تاریخ تازه‌ها

چهلمین سالگرد انتخاب فرانسوا میتران به ریاست جمهوری فرانسه

صدا ۰۶:۱۹
فرانسوا میتران، نخستین رئیس‌جمهوری سوسیالیست جمهوری پنجم فرانسه
فرانسوا میتران، نخستین رئیس‌جمهوری سوسیالیست جمهوری پنجم فرانسه AP - William Stevens

دهم ماه مه امسال چهلمین سالگردِ انتخاب «فرانسوا میتران» به ریاست جمهوری فرانسه است. سوسیالیست‌ها روز یکشنبه نهم و روز دوشنبه دهم ماه مه مراسمی برای گرامیداشت او برگزار کردند. قرار است در چند روز آینده امانوئل مَکروُن نیز به همین مناسبت گروهی از یاران و همکارانِ سابق میتران را به کاخ الیزه دعوت کند تا با هم یاد رئیس جمهورِ فقید سوسیالیست را گرامی بدارند. 

تبلیغ بازرگانی

میتران در ۱۹۸۱ با به دست آوردن آراء کمی بیش از نیمی از فرانسوی‌ها به ریاست جمهوری فرانسه انتخاب شد. در آن زمان یکه‌ تازی شورویِ سوسیالیستی در جهان بسیاری از مردم را از سوسیالیسم می‌ترسانید. با این حال، بیشتر رأی دهندگانِ فرانسوی به امید بهتر شدن وضع زندگی‌شان به یک سوسیالیست رأی دادند. 

از سال‌ها پیش مخالفان سیاسی‌ میتران توانسته بودند هراس از شوروی را در دل بسیاری از فرانسویان جایگیر کنند. خاصّه به این سبب که میتران عقد اتحاد با حزب کمونیستِ فرانسه بسته بود چنان که بلافاصله پس از پیروزی، مجلس نمایندگان را منحل کرد و در انتخاباتی که در ژوئن آن سال برگزار شد توانست به اکثریت مطلق دست یابد و به این اعتبار چهار وزیر کمونیست را وارد هیئت دولت کند. 

اما سه سال بعد، دولت ائتلافی به سبب رشد نارضایتی استعفا کرد و دست کمونیست‌ها از قدرت کوتاه شد. نارضایتی مردم دو علتِ اصلی داشت: یکی ناتوانی دولت در جلوگیری از رشد بیکاری و دیگری لایحۀ اصلاح نظام آموزشی کشور که با آن سوسیالیست‌ها می‌خواستند با نزدیک کردن هرچه بیشتر مؤسساتِ خصوصی و دولتیِ آموزشی به یکدیگر، دستگاه آموزشیِ کشور را یکپارچه و یکسره دولتی کنند. 

دولت جدید که نزدیک به هیجده ماه عمر کرد، آن لایحه را به فراموشی سپرد. اما بسیاری از اصلاحات اساسی که سوسیالیست‌ها توانستند در ۵ سال اول ریاست جمهوریِ میتران انجام دهند، اصلاحاتی تاریخی بودند. مانند: لغو حکم اعدام، افزایش ۱۰ درصدی «حداقل حقوق ماهیانه»، افزودن یک هفته به میزان مرخصیِ استحقاقی سالانه، بازنشستگی با ۶۰ سال سن، ۳۹ ساعت کار در هفته. 

میتران رئیس جمهوریِ سازنده یا «بانی» نیز بود. «هرم موزۀ لوور »، اپرای باستیّ (باستیل)، کتابخانۀ ملی فرانسه، طاق بزرگ لادِفانس و انسیتوی جهان عرب از یادگارهای اوست.

پیروزی راست‌گرایان و میانه روها در انتخابات مجلس در ۱۹۸۶ میتران را مجبور کرد ریاست دولت را به ژاک شیراک، رهبر حزب محافظه کار گُلیست، بسپارد. اما در انتخابات ریاست جمهوری در ۱۹۸۸ میتران برای بار دوم انتخاب شد و مجلس نمایندگان را منحل کرد. سوسیالیست‌ها این بار در اتحاد با جناحی از «میانه روها» به اکثریت دست یافتند. 

از اصلاحات اساسی که در ۵ سال اول دور دوم ریاست جمهوری میتران انجام گرفت می‌توان از تصویب «قانون انکار تاریخی»، کاهش مدت خدمت سربازی به ۱۰ ماه و تأمین حداقل درآمد برای شهروندان نیازمند یاد کرد.

البته کارنامۀ میتران به ویژه در زمینۀ سیاست خارجی چندان درخشان نیست. برای مثال، کارشناسان پیوستن فرانسه را به اتئلاف بین‌المللی به سرکردگی آمریکا در نخستین جنگ خلیج فارس یکی از خطاهای بزرگ او می‌دانند. به عقیدۀ بعضی از پژوهشگران نیز سیاست فرانسه در رواندا از ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۴ یکی از عوامل تعیین کننده در قتل عام توتسی‌ها در آن کشور بود.

پس از میتران حزب سوسیالیست در سراشیب زوال افتاد و اکنون به یک حزب کوچک تبدیل شده است. در دو دهۀ گذشته جامعۀ در حال تحول فرانسه نیازها و مسائل تازه‌ای مطرح کرد که آن حزب ناتوان از پاسخگویی به آن‌ها بود. به گفتۀ کارشناسان، گویا حزب سوسیالیست جامه‌ای بود که بر قامت میتران دوخته بود.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید