چشم‌انداز روز

مئیر جاودانفر : توافقات ابراهیم حقانیت و قدرت اقتصادی اسرائیل را در منطقه تحکیم کرد

صدا ۱۱:۴۱
مئیر جاودانفر، استاد سیاست معاصر ایران در دانشگاه رایخمن اسرائیل
مئیر جاودانفر، استاد سیاست معاصر ایران در دانشگاه رایخمن اسرائیل © RFI

مئیر جاودانفر : در نتیجۀ توافقات ابراهیم اسرائیل اکنون یک شریک اقتصادی بسیار ثروتمند در خاورمیانه دارد، یعنی امارات که قصد دارد سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در اسرائیل انجام بدهد و متقابلاً شرکت‌های اسرائیلی نیز از این پس قادرند در امارات سرمایه‌گذاری کنند و از طریق این کشور فرآورده‌های خود را به دیگر کشورهای ثروتمند صادر کنند که با اسرائیل رابطۀ سیاسی ندارند. توافقات ابراهیم علاوه بر تقویت حقانیت اسرائیل، جایگاه محکم تری به این کشور در منطقه داد و پیامی روشن به جمهوری اسلامی. 

تبلیغ بازرگانی

یک سال پس از امضای توافقات صلح اسرائیل با چهار کشورعربی - موسوم به توافقات ابراهیم - دولت بایدن بر ارادۀ خود مبنی بر گسترش این توافقات و دعوت از دیگر دولت‌ها برای امضای توافقات مشابه با اسرائیل تأکید می ورزد. این موضوع در دستور کار نشست امروز وزرای امور خارجۀ آمریکا، امارات و اسرائیل در واشنگتن قرار گرفت. حکومت ایران که این توافقات را ائتلافی امنیتی علیه خود می‌داند و حضور اسرائیل در پشت مرزهای ایران جداً نگرانش کرده می‌کوشد به طرق مختلف از جمله با عادی کردن هر چه سریعتر مناسبات خود با عربستان از گسترش این توافقات جلوگیری کند.

 

توافقات ابراهیم چه چیزی را در منطقه تغییر داده و بیلان آنها یک سال پس از امضای این توافقات چیست؟

مئیر جاودانفر، استاد سیاست معاصر ایران در دانشگاه رایخمن اسرائیل در پاسخ به این پرسش‌ و پرسش های دیگر از جمله گفته است :  

برای اسرائیل، توافقات صلح با کشورهای عربی منطقه بسیار از منظر اقتصادی مهم بوده است. زیرا در نتیجۀ همین توافقات امروز اسرائیل یک شریک اقتصادی بسیار ثروتمند در خاورمیانه دارد. منظورم امارات متحد عربی است که قصد دارد سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در اسرائیل انجام بدهد. متقابلاً شرکت‌های اسرائیلی نیز از این پس قادرند اولاً در امارات سرمایه‌گذاری کنند و ثانیاً از طریق امارات فرآورده‌های خود را به کشورهایی صادر کنند که با اسرائیل رابطۀ سیاسی ندارند، نظیر عربستان که خود یکی دیگر از کشورهای ثروتمند منطقه است.

توافقات ابراهیم علاوه بر تقویت حقانیت اسرائیل، جایگاه محکم تری به این کشور در منطقه داده است. در واقع این توافقات پیامی است به دشمنان اسرائیل به ویژه به جمهوری اسلامی ایران که در ٤٢ سال گذشته در پی نابودی اسرائیل بوده، اما، نه فقط اسرائیل نابود نشده، بلکه حضورش در منطقه محکم‌تر و پررنگ‌تر از گذشته شده است.

اگر جمهوری اسلامی ایران قصد دارد با عادی سازی مناسبات خود با عربستان مانع از گسترش توافقات صلح اسرائیل با دیگر کشورهای عرب و مسلمان بشود یا در حقیقت مانع از گسترش نفوذ اسرائیل در منطقه شود، به گمان من رژیم ایران به این هدف نمی رسد، زیرا جمهوری اسلامی حاضر نیست با قطع حمایت خود مثلاً از حوثی‌ها به جنگ نیابتی خود در یمن علیه عربستان خاتمه دهد. ا

فزون بر این، من بعید می دانم که جمهوری اسلامی ایران اساساً بتواند نیازها و شروط دستیابی به یک توافق کامل با عربستان را بپذیرد، حتی اگر دو طرف به بازگشایی سفارتخانه‌های خود مبادرت کنند. علت این امر هم روشن است : در ایران قدرت برتر، نه قدرت رسمی، بلکه قدرت سایه است. یعنی قدرت امپراتوری سپاه پاسداران و سپاه قدس که اولویت‌ها و جهیت‌گیری‌های اصلی سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران را در منطقه تعریف و اجرا می‌کنند.  

البته اسرائیل نیز در به سرانجام نرسیدن توافق صلح با عربستان مقصر است، زیرا، احزاب راست اسرائیلی حاضر نیستند گام مثبتی در جهت صلح با فلسطینیان به جلو بردارند و با این کار شرط عادی سازی مناسبات اسرائیل و عربستان را تأمین کنند. با این حال، بعید نیست که اسرائیل بتواند توافقات مشابه‌ای با چند کشور دیگر نظیر سودان و نیجریه به امضاء برساند.

در نتیجۀ توافقات ابراهیم تاکنون صدها هزار جهانگرد اسرائیلی به امارات سفر کرده‌اند و دولت امارات از این محل بین پنجاه تا صد میلیون دلار درآمد کسب کرده است. صندوق‌های مالی اماراتی که مهمترین و ثروتمندترین صندوق‌های مالی جهانی هستند، برای سرمایه گذاری در اسرائیل ابراز علاقه کرده اند. با وجود اینکه من مخالف جدی سیاست‌های بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ بوده و هستم، اما این دو با متحقق کردن قراردادهای صلح میان اسرائیل و چهار کشور عربی خدمت بزرگی به اسرائیل کردند و این دستاورد به عنوان میراثی بزرگ در کارنامۀ آنان به ثبت خواهد رسید.    

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید