چشم‌انداز روز

هیمن سیدی : پوتین در عقب نشینی‌های خود آیت‌الله خامنه‌ای را در معامله با بایدن تاخت می‌زند

صدا ۰۰:۵۸
هیمن سیدی پژوهشگر مسائل خاورمیانه و ایران
هیمن سیدی پژوهشگر مسائل خاورمیانه و ایران © RFI

در حالی که محمدباقر قالیباف حامل پیامی مهم از سوی رهبر حکومت ایران برای رئیس جمهوری روسیه بود وزیر اطلاعات ایران برای اولین بار فاش کرد که این کشور می تواند بمب اتمی تولید کند اگر فشارها و تحریم های آمریکا متوقف نشود. اسرائیل بعید نمی داند که تهران برای متوقف کردن تحریم های آمریکا از طریق نیروهای نیابتی اش در منطقه عملیات محدودی را علیه تل آویو و کشورهای عرب منطقه انجام بدهد (حسین طائب رئیس سازمان اطلاعات سپاه این ارزیابی را تلویحاً تأئید کرده است).

تبلیغ بازرگانی

آیا این رویدادها با تلاش های حکومت ایران برای رسیدن به یک مصالحه با جو بایدن جهت برچیدن تحریم های آمریکا مرتبط هستند؟ در پاسخ به این سئوال و سئوال های دیگر هیمن سیدی، پژوهشگر مسائل خاورمیانه و ایران در دانشگاه لندن، از جمله گفته است :

 

 

  "این سومین بار است که آیت الله خامنه ای پیک ویژه برای رئیس جمهوری روسیه می فرستد. یک بار در سال ٢٠١٥ قاسم سلیمانی را به مسکو فرستاد برای تشویق پوتین به شرکت در جنگ سوریه و یک بار دیگر هم در سال ٢٠١٨ علی اکبر ولایتی را راهی مسکو کرد برای مقابله با تحریم‌های آمریکا. در هر یک از این اقدام‌ها آیت الله خامنه‌ای وزارت امور خارجه را دور زد.

مداخلۀ روسیه در سوریه باعث شد که آیت الله خامنه ای سوریه را عملاً به مسکو واگذار کند. اگر چه مداخلۀ روسیه در سوریه رژیم اسد را از خطر سقوط نجات داد، اما، سوریه را عملاً به استان جدید روسیه و در عین حال به قتلگاه نیروهای سپاه قدس تبدیل کرد.

همۀ می دانند که آسمان سوریه در کنترل روسیه است و سامانه های دفاع موشکی "اس ٣٠٠" سوریه نیز در کنترل مسکو است که هر بار که اسرائیل می‌خواهد مواضع سپاه قدس در سوریه را بمباران کند، خاموش می شوند. سفر دوم فرستادۀ خامنه ای به مسکو، سفر ولایتی، فاجعه بارتر بود. در بازگشت از روسیه ولایتی مدعی شد که روسیه قصد دارد پنجاه میلیارد دلار در صنعت نفت ایران سرمایه گذاری کند. اما، نه فقط این سرمایه گذاری صورت نگرفت، بلکه اندک شرکت های روسی هم که در ایران وجود داشتند از ترس تحریم های آمریکا ایران را ترک کردند.

به گمان من سفر قالیباف نیز به سرنوشت دو سفر قبلی مبتلاء خواهد شد. ظاهراً اگر حکومت ایران بازرسی از تأسیسات خود را محدود کند، پروندۀ ایران از شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به شورای امنیت منتقل خواهد شد. به همین خاطر گمان میکنم که خامنه‌ای از همین حالا از پوتین تقاضای کمک و حمایت در شورای امنیت سازمان ملل را کرده است. اما، در عین حال فکر می کنم که روسیه دارد به فصل تازه ای در مناسبات خود با آمریکای جو بایدن می‌رسد.   

توافقات جدید پوتین با بایدن از جنس عقب نشینی روسیه خواهد بود، به ویژه اینکه اکنون اروپا با آمریکا هم نظر است. اروپا اکنون صریحاً از تحریم مسکو صحبت می کند. بر خلاف دورۀ دونالد ترامپ که طی آن روسیه نسبتاً دست باز را داشت و از اعتماد به نفس بالایی برخوردار بود، اینبار با جبهۀ واحد اروپا و آمریکا روبرو است و در یکی دو سال آینده ناگزیر از عقب نشینی از برخی مواضع خود خواهد شد. یکی از این موارد عقب نشینی که هزینه ای هم برای مسکو ندارد ولی نوعی اعطای امتیاز به غرب تلقی خواهد شد، عدم پشتیبانی از جمهوری اسلامی است.

از یاد نبریم که یک ایران اتمی فقط نگرانی آمریکا یا اسرائیل را باعث نمی شود. روسیه نیز از این بابت نگران است. اصلاً برای روسیه قابل تصور نیست که ایران بتواند به سلاح اتمی دست یابد. در این حال، یکی از کانال هایی که می تواند فشارهای آمریکا را بر روسیه کم کند اسرائیل است. اسرائیل هنوز لابی های قدرتمندی در آمریکا دارد و قادر است در ازای دریافت امتیازهایی از جانب روسیه در خصوص ایران، فشارهای آمریکا بر مسکو را تعدیل یا نقش میانجی موثر میان روسیه و آمریکا  را ایفاء کند. به گمان من در یکی دو سال آینده شاهد نزدیک تر شدن روسیه و اسرائیل به یکدیگر و ضعیف تر شدن موقعیت ایران در سوریه خواهیم بود.   

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید