شورای امنیت/ داعش/خاورمیانه/سوریه

نقاط قوت و ضعف قطعنامه جدید شورای امنیت علیه داعش

پس ازحملات تروریستی ۱٣ نوامبر پاریس، ما شاهد چرخشی تازه در نگاه غرب نسبت به جنگ داخلی سوریه هستیم. فرانسه که در قلب خود، پاریس، مورد حمله خونبار تروریست های وابسته به گروه دولت اسلامی(داعش) قرار گرفته است، خطررا با تمامی وجود در یافته و عزم خود را جزم کرده تا با ایجاد یک ائتلاف بین المللی به معنای واقعی کلمه، جنگ گسترده ای را علیه داعش در خاک سوریه و عراق پیش ببرد. در عرصه سیاسی، با ابتکارفرانسه، شورای امنیت سازمان ملل متحد شامگاه جمعه ۲٠ نوامبر، قطعنامه‌ مبارزه با گروه تروریستی موسوم به دولت اسلامی (داعش) را به اتفاق آراء تصویب کرد.

تبلیغ بازرگانی

این قطعنامه که پیشنویس آن به وسیله فرانسه تهیه و ارائه شده بود، از همه کشورها می خواهد تمام تدابیر لازم را مطابق با قوانین بین المللی و منشور سازمان ملل برای مقابله با داعش، جبهه النصره و سایر سازمان های تروریستی وابسته به القاعده اتخاذ کرده و به موقع اجرا گذارند. برای پیشگیری از اعمال تروریستی توسط گروه های داعش و جبهه النصره و سایر سازمان های تروریستی مشابه، پناهگاه های آنها را در عراق و سوریه نابود کنند. در قطعنامه مصوب شورای امنیت، همچنین بر تلاش‌های گسترده برای متوقف ساختن نفوذ تروریست‌های خارجی به عراق و سوریه، خشکاندن منابع مالی داعش، جبهه النصره و سایر سازمان های تروریستی مشابه و جلوگیری از تحرکات آنان تاکید شده است.
در قطعنامه جدید شورای امنیت علیه داعش همچنین تاکید شده که این گروه با اقدامات تروریستی خود نشان داد که تهدیدی جدی برای صلح و امنیت جهانی است.

با توجه به اینکه این قطعنامه به اتفاق آرای 15 عضو شورای امنیت به تصویب رسیده است، نشانگر تأمین نسبی انتظارات تمامی کشورهای دائمی عضو، خصوصاً روسیه و چین بوده است. تأکید بر رعایت حاکمیت، تمامیت ارضی و استقلال تمامی کشورهای عضو در چهارچوب اهداف منشور سازمان ملل در آغاز این قطعنامه، تاکید بر حاکمیت، تمامیت ارضی و استقلال سوریه نیز می باشد. رویکردی که میتواند انتظارات مسکو به عنوان متحد بزرگ و اصلی رژیم کنونی سوریه را در این خصوص برآورده کند.

قطعنامه جدید شورای امنیت، داعش، جبهه النصره و دیگر گروه های تروریستی وابسته به القاعده رامورد هدف قرار میدهد، اما، در باره سایر گروه های افراطی سلفی با ماهیت تروریستی که به لحاظ تاکتیکی از داعش و یا جبهه النصره فاصله گرفته اند، سکوت میکند. این موضوع، با توجه به ادامه حمایت های برخی از کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس ازجمله عربستان سعودی، قطر و کویت از این گروه ها و با عنایت به این موضوع که جابجایی افراطیون اسلامی همواره بین گروه های تروریستی داعش و جبهه النصره با اینگونه گروه های افراطی سلفی رایج و مرسوم بوده است، میتواند در آینده موجد چالش های بسیار جدی در راه مبارزه با تروریسم در منطقه باشد.

قطعنامه جدید شورای امنیت تصریح میکند که فقدان فرآیند سیاسی برای حل و فصل جنگ داخلی سوریه، موجب خرابی بیشتر اوضاع در سوریه شده است، لذا بر اجرای موازین مندرج در بیانیه گروه حل بحران سوریه در 30 ژوئن 2012 ژنو، قطعنامه شماره 2118 سال 2013 شورای امنیت و همچنین بیانیه پایانی "گروه بین‌المللی حمایت از سوریه" که در وین و در تاریخ 14 نوامبر 2015 صادر شده است، تأکید میکند.

یاد آور میشویم که "گروه بین‌المللی حمایت از سوریه" متشکل از اتحادیه عرب، چین، مصر، اتحادیه اروپا، فرانسه، آلمان، ایران، عراق، ایتالیا، اردن، لبنان، عمان، قطر، روسیه، عربستان سعودی، ترکیه، امارات متحده عربی، انگلیس، سازمان ملل و آمریکا در وین و در تاریخ 14 نوامبر 2015 درباره چگونگی تسریع پایان دادن به مناقشه سوریه توافق کردند. آنها بر ارتباط نزدیک میان برقراری آتش بس و دنبال کردن روند سیاسی موازی براساس بیانیه ژنو در سال 2012 و اینکه هر دو ابتکار باید در اسرع وقت انجام شود، اذعان کردند.

آن‌ها تعهد خود بر تضمین انتقال سیاسی تحت رهبری سوریه و با مشارکت مردم سوریه براساس بیانیه ژنو را با همکاری همه جانبه اعلام کردند. این گروه در زمینه چند موضوع کلیدی به درک مشترک رسیدند.

"گروه بین‌المللی حمایت از سوریه" برای حمایت و تلاش برای اجرایی شدن یک آتش‌بس فراگیر در سوریه همزمان با شروع گام‌های ابتدایی به سمت گذار سیاسی تحت نظارت سازمان ملل براساس بیانیه نشست ژنو توافق کردند. پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، متعهد شدند که از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل برای توانمندسازی یک ماموریت نظارت آتش‌بس مورد تائید سازمان ملل در بخش‌هایی از کشور که ناظران در معرض تهدید حملات تروریست‌ها نیستند و همچنین یک روند انتقال سیاسی در راستای اعلامیۀ ژنو حمایت کنند.

همچنین تمامی اعضای "گروه بین‌المللی حمایت از سوریه" هر کدام به عنوان یک کشور و حامیان طرف‌های درگیر، متعهد شدند که کلیۀ اقدامات ممکن جهت ملزم ساختن گروه‌ها یا اشخاصی که از آن‌ها حمایت می‌کنند یا تحت نفوذ آن‌ها بوده و یا آن‌ها را تأمین (مالی و تجهیزاتی) می‌کنند، به آتش بس به کار گیرند.
آنها همچنین توافق کردند که این آتش‌بس مشمول اقدامات تهاجمی و یا دفاعی در برابر داعش یا جبهه النصره و یا هر گروه دیگری که "گروه بین‌المللی حمایت از سوریه" در باره تروریست بودن آن‌ها توافق کنند، نمی‌شود.

تأکید قطعنامه جدید شورای امنیت بر موضوع آغاز فرآیند سیاسی در جهت حل و فصل بحران سوریه و آماده کردن زمینه ها برای گذار سیاسی در سوریه با تأکید کشورهای غربی، خصوصاً فرانسه و آمریکا همراه بود. لیتوانی، کشور عضو غیر دائمی شورای امنیت از مواضع فرانسه و آمریکا در این خصوص شدیداً حمایت و پشتیبانی کرد. با وجود تصویب قطعنامه، اینطور به نظر میرسد که روسیه از طرح موضوع گذار سیاسی در سوریه در قطعنامه شورای امنیت خشنود نبوده ایت.

بسیاری، نقطه ضعف قطعنامه جدید شورای امنیت را عدم الزام کشورهای عضو و اختیاری بودن تلاش آنها در جهت مبارزه با داعش و دیگر گروه های تروریستی میدانند.
به اعتقاد آنان، با توجه به اینکه قطعنامه جدید شورای امنیت تحت فصل هفتم منشور سازمان ملل که اعمال زور را الزام آورمی کند، قرار ندارد، فاقد پایه و اساس حقوقی برای اقدام نظامی الزام آور علیه داعش و دیگر گروههای تروریستی در سوریه و عراق است. با این وجود، بند پنجم قطعنامه، به اقدام داوطلبانه کشورها علیه داعش و دیگر گروه های تروریستی در عراق و سوریه مجوز میدهد.
این قطعنامه همچنین بر اساس ماده 51 منشور سازمان ملل، تحت عنوان " دفاع مشروع" به عملیات نظامی فرانسه، شرکای فرانسه در اتحادیه اروپا و دیگر کشورها، از جمله روسیه، آمریکا و عراق مشروعیت میدهد.
در اینجا، این پرسش مطرح میشود که آیا کشورهای دیگری در منطقه خود را تحت شرایط " دفاع مشروع" تعریف نخواهند کرد، تا جواز مداخله در سوریه را برای خود تأمین کنند؟

یکی دیگر از موازینی که در قطعنامه جدید شورای امنیت برآن تأکید شده است، مبارزه با منابع مالی داعش، جبهه النصره و دیگر گروه های القاعده در سوریه و عراق است. موضوع منابع مالی داعش، این روزها، موضوع داغ بیشتر رسانه های جهان است. این موضوع پرسش های زیادی را مطرح می کند. با وجود عدم شفافیت لازم در نظام مالی و بانکی جهانی؛ تداوم بهشت های مالیاتی؛ و حساب های آفشوری که در این بهشت های مالیاتی وجود دارند، چگونه میتوان علیه برخی از منابع مالی گروه های تروریستی مبارزه کرد؟ خصوصاً منابعی که به تأیید گزارش اخیر مرکز تحقیقات کنگره آمریکا، از سوی برخی از شیوخ ثروتمند عرب منطقه در اختیار داعش و دیگر گروه های تروریستی در سوریه و عراق قرار میگیرد؟
 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید