فرانسه/ تروریسم

"شارلی هبدو"، زبان آختۀ انتقاد

"من شارلی هبدو هستم"، شعار تظاهر کنندگان در خیابانهای پاریس برای دفاع از آزادی بیان
"من شارلی هبدو هستم"، شعار تظاهر کنندگان در خیابانهای پاریس برای دفاع از آزادی بیان

هفته نامه "شارلی هبدو" نشریه ای فکاهی و چپ گراست که شهرت آن نه تنها بسبب کاریکاتورهای تند و نیش دار بلکه به علت رپرتاژهای تحقیقاتی و مواضع صریح و آشتی ناپذیر آن با نگرش های فرقه گرایانه مذهبی نیز هست. این هفته نامه همواره کلیه فرق افراطی مذهبی، چه مسیحی، چه یهودی و چه اسلامی را به تیغ انتقاد خود آزرده است.

تبلیغ بازرگانی

"شارلی هبدو" در واقع وارث و یا ادامه دهنده راۀ نشریه دیگری است بنام "هارا کیری" که چندین بار تغییر نام داد و هنگامیکه در سال 1970 پس از مرگ ژنرال دوگل بسبب اختصاص روی جلد ویژه ای به این رویداد مجددا ممنوع شد، با نام جدید "شارلی هبدو" انتشار یافت. این نام هم به ماهنامه "شارلی" که جمعی از دست اندر کاران نشریه تازه منتشر می کردند اشاره داشت و هم به اسم کوچک دوگل "شارل" کنایه میزد. در این دوران ژرژ برنیه که نام پروفسور "شورون" بر خود گذاشته بود، مدیریت و فرانسوا کاوانا سر دبیری نشریه را بر عهده داشتند.

"شارلی هبدو" در دسامبر 1981 بدنبال پیروزی چپ در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی فرانسه، بدنبال کاهش شمار خوانندگان از ادامه کار باز ماند. یازده سال بعد، در ژوئیه 1992، انتشار "شارلی هبدو" با سهامداران و مدیران جدید از سر گرفته شد. همکاری روزنامه نگاران و کاریکاتوریست های شهیری چون کاوانا، ولینسکی، دل فیل دتن، سینه، ژبه و ویلم این نشریه را از اعتبار و اهمیت فراوانی بر خوردار ساخت. نخستین شماره جدید این هفته نامه در 120000 نسخه بفروش رسید. این مقدار برای چنین نشریه ای در بازار فرانسه تیراژ مهمی محسوب می شود.

"شارلی هبدو" از آن هنگام بیش از گذشته همواره با هر گونه افراط گرائی به مبارزه بر خاست و پس از انفجارهای 11 سپتامبر 2001 در نیویورک، چپ گرایان افراطی را که بسبب یا به بهانه مواضع ضد امپریالیستی از محکوم کردن سوء قصدها و اسلامیون خودداری کرده بودند، مورد انتقاد قرار داد.

در هشتم فوریه 2006، "شارلی هبدو" کاریکاتورهای پیامبر اسلام را که یک هفته پیش از آن در نشریه دانمارکی" یلاند پوستن" منتشر شده بود، برای ابراز همبستگی با این نشریه چاپ کرد. " یلاند پوستن" بدلیل انتشار این کاریکاتورها مورد تهدید قرار گرفته بود. این شمارۀ "شارلی هبدو" سه بار به چاپ رسید و در مجموع 400000 نسخه از آن به فروش رفت. انجمن ها و سازمان های اسلامی فرانسه خواستار ممنوعیت انتشار این شماره نشریه شدند، اما تقاضای آنان بدلیل نقص فرم به نتیجه نرسید. با این حال، اتحادیه جوامع اسلامی فرانسه، مسجد پاریس، اتحادیه جهانی اسلام و چند انجمن دیگر این نشریه را تحت پیگرد قانونی قرار دادند، اما روند قضائی در سال 2009 به تبرئه این هفته نامه انجامید. دادگاه در رای خود بر ضرورت احترام به عقاید و افکار و نیز میانه روی در بیان مواضع تاکید کرد، اما حق آزادی بیان را نیز از ارکان اساسی دموکراسی شمرد و از همین رو برخی از شاکیان از رای دادگاه ابراز رضایت کردند.

با این حال "شارلی هبدو" همچنان مورد تهدید برخی گروهها و سازمان های افراطی اسلامی قرار داشت و از همین رو تحت محافظت انتظامی قرار گرفت. از آن پس شبکه رایانه ای نشریه مورد حملۀ ویروسی قرار گرفت و مقر آن نیز به آتش کشیده شد. در ماهها و سالهای پس از آن، اندک اندک، تیراژ این هفته نامه از حدود 140000 نسخه به کمتر از 50000 نسخه سقوط کرد.

در سپتامبر 2012، چاپ کاریکاتور تازه ای از پیامبر واکنش های منفی فراوانی بدنبال داشت. این بار بسیاری از دولتمردان فرانسه و نیز شورای فرانسوی اسلام و نیز شورای نمایندگی نهادهای یهودی در فرانسه این اقدام نشریه را محکوم کردند. از نظر بسیاری، چاپ کاریکاتورهای تازه " زیاده روی"، "بی احتیاطی" و "اقدامی تحریک کننده" تلقی می شد. نخست وزیر وقت فرانسه، ژان مارک ارو، هر چند بر آزادی بیان به عنوان یک اصل اساسی تاکید کرد، اما گفت هر گونه "افراط" را محکوم می کند. شکایات قضائی چندی علیه چاپ کاریکاتورهای تازه در این نشریه، در حال حاضر روند قانونی خود را طی می کند.

حمله مرگبار روز چهارشنبه هفتم ژانویه 2015 به دفتر این نشریه، بدون تردید رویداد بیسابقه ای است که در تاریخ مطبوعات فرانسه به ثبت خواهد رسید.
 

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید