دسترسی به محتوای اصلی
تاریخ تازه ها

سالروزِ لغو بردگی در مستعمرات فرانسه و باقی قضایا

سالروزِ لغو بردگی در مستعمرات فرانسه
سالروزِ لغو بردگی در مستعمرات فرانسه © .
5 دقیقه

در ۴ فوریۀ ۱۷۹۴ «کنوانسیونِ ملی فرانسه» که از ۲۰ سپتامبر ۱۷۹۲ تا ۲۶ اکتبر ۱۷۹۵ وظیفۀ مجلس مؤسسانِ قانون اساسی و مجلس قانون‌گذاری را به عهده داشت، با صدور فرمانی برده ‌داری را در سراسر فرانسه لغو کرد. هنگامی که ناپلئون بناپارت با کودتای معروف «هیجدهم برومر» (۹ نوامبر ۱۷۹۹) به مقام کنسول اول فرانسه رسید در ۲۰ ماه می ۱۸۰۲ با تصویب قانونی برده داری و تجارت برده را در مستعمرات فرانسه دوباره برقرار کرد. سرانجام، دولت موقت جمهوری دوم فرانسه در ۲۷ آوریل ۱۸۴۸ فرمان لغو برده داری را در سراسر خاک فرانسه امضا کرد. اما وضع استعماریِ سرزمین‌های فرادریاییِ فرانسه از جمله گوادلوپ پس از لغو بردگی تاکنون سبب‌ساز اعتراض‌ها و شورش‌ها بوده است.

تبلیغ بازرگانی

چهارشنبه ۲۷ ماه می به دعوت «کمیتۀ بین‌المللیِ مردمان سیاه‌پوست»، «جنبش بین‌المللی برای جُبرانِ مافات» و «جنبش رزیستانس» گروه‌هایی از مردم گوادلوپ در چند شهر و مکان تاریخیِ این سرزمینِ فرادریاییِ فرانسه «سالروز لغو بردگی» را جشن گرفتند. مقام‌های سیاسی و اداریِ این مجمع‌الجزایر نیز مانند هرسال در «قلعۀ دِلْگره» بر بلندی‌های شهر «بَس تِر» گرد آمدند و با گذاشتن دسته‌گل‌هایی در پای دیوار قلعه و مراعاتِ یک دقیقه سکوت به همۀ قهرمانان حماسۀ ۱۸۰۲ ادایِ احترام رسمی کردند و خاطرۀ همۀ بردگانی را گرامی داشتند که پیش از آن تاریخ در آن سرزمین جان باختند. 

البته در ۲۷ ماه می هرسال مردم گوادلوپ سه رویداد مهم تاریخی را که هرسه در ماه می روی داده‌اند یکجا گرامی می‌دارند. نخست، مقاومت مسلحانه‌ای را که «لویی دِلْگره»، سرهنگ توپخانۀ شهر بَس تِر، و نیروهای زیر فرمان او در ماه می ۱۸۰۲ در برابر نیروهای دولت کنسولیِ ناپلئون بناپارت کردند. داستان از این قرار است که در ۴ فوریۀ ۱۷۹۴ «کنوانسیونِ ملی فرانسه» که از ۲۰ سپتامبر ۱۷۹۲ تا ۲۶ اکتبر ۱۷۹۵ در گرماگرم انقلاب فرانسه وظیفۀ مجلس مؤسسانِ قانون اساسی و مجلس قانون‌گذاری را به عهده داشت، با صدور فرمانی برده ‌داری را در سراسر فرانسه لغو کرد. 

آن فرمان در بعضی از مستعمرات فرانسه به اجرا درنیامد. برای مثال، مقام‌های سیاسی و اداری «رِئونیون» و «مارتینیک» از به کار بستنِ آن خودداری کردند. اما در «گوادلوپ»، «گویان» و «سَن دوُمَنگ» آن را به اجرا گذاشتند. هنگامی که ناپلئون بناپارت با کودتای معروف «هیجدهم برومر» (۹ نوامبر ۱۷۹۹) به مقام کنسول اول فرانسه رسید در ۲۰ ماه می ۱۸۰۲ با تصویب قانونی بازگشت به برده داری و تجارت برده را در مستعمرات فرانسه اعلام کرد. او از 2 اوت ۱۸۰۲ تا ماه می ۱۸۰۴ کنسول مادام‌العمر فرانسه و سپس نخستین امپراتور فرانسه شد. 

دولت کنسولی فرانسه پیش از اعلام قانونِ برقراریِ دوبارۀ برده داری نیروی نظامی به مستعمرات فرانسه از جمله گوادلوپ فرستاد تا هرگونه مقاومت در برابر اجرای قانون را درهم بشکند. در ۱۰ ماه می ۱۸۰۲ سرهنگ لویی دِلْگره که از بومیان آزاد (غیربرده) گوادلوپ بود به نیروهای خود در شهر «بَس تِر» دستور داد در برابر نیروهای کنسولی مقاومت کنند. او اعلامیه‌ای نیز تهیه کرد با عنوان : « خطاب به همۀ عالم : آخرین فریاد بی‌گناهی و ناامیدی» که سپاهیانش آن را برای بسیج مردم بر دیوارهای شهر چسباندند. 

در ۲۰ ماه می نیروهای سرهنگ دِلْگره در نبرد با نیروهای کنسولیِ ژنرال «ریشپانْس» مجبور به عقب‌نشینی شدند و در قلعۀ شهر که در آن زمان «قلعۀ سَن شارل» نام داشت، سنگر گرفتند. آنان در ۲۲ آن ماه با پیشروی نیروهای کنسولی، قلعه را نیز رها کردند و تا دامنۀ کوه آتشفشان «سوفْریِر» پس نشستند. در ۲۸ ماه می ۱۸۰۲ لویی دِلْگره و سی‌صد مبارزِ همراه او هنگامی که پی بردند شکست خورده‌اند به پیروی از شعار: «یا آزاد زندگی کن یا بمیر» در پناهگاهشان با مواد منفجره خودکشی کردند. در ۱۶ ژوئیۀ ۱۸۰۲ با یک فرمان کنسولی برده داری دوباره در گوادلوپ برقرار شد. البته ناپلئون بناپارت پس از بازگشت از تبعید اول در ۱۸۱۵ در دورۀ حکومت صد روزه‌اش برای خوشایند افکار عمومی بریتانیا قانون تجارت برده را لغو کرد. بریتانیایی‌ها او را پس از تسلیم شدنش در ژوئیه ۱۸۱۵ به جزیرۀ «سَنت هِلِن» تبعید کرده بودند. پس از حکومت صد روزه و تبعید دوم ناپلئون برده داری در مستعمرات فرادریایی فرانسه ادامه یافت.

دومین رویدادی را که مردم گوادلوپ در ۲۷ ماه می گرامی می‌دارند، لغو برده داری در گوادلوپ در ۲۷ ماه می ۱۸۴۸ است. در آن روز فرماندار گوادلوپ فرمانِ لغو برده داری را در آن سرزمین امضا کرد. البته پیش از آن، در ۲۷ آوریل ۱۸۴۸، دولت موقت جمهوری دوم فرانسه فرمان لغو برده داری را در سراسر خاک فرانسه امضا کرده بود. 

سومین رویداد، شورش ماه می ۱۹۶۷ است که در روزهای ۲۶، ۲۷ و ۲۸ آن ماه در واکنش به تهاجم نژادی به یک پینه دوز پیر و علیلِ سیاه‌پوست روی داد. «ولادیمیر سْنارْسکی»، صاحبِ سفید پوستِ مغازۀ بزرگ کفش‌فروشیِ شهر «بَس تِر»، سگ «ژرمَن شِپَرد»، سگ چوپان آلمانی‌، خود را به جان پینه دوز پیر که داشت بساطش را جلو مغازۀ او پهن می‌کرد، انداخت. صاحب مغازه که مسئول محلیِ حزب گُلیست «اتحاد برای جمهوریِ جدید» نیز بود، پیش از آنکه سگ را به طرف پیرمرد رها کند با ریشخند به سگ گفته بود: به سیاه‌پوست سلام کن! 

رهگذران پیرمرد را که بر زمین افتاده بود و دست و پا می‌زد و از چند جا زخمی شده بود از چنگ و دندان سگ نجات دادند. در پی آن رویداد شورشی در شهر در اعتراض به «وضع استعماریِ گوادلوپ پس از لغو بردگی» به راه افتاد. در آن سه روز بنابه آمار رسمیِ دولت فرانسه ۷ یا ۸ شورشی جان باختند و نزدیک به ۳۰ ژاندارم زخمی شدند. البته مورخان و بیشتر بومیان گوادلوپ شمار کشته‌ شدگان را بسیار بیش از ۷ یا ۸ نفر می‌دانند. «بنژامن سْتورا»، مورخ فرانسوی معتقد است که تصمیم  به کشتنِ معترضان را مسئولان سیاسی گوادلوپ با تأیید دولت فرانسه در زمان ریاست جمهوری دوُگُل گرفته بودند.

 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید

این صفحه یافته نشد

صفحۀ مورد توجۀ شما یافته نشد.