راهِ ابریشم

«ماهی و گربه»، یکی از نمایندگان موج تازه در سینمای ایران در پاریس

صدا ۱۵:۱۹

به مناسبت برگزاری جشنواره ای به نام وضعیت جهان... و سینما"، برای هشتمین بار از روز 18 تا 27 نوامبر، در "فروم دز ایماژ"، سینمای ایران با 13 فیلم در بخشی که "ایران، هم دور و هم نزدیک" نام گرفت، کار کارگردان های موج تازه سینمای این کشور مورد توجه قرار گرفت.

تبلیغ بازرگانی

برنامه ریزان علت برگزیدن این کارگردانان را جسارت آنان در شکستن کد های رایج و آمیختن و ژانر ها و میراث های گذشته توصیف کردند.

در میان 13 فیلم برگزیده ، فیلم هائی چون "ماهی و گربه"، ساخته "شهرام مکری، "من عصبانی نیستم" و "لانتوری"، سا خته رضا درمیشیان، "مالاریا"، ساخته پرویز شهبازی و "قصه ها"، ساخته رخشان بنی اعتماد دیده می شود.
شهرام مکری و رضا درمیشیان برای نمایش فیلمشان و پرسش و پاسخ با تماشاگران در جشنواره حضور پیدا کردند.
شهرام مکری همچون رضا درمیشیان از آن کارگردانانی هستند که به گویش های سینمائی موجود بسنده نمی کنند و نو اوری هایشان را در فیلم های کوتاه وبلند خود نشان داده اند. از جمله «خام، پخته، سوخته» ساخته شهرام مکری.
به مناسب این برنامه با شهرام مکری، کارگردان فیلم جذاب "ماهی و گربه" به گفتگو نشستم که در سال 1391 در جشنواره فیلم فجر اکران شد و توجه بسیاری را به خود جلب کرد. این فیلم سر انجام، پس از ربودن شماری جوایز در جشنواره های مختلف، به پاریس در آمد و در جشنواره " وضع جهان، وضع سنما" در فروم دز ایماژ پاریس به نمایش گذاشته شد.

«ماهی و گربه»، که داستانی اضطراب آور دارد و از یک رخداد واقعی الهام گرفته در یک پلان سکانس 133 دقیقه ای ساخته شده است.

این دومین فیلم بلند شهرام مکری، گر چه بیشتر از دید تکنیکی برای سینمای ایران گام تازه ای به شمار می آمد و خط داستانی ندارد، اما روابط انسانها را می کاود و به قصه های شخصی آنان توجه می کند.

داستان فیلم در یک روز زمستانی می‌گذردکه طی آن چند دختر و پسر دانشجو برای یک برنامه ومسابقه بادبادک‌بازی به منطقه ساحلی در شمال ایران می‌روند و در کنار جنگی اردو می زنند. در همان حوالی سه مرد محلی با رفتار غریبشان بیننده را می ترسانند. طبیعت و خشک و همچنین موسیقی بسیار خوب آن که توسط "کریستف رضائی" ساخته شده، فیلم را ترسناک تر می کنند.

ماجرای فیلم از یک داستان واقعی الهام گرفته که در سال 1377 رخ داده است.
این داستان در آغاز فیلم آورده شده که می گوید : در آن سال یک رستوران بین راهی در شمال ایران به دلیل تخلفات بهداشتی بسته شد. سه آشپز آن نیز به دلیل استفاده از گوشت غیر احشام به زندان رفتند. در آن زمان شایعاتی درباره پخ گوشت انسان شنیده شد و خبر ناپدید شدن چند جوان شک را به صاحبان این رستوران افزود. اما کم کم این خبر به دست فراموشی سپرده شد.

این فیلم غریب به ویژه یاد آورسبک دو سینماگر مهم سینما، "الکساندر ساکوروف"، کار گردان روسی با فیلم بنامش "چرخش روسی" - که در یک پلان سکانس 96 دقیقه ای گرفته شده بود- و نیز "گاس وان سانت"، کارگردان آمریکائی می شود، که او نیز سبک خود را، به ویژه در فیلم "فیل"، بر بازگشت به نقطه برخورد شخصیت ها از زاویه ها و و دید هر یک از آنها پیش از رسیدن به این نقطه برخورد، بر پا گذاشته بود.

فیلم 133 دقیقه ای شهرام مکری علیرغم درازا و شماری تکرار، کسالت آور نیست وفیلم تأثیر خود را می گذارد.
این فیلم غریب ، علیرغم وابستگی به ژانر هنر و تجربه ، پر مخاطب ترین فیلم شد و رکورد طولانی ترین اکران یک فیلم در تاریخ سینمای ایران را هم در زمان نمایشش شکست.

گفتگو با شهرام مکری

تکنیک به کار گرفته شده در این فیلم یعنی در یک پلان سکانس که نیازمند بازیگران توانا و زمان بیشتری برای تعیین لوکیشن می بوده، شهرام مکری را به بهره جستن از هنرپیشگان تاتر وا داشته است.

از او پرسیدم چگونه توجه او به این داستان جلب شد و چگونه شد که او خواست این داستان را با این تکنیک بسازد ؟

گفتنی است که امروز یعنی25 نوامبر، میز گردی با موضوع : "سینمای ایران، درون و بیرون" برگزار می گردد که گرداننده آن بامشاد پور والی، پژوهشگر در سینما است.

"دختر برست" درس دلاوری و پشتکار می دهد

گرچه سینمای آمریکا ما را به فیلم هائی عادت داده که هدف آنها برملا کردن پشت پرده های حیانت ها و نارو زدن برخی از سرمایه داران به سلامت و روان انسانها بوده است، سینمای فرانسه، بر خلاف چند برنامه تلویزیونی، از جمله برنامه "تحقیق" در کانال دولتی "فرانس 2"، به فراوانی آمریکائیان به این موضوع نمی پردازد. در این برنامه هربار یکی از نادرستی ها و تقلب ها در زمینه های گوناگون و حتا درگیری شخصیت های مهم دولتی چون "تیکلا سارکوزی"، رئیس جمهوری پیشین، با مراجع قانونی، زیر ذره بین قرار داده می شود.

حال با فیلم "دختر برست"، ساخته "امانوئل برکو، کارگردان و هنرپیشه، ما به دنیای زنی مبارز بنام "ایرن فراشون" وارد می شویم که یک تنه و علیرغم همه دشواریها و تهدید ها به نبرد با زورمندان پرداخت و پیروز شد.

داستان فیلم از ماجرای مبارزه این خانم دکتر متخصص بیماری های ریه دربیمارستان شهر "برست" در شمال غربی فرانسه سخن می گوید که در جریان مداوای بیمارانش به رابطه میان استفاده از داوری "مدیاتور"، که توسط یکی از بزرگترین شرکت های داروئی فرانس، "سرویه" تولید می شد، و مشکلات قلبی و مرگ شماری از این بیماران، پی برد.

این دارو که ویژه بیماران مبتلا به مرض قند بود، توسط شماری پزشگ به خانم هائی داده میشد که از چاقی رنج می بردند.

او در آغاز با بسیج کردن متخصصان دیگر به پژوهش در این زمینه پرداخت اما با پس نشینی سازمان رسیدگی به امنیت داروئی در فرانسه در برابر لابی کمپانی داروئی ، کم کم همه یاران خود را به جز یکی دو دانشجو، از دست داد. در این میان، شخصی ناشناخته یه کمک او شتاقت و اطلاعات بسیاری، به ویژه در مورد شمار بیماران درگذشته به او داد.

البته این کافی نبود برای این که همه درهای رسمی به روی وی بسته می شد و او نمی توانست بدون چراغ قرمز این نهادها خبرچین خود را در خطر قرار دهد.

حمایت شوهر و فرزندانش از او سبب شد که در لحظات نا امیدی بسیار وتمایل به رها کردن مبارزه، خانم "ایرن فراشون" بار دیگر انرژی بگیرد و به مبارزه اش ادامه بدهد.

"ایرن فراشون" که در آغاز نمی خواست خود را مطرح کند، سرانجام به همگاری با خبرنگاران تن در داد و به گونه ای با علنی کردن این ماجرا در سطح رسانه ها به رسیدن به هدفش کمک کرد.

این مبارزه بی پایان سر انجام به نتیجه رسید و داروی "مدیاتور" ممنوع گردید.
"امانول برکو" ، کارگردان در مورد این زن می گوید که انرژی سرشار وی از او شخصیتی مناسب سینما می ساخت چون زنی است غیر متعارف.

و گر چه "سیدسی بابت کوندسن"، بازیگر دانمارکی، با لهجه نقش "ایران فراشون" را ایفا می کند، اما بازی دقیقش سبب می شود این ایراد کوچک نادیده گرفته شود.

"امانوئل برکو" که در پی هنرپیشه ای برای ایفای این نقش بود، به توصیه "کاترین دونو" ، که از او خواست سریال دانمارکی بسیار موفق "بورگن" و هنرپیشه اصلی اش را ببیند، به این هنرپیشه فوق العاده توجه کرد.

"امانوئل برکو"، سال گذشته با فیلم اجتماعی کوبنده خود، "سربلند"، با شرکت کاترین دونو، فستیوال کن را گشود. او در آن فیلم نیز به یک معضل اجتماعی یعنی هرزروی جوانان پرداخته بود.

آثار "کوستا گاوراس"، سینما گر دنیای ناهنجاریهای سیاسی و اجتماعی، را دوباره ببینیم

برای نخستین بار "دی وی دی" های 9 فیلم نخستین "کوستاگاوراس"، کارگردان یونانی- فرانسوی بنام، در مجموعه ای

به بازار آمد.

این نخستین مجموعه که سالهای 1965-1983 را در بر می گیرد، علاقمندان به این کارگردان متعهد را با آثاری آشنا می کند که به دلایل بسیار پیش تر ندیده اند و اکنون ترمیم شده آن ها با تکنیک "بلو ری" در این مجموعه می یابند.
یکی از آنها "کوپه جنایتکاران" با بازی "ایو مونتان"، خواننده و هنرپیشه فقید است.

در این مجموعه طبیعتأ فیلم های کوبنده و فراموش نشدنی چون "زد"، "اعتراف"، "گمشده"و " مرد زیادی" گنجانده شده اند. "محاصره"، "بخش ویژه"، "زن ساده" و "هانا ک" هم دیگر فیلم های این مجموعه هستند.

گفتنی است که "کوستا گاوراس" برای فیلم هایش همه جوایز بسیار معتبر جهان چون اسکار، نخل طلا، "گولدن گلاب"، خرس طلای برلن و شماری دیگر را ربوده است.

همراه با این 9 فیلم ، 7 ساعت فیلم دیگر از جمله گفتگوی سه ساعته با کارگردان، یک بروشور 64 صفحه ای، گفتگوئی با خانم "کریستین توبیرا"، وزیر پیشین دادگستری وهمچنین چند سند تاریخی گنجانده شده است.

این مجموعه توسط کانال تلویزیونی آرته و زیر نظر "کوستا گاوراس" تهیه و به بهای 90 یورو راهی بازار شده است.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید