مقاله ویژه

حمله هوایی علیه سودان: هشدار اسرائیل به ایران؟

Reuters

در صورتی که حملۀ هوایی به سودان کار اسرائیل باشد، می‌توان این عملیات را تمرین خوبی برای استفاده از هواپیماهای سوخت‌رسان دانست. در عین حال، این حمله می‌تواند هشداری مستقیم به ایران تعبیر گردد. زمان انجام حمله نیز از دو نظر قابل ملاحظه است: فاصلۀ اندک آن با پرواز یک هواپیمای بدون سرنشین بر فراز اسرائیل، و همچنین نزدیک بودن انتخابات رییس جمهوری آمریکا.

تبلیغ بازرگانی

 انفجار سحرگاه چهارشنبه در تاسیسات نظامی "یرموک" در حومه خارتوم، پایتخت سودان، که وقوع آنرا دولت سودان به حمله چهار هواپیمای نظامی اسرائیل نسبت داده، می‌تواند هشدار مستقیم اسرائیل به جمهوری اسلامی تلقی شود. منابع اطلاعاتی اسرائیل مدعی هستند که کارخانه یرموک با کمک جمهوری اسلامی تجهیز شده و اخیرا آماده تولید موشک های شهاب شده بود.

منابع اطلاعاتی اسرائیل هدف از تاسیس کارخانه ساخت موشک شهاب در سودان را "تغذیه تسلیحاتی حماس" معرفی کرده و در عین حال به احتمال استفاده از تولیدات آن به عنوان "ذخیره استراتژیکی ایران" پرداخته اند، که گمانه اخیر با توجه به مشکلات لجستیک برای حمل و نقل موشک‌های ساخته شده، فاقد توجیه منطقی است.

امکان ارسال اسلحه از مبداء سودان به نوار غزه، با استفاده از مسیر دریای سرخ و صحرای سینا عملا امکان‌پذیر است و همین مسیر می‌تواند در هجوم هوایی اخیر مورد استفاده هواپیما (و یا هواپیماهای) نظامی مهاجم قرار گرفته باشد.

طی ماه ژانویه سال 2010 بنا بر ادعای نشریه آمریکایی کریستین‌ ساینس مانیتور، نیروهای اسرائیلی با استفاده از هواپیمای بدون سرنشین سه بار کاروان‌های حامل اسلحه برای حماس را در نزدیکی نوار غزه مورد حمله قرار داده اند.
در سال 2009 نیز گزارش‌هایی دایر بر حمله هواپیماهای بدون سرنشین (اسرائیلی) در صحرای سینا و نزدیک نوار غزه منتشر شد. در سال 2002 نیروی دریایی اسرائیل طی عملیاتی بنام "کشتی نوح"، کشتی موسوم به کارینا-آ را در آب‌های دریای سرخ متوقف و پنجاه تن محموله نظامی آنرا ضبط کرد. ایران متهم به بارگیری و ارسال اسلحه با استفاده از کشتی کارینا شد.

 
اسرائیل تحولات شمال و شمال شرقی آفریقا را با ملاحظات امنیتی ملی خود مرتبط دانسته و در این منطقه از نظر اطلاعاتی و نظامی دارای حضوری فعال است. ایران نیز نفوذ در این منطقه را بخصوص طی شش سال گذشته مورد توجه خاص قرار داده و در جهت تامین این هدف، ارسال اسلحه یکی از اهرم‌های اصلی مورد استفاده جمهوری اسلامی بوده است.
در ماه اکتبر سال 2010 دولت نیجریه کشتی بارگیری شده از بندرعباس را که حاوی 13 کانتینر سلاح‌های مختلف -ازجمله تجهیزات پرتاب موشک‌های برد کوتاه-  بود، توقیف کرد و موضوع را به شورای امنیت گزارش داد. در ارتباط با این پرونده، عظیم آقاجانی، وابسته سفارت ایران در نیجریه به دادگاه فرا خوانده شد.

 همکاری نظامی با سودان 

با فراموش ساختن سابقه حضور جنگجویان سودانی در کنار سربازان عراقی طی جنگ هشت ساله ایران با آن کشور، جمهوری اسلامی به عنوان بخشی از سیاست "نگاه به آفریقا"، توسعه همکاری با دولت سودان را طی دهه گذشته مورد توجه قرار داد.

برخورداری از امکانات مالی ناشی از قیمت‌های افزایش یافته نفت در سالهای 2005 تا 2010، دست جمهوری اسلامی را در ارائه کمک‌های مالی و نظامی به کشورهای آفریقایی و سرعت دادن به برنامه نگاه به آفریقا بازتر ساخت. 
سودان با توجه به وضعیت جغرافیایی (نزدیکی به دریای سرخ) و طبیعت حکومت آن کشور (اقتدارگرا و اسلامی) یکی از هدف‌های اصلی جمهوری اسلامی برای توسعه مناسبات و همکاری‌های اعلام شده و اعلام نشده به شمار میرفت.
همکاری‌های نظامی ایران و سودان از شش سال پیش با دیدار ارتشبد عبدالرحیم محمد حسین، وزیر دفاع سودان، از تهران وارد مرحله تازه ای شد.
در همان زمان (اول بهمن سال 1385) طی مقاله ای با امضاء حسن یوسفی در روزنامه کیهان، ضمن توضیح همکاری‌های سیاسی ایران و سودان، از "خدمات مجتمع دفاعی" ایران در سودان یاد شد.

متعاقباً، محمد نجار وزیر دفاع وقت و وزیر کشور کنونی دولت احمدی نژاد، در راس هیاتی پرتعداد مرکب از نمایندگان سپاه عازم سودان شد.
حسن البشیر رییس جمهوری سودان از جمله دوستان باقی‌مانده جمهوری اسلامی در آفریقا و "میهمان برجسته" جمهوری اسلامی در کنفرانس اخیر کشورهای غیرمتعهد در تهران بود.

محمود احمدی‌نژاد در ماه مهر، هنگام بازگشت از نیویورک در خارتوم توقف کرد و برای او در پایتخت سودان مراسم دولتی استقبال خیابانی ترتیب داده شد. علی اکبر صالحی وزیر خارجه جمهوری اسلامی نیز بیش از یک بار از سودان بازدید کرده و در بازدید قبلی، بنا بر اظهار وی، با نفربر زرهی از فرودگاه خارتوم به محل اقامت خود منتقل شده است.
جواد ترک آبادی سفیر کنونی جمهوری اسلامی در خارتوم که از دو سال پیش کار خود را در سودان آغاز کرده در حفظ سطح کنونی مناسبات دو کشور سهم عمده ای داشته است.

حمله هوایی به یرموک      

منابع سودانی از مجتمع یرموک به عنوان تولیدکننده مهمات یاد کرده و حمله 24 اکتبر را به چهار جنگنده اسرائیلی نسبت دادند. اگرچه در ابتدا حتی نحوه انفجار در یرموک مورد تردید قرار گرفته بود، اطلاعات تکمیلی از سوی منابع نظامی و اطلاعاتی نزدیک به اسرائیل جزئیات بیشتری را در این مورد فاش ساخت؛ منجمله ساعت دقیق حمله (پنج دقیق بعد از نیمه شب) و استفاده از چهار هواپیمای جنگنده رادار گریز.
همین منابع، محصول تولیدی یرموک را موشک شهاب معرفی کردند، بدون آن که نوع موشک شهاب تولیدی مورد اشاره قرار گرفته باشد. ایران در گذشته، در ونزوئلا نیز به ایجاد یک مجتمع تولیدات تسلیحات موشکی مبادرت کرده است.

نکته قابل ملاحظه در منهدم ساختن مجتمع یرموک، زمان انجام حمله، و نحوه مبادرت به آن است. اگر چه هدف دیگر آن با توجه به شباهت با حمله سال 2006 اسرائیل علیه انبار مهمات موشکی حزب الله پیش از آغاز جنگ 30 روزه، قابل توجیه است، دو عامل جانبی در آن شاید دارای اهمیت بیشتری است.

فاصله اسرائیل تا خارتوم 1900 کیلومتر است در حالی که فاصله اسرائیل تا مناطق مرکزی ایران تنها 1600 کیلومتر است. در صورتی که هواپیماهای اسرائیلی حمله به یرموک را (با عبور از حریم هوایی مصر و صحرای سینا) انجام داده اند، هواپیماهای سوخت‌رسان در این مسیر مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

چنین هجوم هوایی به سودان ضمن آنکه می‌تواند به عنوان بهترین فرصت تمرین برای استفاده از ظرفیت هواپیماهای سوخت رسان، و اعزام هواپیماهای رادارگریز هنگام عبور از حریم هوایی کشورهای ثالث در مسیر ایران تلقی شود، هشدار مستقیم برای تدارک چنین حمله‌ای علیه ایران است. زمان انجام حمله نیز از دو نظر قابل ملاحظه است؛ فاصله اندک بعد از پرواز دادن یک هواپیمای بدون سرنشین ایران توسط حزب الله به داخل اسرائیل، و همچنین نزدیکی تدارک حمله هوایی به سودان در فاصله چند روز پیش از انجام انتخابات رییس جمهوری در آمریکا.

 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید