باید نسبت به نسخه هائی که برای مردم خود پیچیده اند، تجدید نظر نمایند».

بگفتۀ وی در جوامع مرد سالار و جوامعی که در آنها مذهب حکم ایدئولوژی حکومتی بخود گرفته است «از دین و مذهب استفادۀ ابزاری می شود» و به این بهانه برابری میان انسان‌ها، میان زن و مرد و یا میان پیروان ادیان مختلف مورد انکار قرار می گیرد. کریم لاهیجی می گوید «امروز در دنیائی دیگر، در سرزمین هائی دیگر چه لزومی دارد که ملزومات و قوانین طبیعی دوران گذشته را بخواهیم چهارده قرن بعد به جوامعی که هیچ شباهتی با آن جوامع ندارد تحمیل بکنیم».
در این گفتگو، اما، دکتر کریم لاهیجی از دوران دانشجوئی خویش و آغاز تلاش برای دفاع از حقوق شهروندان سخن می گوید و به سرنوشت ناخوشایند حقوق و آزادیها در ایران از دوران مشروطه تا زمان حاضر اشاره می‌کند.

وی سپس به دگرگون شدن کلی اوضاع در ایران پس از وقوع انقلاب اسلامی می پردازد و به عنوان نمونه در حوزۀ کار خود می گوید : «روحانیون دادگستری را اشغال کردند و عده ای که نه صلاحیت علمی داشتند و نه صلاحیت اخلاقی بر دادگستری ایران مسلط شدند». وی یاد آوری می کند که « یکی از پیش شرط های قضاوت آنست که قاضی مستقل باشد، مستقل از حکومت و از ایدئولوژی حکومتی... در غیر این صورت صلاحیت اخلاقی برای قضاوت ندارد. پس از انقلاب، شالوده و ساختار دادگستری و کانون وکلا و ضوابط و قواعدی که از اوایل سالهای مشروطیت تدارک دیده شده بود بکل زیر و رو شد و امروز یکی از فاسدترین دستگاههای ایران، دادگستری این کشور است.»

در بارۀ میهمان هفته
دفاع از حقوق بشر انگیزه و هدف زندگی اجتماعی اوست. کریم لاهیجی چنانکه خود می گوید از دوران دبیرستان در اواخر سالهای ٣٠ خورشیدی به دفاع از حقوق بشرعلاقه یافت و با ورود به دانشکده حقوق دانشگاه تهران دراین راه گام زد. وی در این دوران به دلیل فعالیت های سیاسی خود دو بار دستگیر و زندانی شد.

کریم لاهیجی زادۀ ١٣١٩ در تهران است. او با دریافت دکترای خود در حقوق دقیقا ٥٠ سال پیش کسوت وکالت بر تن کرد و به دفاع از متهمینی که به دلایل سیاسی و عقیدتی تحت پیگرد قرار داشتند پرداخت. کریم لاهیجی در اواخر دهۀ ٥٠ به اروپا آمد و با عفو بین الملل، فدراسیون بین‌المللی جامعه‌های حقوق بشر و برخی دیگر سازمان‌های فعال در این زمینه تماس گرفت و در بازگشت در جهت سازمان دادن به انجمن‌های ایرانی در‌همین حوزه تلاش کرد.

وی در سال ١٣٥٦ انجمن حقوقدانان ایران را ایجاد کرد و نیز در تاسیس انجمن دفاع از آزادیها و حقوق بشر شرکت فعال جست. کریم لاهیجی پس از انقلاب اسلامی به روند دادگاههای خودسرانه اعتراض کرد و دو سال بعد ناگزیر به اختفا شد. وی سال بعد ایران را ترک کرد و جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران را ایجاد نمود. او سالها معاون فدراسیون بین‌المللی جامعه های حقوق بشر بود و از سه سال پیش ریاست بر این سازمان را بر عهده دارد. او در نوشتن قانون اساسی نظام پس از انقلاب شرکت کرد، اما آن قانون به کنار گذاشته شد و قانون اساسی کنونی جمهوری اسلامی ایران جایگزین آن گردید.

کریم لاهیجی تا کنون سه کتاب و دهها مقاله حقوقی در نشریات مختلف به چاپ رسانده است.
 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید

این صفحه یافته نشد

صفحۀ مورد توجۀ شما یافته نشد.