چشم‌انداز روز

علیرضا نوری‌زاده: نیمه‌ کودتایی در اردن خنثی شده است

صدا ۰۷:۱۴
علیرضا نوری‌زاده، مدیر مرکز مطالعات ایران و اعراب در لندن
علیرضا نوری‌زاده، مدیر مرکز مطالعات ایران و اعراب در لندن DR

مغضوب شدن شاهزاده حمزه، برادر ناتنی ملک عبدالله دوم، همراه با بازداشت شماری از شخصیت‌های سیاسی و درباری، نگرانی‌هایی را در مورد امکان بی‌ثباتی در اردن – یکی از آرام‌ترین کشورهای منطقه – ایجاد کرده است. اما به عقیدۀ علیرضا نوری‌زاده این بحران سیاسی به احتمال زیاد پایان یافته است...

تبلیغ بازرگانی

روز دوشنبه ۵ آوریل/۱۶ فروردین،  آخرین پیام توئیتری  شاهزاده حمزه بن‌ حسین (یا امیر حمزه) که ظاهراً شب قبل ضبط شده در رسانه‌های جهان انتشار یافت. وی در این پیام صریحاً گفته است که از دستورات ژنرال یوسف حنیطی، رئیس ستاد ارتش، پیروی نمی‌کند. بر اساس این دستورها، شاهزاده نباید از منزل خارج شود، نباید توئیت بفرستد و نباید جز با اعضای خانواده، با کس دیگری تماس داشته باشد.

علیرضا نوری‌زاده، روزنامه‌نگار و کارشناس جهان عرب، اختلاف کنونی میان دو برادر را با رابطۀ ملک حسین و برادرش حسن مقایسه می‌کند: ملک حسین (متوفی در سال ۱٩٩٩) در ابتدا برادر خود حسن را ولیعهد نامیده بود، اما در اواخر عمر تغییر عقیده داد و تخت و تاج را به پسرش عبدالله - پادشاه کنونی - سپرد. ملک عبدالله نیز شانزده سال پیش به نوبۀ خود ولایتعهدی را از برادر ناتنی، حمزه، گرفت و به جای او  پسر خود را ولیعهد نامید.

ملک حسین، پادشاه پیشین اردن، چهار بار ازدواج کرد. ملک عبدالله، پادشاه کنونی، فرزند دومین همسر است که انگلیسی بود و در اصل آنتوانت آوریل گاردینر نام داشت و بعداً لقب ملکه مونا (به عربی: منی الحسین) گرفت. اما حمزه فرزند چهارمین همسر است که ملقب به ملکه نور بود و در اصل الیزابت نجیب الحلبی نام داشت.

علیرضا نوری‌زاده یادآوری می‌کند که موضوع تغییر ولایتعهدی در عربستان نیز سابقه دارد: حدود چهار سال قبل، ملک سلمان که ابتدا برادرزادۀ خود، محمد بن نایف را جانشین اعلام کرده بود، ناگهان تغییر عقیده داد و پسر خود، محمد بن سلمان را ولیعهد کرد.

علیرضا نوری‌زاده تصمیم ملک عبدالله دوم  را برای کنار زدن برادر چندان عجیب نمی‌داند و می‌گوید "معمولاً صاحبان قدرت، داشتن شریک را نمی‌پذیرند"... اما به نظر می‌رسد که امیرحمزه اخیراً پا را از محدودۀ نقش رسمی خود فراتر نهاده و به انتقاد از حکومت پرداخته است. به گفتۀ علیرضا نوری‌زاده شاید "نیمه‌کودتا"یی در راه بوده ولی قبل از آن که به مرحلۀ اجرا برسد، سقط شده است.

علیرضا نوری‌زاده احتمال می‌دهد که این ماجرا به پایان رسیده باشد، به شرطی که مادر شاهزاده حمزه نیز سکوت کند. اما اگر در روزهای آینده "مصاحبۀ ملکه نور را در سی‌ان‌ان ببینیم یا گفتگوی مفصلی با او را در نشریاتی چون واشنگتن‌پست یا تایمز لندن شاهد باشیم"، آنگاه احتمال بروز جنجالی تازه وجود خواهد داشت...

مشروح گفتگو با علیرضا نوری‌زاده را گوش کنید

 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید