កម្ពុជា-កូវីដ១៩

កូវីដ​១៩៖ រោគ​សញ្ញា​និង​ការ​បង្ការ​កុំ​ឲ្យ​ឆ្លង

ក្មេង​ប្រុស​ពីរ​នាក់​កំពុង​ជិះ​កង់​ពាក់​ម៉ាស ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​នៅ​កម្ពុជា។
ក្មេង​ប្រុស​ពីរ​នាក់​កំពុង​ជិះ​កង់​ពាក់​ម៉ាស ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​នៅ​កម្ពុជា។ REUTERS - STRINGER

នៅ​កម្ពុជា មនុស្ស​រាប់​រយ​នាក់​រួម​ទាំង​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ផង កំពុង​ដាក់​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​នៅ​ដាច់​ដោយ​ឡែក បន្ទាប់​ពី​បាន​ប្រាស្រ័យ​ផ្ទាល់​និង​មិន​ផ្ទាល់​ជាមួយប្រតិភូ​ប្រទេស​ហុងគ្រី​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​មាន​ផ្ទុក​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​មួយ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ម​ក​។ ប្រមុខ​ដឹក​នាំ​និង​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​បាន​លើក​ឡើង​ជា​ថ្មី​អំពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ការ​បង្ការ​ខ្លួន​ពី​កូវីដ​១៩។ តើ​កូវីដ​១៩​មាន​​រោគ​សញ្ញា​និងធ្វើ​ដូច​ម្ដេច​ទើប​អាច​​បង្ការ​កុំ​ឲ្យ​ឆ្លង​កូវីដ​១៩បាន?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ជំងឺ​កូវីដ​១៩​បាន​ធ្វើ​​ពិភពលោកនិង​កម្ពុជា ​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​​មួយ​ដែល​គេ​មិន​ធ្លាប់​ជួប​ទាល់​តែ​សោះ​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មនុស្ស​ជាតិ​​​។ ហើយ​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹងស្ថានភាព​​នេះ មនុស្ស​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តែ​រៀន​រស់​នៅ​ក្នុង​ «សភាព​ធម្មតា​តាម​បែប​គន្លង​ថ្មី»។ សម្រាប់​អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​សុខាភិបាល​នៃ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក ​ការ​រស់​នៅ​ក្នុង​សភាព​ធម្មតា​តាម​បែប​គន្លង​ថ្មី គឺ​​ជា​ប្រការ​ចាំ​បាច់​ដែល​ត្រូវ​អនុវត្ត នៅ​គ្រប់​កាលៈទេសៈ​ទាំង​អស់​​។

«សភាព​ធម្មតា​តាម​បែប​គន្លង​ថ្មី» សំដៅ​ដល់​ការ​​រស់​នៅ​ប្រកប​ដោយ​សុខអនាម័យ​ខ្ពស់ រួម​មាន ការ​លាង​ដៃ​ឲ្យ​បាន​ញឹកញាប់ អនុវត្ត​វិធាន​អនាម័យ​នៅ​ពេល​ក្អក​ឬ​កណ្ដាស់ ពាក់​ម៉ាស់​ក្នុង​ករណី​ចាំ​បាច់ ​បន្ត​អនុវត្ត​គម្លាត​សុវត្ថិភាព​សង្គម​និង​គម្លាត​សុវត្ថិភាពបុគ្គល​ ដោយ​ចៀសវាង​រៀបចំ​ការ​ជួបជុំដែល​មាន​មនុស្ស​ចូល​រួម​ច្រើន​ឬទៅ​កាន់​​ទីកន្លែង​ដែល​មាន​មនុស្ស​កុះករ ហើយ​​ជា​ពិសេស​ត្រូវ​នៅ​ឲ្យ​ឆ្ងាយ​ពី​អ្នក​ដទៃ​នៅ​ពេល​ឈឺ​ថ្កាត់​ជា​ដើម​។ ក្រៅ​ពីនេះ ម្នាក់​ៗ​ត្រូវ​តាម​ដាន​សុខភាព​ខ្លួន​ឯង ហើយ​ត្រូវ​ប្រញាប់​រាយការណ៍​ជា​បន្ទាន់​ទៅ​កាន់​មន្ដ្រី​ជំនាញ​ប្រសិន​បើ​មាន​រោគ​សញ្ញា​សង្ស័យ​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​។

រោគ​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​រួម​មាន​៖ ហៀរ​សម្បោរ ក្តៅ​ខ្លួន​ ក្អក ឈឺខ្លួន​ឈឺ​ប្រាណ ល្ហិតល្ហៃអស់​កម្លាំង គឺ​សុទ្ធ​តែ​ជា​រោគសញ្ញា​ដំបូង​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​។ ​វីរុស​​នេះ ចម្លង​តាម​ផ្លូវ​ដង្ហើម តាមរយៈ​ការ​ ​​ក្អក ឬកណ្តាស់ ដែល​ធាក់​​វីរុសខ្ទាតចេញ​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​ចម្លង​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៀត​ នៅ​ជិត​នោះ ឬ​វីរុស​ទៅ​តោង​លើ​វត្ថុ​អ្វី​មួយហើយ ដៃ​មនុស្ស​ផ្សេង​ទៅ​ប៉ះលើ​វត្ថុ​មិន​ស្អាត​នោះ ហើយ​មក​ប៉ះច្រមុះ​មាត់ខ្លួន​ឯង។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​អាជ្ញាធរ​សុខាភិបាល​​ចេញ​សេចក្តី​ណែនាំ​ហើយ​ណែនាំ​ទៀត ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​គ្រប់​រូប​ប្រកាន់​ទម្លាប់​ល្អ ក្អក​ កណ្តាស់​ដោយ​បិទ​មាត់​នឹង​កន្សែង​ក្រដាស នឹង​ក្រមា ឬ​នឹង​កែងដៃ​អាវ​ខ្លួន​ឯង ហើយ​ត្រូវ​លាង​ដៃ​នឹង​សាប៊ូ​រយៈ​ពេល​២០​វិនាទី ឱ្យ​បាន​ញឹកញាប់។

គេ​ត្រូវ​ចង​ចាំ​ថា បញ្ហា​ចំពោះ​មុខនា​ពេល​នេះ​ ​គឺ​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ឆ្លង​រាត​ត្បាត​នៃ​មេរោគ​កូរ៉ូណាថ្មី ឬ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ដែល​ការងារ​នេះ​តម្រូវ​ឲ្យ​​ពលរដ្ឋ​ទូទៅ​ចូល​រួម​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​​។ ការ​ចូល​រួម​សំខាន់​បំផុត គឺ​នាំ​គ្នា​រក្សា​គម្លាត​សង្គម ចៀស​វាង​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ ​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​ និង​ថែ​ទាំ​អនាម័យ​ព្រម​ទាំង​សុខភាព​ខ្លួន​ឯង។ ការងារ​នេះ​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ដើម្បី​ធានា​ថា យើង​ម្នាក់​ៗ មិន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ជា​ជន​រង​គ្រោះ​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ និង​មិន​ក្លាយ​ជា​ភ្នាក់ងារ​ចម្លង​ជំងឺ​នេះ​ទៅ​កាន់​អ្នក​ដទៃ ជា​ពិសេស​មនុស្ស​ចាស់​និង​អ្នក​ដែល​មាន​សុខភាព​ទន់​ខ្សោយ​។ នេះ​គឺ​​​ការ​​​​​​រួម​ចំណែក​ដ៏​ធំ​ធេង​មិន​អាច​កាត់​ថ្លៃ​​បានរបស់​ពលរដ្ឋម្នាក់​ៗ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​និង​ទប់​ស្កាត់​ការ​ឆ្លង​​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​នៅ​កម្ពុជា​៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI