នាទី​ខ្ញុំ​និយាយ​ពីរ​ភាសា (Chronique bilingue)

សាលក្រមស៊ីជម្រៅ Arrêt incantatoire

សំឡេង ០៧:២៣
បណ្ឌិត​ច្បាប់ ឆាយ ហុកផេង ​ជា​​អតីតប្រធានតុលាការ​ផ្នែក​ព្រហ្មទណ្ឌ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង។
បណ្ឌិត​ច្បាប់ ឆាយ ហុកផេង ​ជា​​អតីតប្រធានតុលាការ​ផ្នែក​ព្រហ្មទណ្ឌ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង។ RFI/Chhay Hoc Phéng

បើគេប្រើពាក្យគន្លាស់ពី ចៅក្រម គឺ ចំក្រៅ។ ប៉ុន្តែ ចៅក្រម ជាអ្នកដែលវិនិច្ឆ័យសេចក្តីឱ្យចំកណ្តាលអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់ ទើបសាលក្រមក្លាយទៅជា«ទ្រនំ»នៃច្បាប់បាន។ ព្រឹត្តបត្រ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី​១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ​២០២០​ ឆាយ ហុកផេង អធិប្បាយអំពី «សាលក្រមស៊ីជម្រៅ »។ 

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ពាក្យចាស់លោកថា «ចាស់​អាង​ស្លាប់ ពាល​អាង​កាប់ ក្មេង​អាង​យំ»។ ឥឡូវ យើង​បង្កើត​ពាក្យថ្មីមួយ ដែល​អាច​ក្លាយ​ជា​ពាក្យ​ចាស​ទៅថ្ងៃមុខ គឺពាក្យថា «ស្មាក្តី​ចាញ់ច្រាប សាលក្រម​បង្គាប់ ស៊ីជ្រៅ​បង្គួរ»។ ពាក្យ​ថ្មី​សន្លាង​ មិន​ទាន់​ស្លោក​នៅឡើយ​នេះ វាចាក់​ចំ​សរសៃ​បេះ​ដូង​នៃ​ច្បាប់ ដែល​ខ្លាច​រអា​ក្រែង​ សាលក្រម វា​ធំ​ជាង​ក្រឹត្យ​ ជាង​ច្បាប់​។ តាម​ការពិត​ តុលាការ​ត្រូវ​នៅ​ដោយ​ឡែក កុំ​បែក​គំនិត​ យក​សាលក្រមធ្វើ​ជាក្រឹត្យ​​ ដែល​បារាំង​ហៅថា gouvernement des juges។ រឿង​បែបនេះ កើត​មា​នឡើង​តាមរយៈ​ សាលដីកាមួយ​ចំនួន​ នៃតុលាការ​សិទ្ធមនុស្ស​អឺរ៉ុប​ ជាពិសេស​សាលដីកា​ ចុះថ្ងៃ​ទី​៨ ខែមករា ឆ្នាំ​២០១៣។ តុលាការ​ដាក់​ទោស​ប្រទេស​អ៊ីតាលី​ ដែល​មិន​គោរព​សិទ្ធមនុស្ស​ ផ្ញុក​អ្នក​ទោស​ដល់​ទៅ​ជិត​៧ម៉ឺន​នាក់​ ក្នុងពន្ធធនាគារពេញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​ ដែល​អាច​ទទួល​បាន​តែ​៤ម៉ឺននាក់​ ប៉ុណ្ណោះ (ស្ថិតិ​ឆ្នាំ​២០១០)។​

C'est l'arrêt Torreggiani c/ Italie sanctionnant la violation de l'article 3 de la CEDH en ce que les conditions de détention ne sont pas compatibles avec le principe de dignité humaine. En somme, l'Etat doit veiller à ne pas compromettre la santé et le bien-être du prisonnier. L'évidence même de la violation des droits de l'homme prisonnier résulte de la durée de la détention. Le Comité européen pour la prévention de la torture et des traitements inhumains

préconise le seuil de 4m2 de l'espace habitable par détenu. Or, en l'espèce, une cellule collective n'offre au prisonnier que 3m2 par personne outre la durée moyenne de la détention oscillant entre 14 mois et 54 mois.

នៅប្រទេសអ៊ីតាលី ក៏ដូច​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​ដែរ គេមាន​បង្កើត​អង្គភាព​អនុវត្ត​ទណ្ឌកម្ម ដែល​មាន​ចៅក្រម​អនុវត្តទោស​ ជាអ្នក​ទទួល​បន្ទុក​ ដ្បិត​អី​ច្បាប់​នៃប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នេះ បើក​សិទ្ធ​ឱ្យ​អ្នក​ទោស​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ចៅក្រម​ព្យួរទោស​ ដែល​នៅ​សេស​សល់​តិចតួច ដើម្បី​ឱ្យ​ឆាប់​បាន​ចេញ​ពីគុក ​ឬសុំ​ចេញ​មក​ព្យាបាល​ជំងឺ​  ជួប​គ្រួសារ​ ឬក៏ រក​ការ​ងារ​ធ្វើ​។ល។ ប៉ុន្តែ សាលដី​កា នៃតុលាការ​សិទ្ធមនុស្ស​អឺរ៉ុប​ គូស​បញ្ជាក់ថា ប្រទេស​អ៊ីតាលី ជាពិសេស​ អាជ្ញាធរ​ពន្ធនាគារ​ មិន​ធ្វើ​ ឬកម្រ​ធ្វើ​តាម​ការ​វិនិច្ឆ័យ​សេចក្តី​នៃ​ចៅក្រម​អនុវត្តទោស​ណាស់។ អ៊ីចឹង ជីវិត​រស់​នៅ​ មិន​សម​ស័ក្តិ ជាមនុស្ស​ម្នាក្នុង​ងារ​ជាអ្នក​ទោស វា​កាន់​តែ​តឹង​តែង​ជាក់​ស្តែងឡើង ត្បិត​អី​​អ្នក​ទោស​ដែល​ចៅក្រម​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចេញជួប​គ្រួសារ​ ទីបំផុត​ គាត់​នៅ​តែ​សំងំ​ក្នុង​គុក​ ដូច​ស្រូវ​ក្នុង​ជង្រុក​ ចង្អៀត​គ្នា​ដដែល។​

Quand bien même les prisonniers requérants ont obtenu leurs transferts dans d'autres cellules qui sont conformes à la norme de 4m2, outre la fin de peine de certains d'entre eux redevenus libres le jour du procès à Strasbourg, l'Etat italien est toujours tenu par l'obligation

de réparer les préjudices subis par ces derniers dans la prison de Busto Arsizio dont M. Torreggiani était détenu et celle de Piacenza.

Voici un morceau choisi de l'arrêt: "Même si la Cour admet qu'en l'espèce rien n'indique qu'il y ait eu intention d'humilier ou de rabaisser les requérants, l'absence d'un tel but ne saurait exclure un constat de violation de l'article 3. La Cour estime que les conditions de détention en cause, compte-tenu également de la durée d'incarcération des requérants, ont soumis les intéressés à une épreuve d'une intensité qui excédait le niveau inévitable de souffrance inhérent à la détention.

នីតិវិធី​មុខ​តុលាការ​សិទ្ធមនុស្ស​អឺរ៉ុប​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ខែត្រ Strasbourg ប្រទេស​បារាំង តម្រូវ​ឱ្យ​ ដើម​បណ្តឹង​ បើក​សំណុំ​រឿង​ប្តឹង​តុលាការ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន រហូត​ដល់​តុលាការ​កំពូល​ចេញ​សាលក្រម​ឱ្យ​ចាញ់​សិន​ ទើប​មា​ន​សិទ្ធ​ដាក់​ពាក្យ​ចូលតុលាការ​សិទ្ធមនុស្ស​អឺរ៉ុប​។ គោលការណ៍​នេះ គោរព​អធិបតេយ្យ​នៃ​តុលាការ​របស់​ប្រទេស​នីមួយៗ​​ដែល​ជា​សមាជិក​នៃ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ គឺថា ទុក​ឱកាស​ឱ្យ​ប្រទេស​ដេល​ជា​​ចុង​ចោទ​ចាត់​វិធានការ​កែ​កំហុស​ឱ្យ​មក​ស្រប​តាម​ច្បាប់​វិញ។ នៅក្នុង​ករណី​ដែល​លើក​យក​មក​បរិយាយថ្ងៃនេះ អ្នក​ដើម​បណ្តឹង​ឈ្មោះ Torreggiani ជាអ្នក​នាំមុខ​ មិន​បាន​គោរព​នីតិវិធី​នេះទេ។ អ៊ីចឹង​ តើតុលាការ​វិនិច្ឆ័យ​សេចក្តី​បែបណា​ដែរ​?​

Profitant de cela pour battre en brèche le crédit de Torreggiani, le gouvernement italien multiplie les moyens d'irrecevabilité sans obtenir pour autant de succès. Car il est constant pour la Cour de Strasbourg que s'il appert que la règle de l'épuisement des voies de recours internes a pour finalité de permettre aux Etats parties de faire amende honorable, encore faut-il qu'il existe "un recours effectif et accessible". Telles furent ses décisions en dates des 19 février 1998 et 26 octobre 2000 dans les affaires respectivement de Dalia c/ France et Kudla c/ Pologne.

សាលដីកា​មួយ​ទៀត នៃតុលាការ​សិទ្ធមនុស្ស​អឺរ៉ុប ថ្ងៃទី​១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៩៦ Aksoy c/ Turquie បាន​គូស​បញ្ជាក់​ក្នុង​អង្គហេតុ​ថា ទម្លាប់ឬទង្វើ​នៃ​រដ្ឋបាល​តួកគី​ដែល​ច្រាន​ចោល​១០០% នូវ​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទាំងឡាយ​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋ​អំណាច​ ទង្វើ​បែប​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​កាតព្វ​កិច្ច​នៃ​ដើម​បណ្តឹង​ ដែល​ត្រូវ​ឡើ​ងដល់​តុលាការ​កំពូល​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ទង្វើ​ឥត​បាន​ការ​ជា​មុន​ស្រេច​ហើយ។ អាស្រ័យ​ហេតុនេះ បើ​តាម​អង្គ​ច្បាប់​ ផ្អែក​លើ​គោល​ការណ៍​ទូទៅ​នៃ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ គឺ គោលការណ៍​«ប្តឹង​ឱ្យ​បាន​ការ»​ ឬបារាំង​ហៅថា Recours effectif គោល​ការណ៍​នេះ មានប្រៀប​ជាង​គោលការណ៍​ប្តឹង​ឱ្យដល់​កំពូល។ ទោះបី Torreggiani មិន​បាន​គោរព​នីតិ​វិធី​នេះក្តី ក៏​ទឡ្ហីករណ៍​នេះ ត្រូវ​តុលាការ​សិទ្ធមនុស្ស​អឺរ៉ុប ច្រាន​ចោល​ទៅវិញ ដោយ​នៅ​ចុង​បញ្ចប់​ វិនិច្ឆ័យ​សេចក្តីឱ្យប្រទេស​អ៊ីតាលី​ ចាញ់​ Torreggiani។ លើស​ពីនេះ​ទៅទៀត នៅ​ត្រង់​ចំណុច​មួយ​នៃ​អង្គហេតុ​ ដែល​នាំ​ឱ្យ​តុលាការ​វិនិច្ឆ័យ​សេចក្តីបែបនេះ តុលាការ​គូស​បញ្ជាក់ថា ប្រទេស​សមាជិក​សហភាព​អឺរ៉ុប​ គប្បី​«ពន្យុះ»(inciter) ចៅក្រម​ និង​ រដ្ឋអាជ្ញា កុំ​ឱ្យ​ឧស្សាហ៍​ដាក់​ទោស​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ពេក ឱ្យ​ងាករេ​ យក​ទណ្ឌកម្ម​ផ្សេង​ៗ​ ក្រៅពី​នេះផង។ សាលដីកានេះ ស៊ីជម្រៅ​ ពីព្រោះ​ លូក​ដៃ​ កកូរ​ ឡូកឡំ កិច្ចការ​ផ្ទាល់​នៃ​តុលាការ​ប្រទេស​នីមួយ​ៗ ដោយសារ​សំអាង​លើកត្តាតែមួយ គឺ​​មនុស្ស​ច្រើន​ជ្រុលពេក​ក្នុង​គុក​​។ តុលាការ​ និង ចៅក្រមស៊ើប​សួរ ដែល​សម្រេច​ដាក់​ទណ្ឌិត​ និង​ជន​ជាប់​ចោទ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ គឺធ្វើ​ការ​វិនិច្ច័យ​សេចក្តីបែបនេះ​ ទៅតាម​អង្គហេតុ និង​ អង្គច្បាប់​ មិន​មែន​ឈរលើ​នយោបាយ​ចង់​ឱ្យ​អ្នក​ទោស​រស់​ស្រួល​សម​ជា​មនុស្ស​ម្នា​នោះទេ។ បើ​រដ្ឋ​អំណាច​ មិន​គ្នាន់គ្នេរ​ សង់​ពន្ធនាគារ​បន្ថែម ឬក៏រក​​រក្សា​សន្តិសុខ​សង្គម​ ពីដំបូង​ទីទេ ចៅក្រម​មិន​អាច​ទទួល​យក​កត្តាទាំង​នេះ​ ជាអង្គ​ហេតុ​ក្រៅ​សំណុំ​រឿង​ ដើម្បី​ធ្វើ​ខ្លួន​ឱ្យ​ក្លាយ​ជាអ្នក​ចៅក្រម «ចំក្រៅ»បានឡើយ។ ចៅក្រម​ ត្រូវ​នៅ​ចំកណ្តាល​សាច់​រឿង​ ទើប​មា​នយុត្តិធម៌​។​

Pour terminer, dans l'arrêt du 10 janvier 2012, Ananyev c/ Russie, la Cour de Strasbourg osait énoncer des mesures précises afin de réduire le nombre de détention provisoire. Regrettable est la confusion entre juger et gouverner.

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI