ខួប៤០ឆ្នាំនៃរ៉ុកកែតអារីយ៉ានដែលនាំអឺរ៉ុបឲ្យឈានជើងចូលក្នុងការប្រជែងផ្នែកអវកាស

សំឡេង ០៤:៣៥
រ៉ុកកែត "អារីយ៉ាន ១" នៅមុនពេល​បាញ់​បង្ហោះ​ចេញ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស "គូរូ" ខែធ្នូ១៩៧៩
រ៉ុកកែត "អារីយ៉ាន ១" នៅមុនពេល​បាញ់​បង្ហោះ​ចេញ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស "គូរូ" ខែធ្នូ១៩៧៩ AFP Photos/CNES

នៅថ្ងៃ​អង្គារ ២៤ធ្នូ​ ២០១៩​នេះ អឺរ៉ុប​រំឭកខួប ៤០ឆ្នាំ នៃ​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​​ដោយ​ជោគជ័យ​ជា​លើក​ដំបូង នូវ​រ៉ុកកែត​ឈ្មោះ “អារីយ៉ាន” ដែល​ជា​ជំហាន​ដ៏​សំខាន់​មួយ នាំ​អឺរ៉ុប​ឲ្យ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ការ​ប្រកួតប្រជែង​ផ្នែក​អវកាស ជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​សហភាព​សូវៀត។ ៤០ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក អឺរ៉ុប​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជាតួអង្គ​ដ៏​ឈាន​គេ​មួយ នៅ​ក្នុង​វិស័យ​អវកាស។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

មួយថ្ងៃ មុនថ្ងៃ​បុណ្យណូអែល នៅ​ឆ្នាំ១៩៧៩ នៅ​ម៉ោង​ ២ និង​១៣​រសៀល ម៉ោង​ក្នុង​ស្រុក រ៉ុកកែត​ឈ្មោះ “អារីយ៉ាន” (Ariane) ត្រូវ​បាន​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប​បាញ់​បង្ហោះ​ដោយ​ជោគជ័យ​ ចេញ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស “គូរូ” ​ដែល​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​ក្នុង​ខេត្ត​ហ្គីយ៉ាន ដែល​ជា​ខេត្ត​នាយសមុទ្រ​របស់​បារាំង​មួយ ក្នុង​តំបន់​អាមេរិក​ខាង​ត្បូង។

នោះ​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​បាញ់​សាកល្បង ដោយ​គ្មាន​ផ្ទុក​អ្វី​ទាល់តែ​សោះ។ ក៏ប៉ុន្តែ តាម​អ្វី​ដែល​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​​អាអែហ្វប៉េរាយការណ៍​នៅ​ពេលនោះ គ្រាន់តែ​រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន​ហោះ​ចេញ​ផុត​ពី​ទីតាំង​បាញ់​បង្ហោះ​ភ្លាម សម្រែក​ហ៊ោរកញ្ច្រៀវ​បាន​ផ្ទុះឡើង ទាំង​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ទស្សនិកជន​ដែល​នៅ​ខាង​ក្រៅ និង​ក្នុង​ចំណោម​ក្រុម​អ្នក​បច្ចេកទេស​នៅ​ក្នុង​សាល​បញ្ជា​ការបាញ់​បង្ហោះ។ ហើយ​មែនទែន​ទៅ នេះ​គឺ​ជា​រឿង​ដែល​គេ​អាច​យល់​បាន បើ​គេពិនិត្យ​មើល​ទៅលើ​បរិបទ​នៃ​កម្មវិធី​អវកាស​របស់​អឺរ៉ុប​នៅ​ពេលនោះ។

មុននឹង​ឈាន​មក​ដល់​ជោគជ័យ​ជាលើកទី១​ នៃ​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន នៅថ្ងៃ​ទី២៤​ធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៩​នោះ គម្រោង​បាញ់​បង្ហោះ​រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន​នេះ​ត្រូវ​ទទួល​បរាជ័យ​រួចមកហើយ កាល​ពី៩ថ្ងៃមុន គឺ​នៅថ្ងៃ​ទី១៥​ធ្នូ។ ហើយ​កាល​ពីមុននេះ កម្មវិធី​អវកាស​អឺរ៉ុប​​ក៏​បាន​ឆ្លងកាត់​នូវ​បរាជ័យ​យ៉ាងច្រើន​ផងដែរ ក្នុងពេល​ដែល​​កម្មវិធី​អវកាស​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​សហភាព​សូវៀត​កំពុងតែ​បោះជំហាន​ទៅមុខ​យ៉ាងលឿន នៅ​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ការ​ប្រជែង​អវកាស ក្នុង​សង្រ្គាម​ត្រជាក់។

អឺរ៉ុប​បាន​ព្យាយាម​ឈាន​ជើង​ចូល​ក្នុង​វិស័យ​អវកាស​នេះ តាំង​ពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៦០​មកម៉្លេះ តាម​រយៈ​ការ​បង្កើត​គម្រោង​អវកាស​មួយ​​ឈ្មោះ “អឺរ៉ូប៉ា”។ ក៏ប៉ុន្តែ ដោយ​ខ្វះ​ការសហការ​គ្នា រវាង​ប្រទេស​នៅ​អឺរ៉ុប គម្រោង​នេះ​​ក៏​ត្រូវ​ទទួល​បរាជ័យ ហើយត្រូវ​គេ​បោះបង់​ចោល នៅ​ឆ្នាំ១៩៧៣ ហើយ​ជំនួស​មកវិញ ដោយ​ការ​បង្កើត​ស្ថាប័ន​ថ្មី​មួយ​ទៀត គឺ​​​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប (European Space Agency) ដែល​មាន​ទីស្នាក់ការ​កណ្តាល​ ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស។

ចាប់​តាំង​ពី​ពេលនោះមក ការចាត់ចែង​កម្មវិធី​អវកាស​អឺរ៉ុប​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រគល់​ទៅ​ឲ្យ​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាសបារាំង (Centre National d’Etude Spatiale ហៅកាត់ថា CNES) ដែល​ចូល​វិភាគទាន​រហូតដល់​ទៅ​ប្រមាណ​ជា ៦០% ទៅ​ក្នុង​គម្រោង​អវកាស​ថ្មី​នេះ។

ក្រោម​ការ​ចាត់ចែង​របស់​បារាំង ក្រុមហ៊ុន​ជាង ៥០ មក​ពី​ប្រទេស​ទាំង ១០ ជា​សមាជិក​​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប​នេះ បាន​ពួតដៃគ្នា​អភិវឌ្ឍ​បច្ចេកវិទ្យា​រ៉ុកកែត​ថ្មី ដោយ​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម​ភាសា​បារាំងថា “អារីយ៉ាន”។ នៅ​ក្នុង​ទេវកថា​ក្រិក “អារីយ៉ាន” គឺ​ជា​ទេពធីតា ដែល​បាន​ជួយនាំផ្លូវ​​ស្តេចអាថែន​​ឲ្យ​ចេញផុត​ពី​អន្ទាក់​របស់​គូសត្រូវ។ ដូចគ្នា​ដែរ ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប​បាន​ដាក់​ក្តី​សង្ឃឹម​ថា រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន​ អាច​នឹង​ជួយ​នាំ​វិស័យ​អវកាស​អឺរ៉ុប​ឲ្យ​ចេញ​ផុត​ពី​បរាជ័យ និង​ភាព​មិន​ចុះសម្រុងគ្នា​មិនចេះចប់ រវាង​ប្រទេស​ជា​សមាជិក។

នៅ​ក្នុង​បរិបទ​នេះ​ហើយ ដែល​​គេ​មើល​ឃើញ​ថា លទ្ធផល​​នៃ​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន​ជាលើកទី១​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៤ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៩​នោះ អាចជា​រឿង​ស្លាប់​រស់ ក្នុងការ​កំណត់​ជោគវាសនា​នៃ​អនាគត​កម្មវិធី​អវកាស​អឺរ៉ុប។ ជាការពិត គេ​ឃើញ​ថា ពី​ជោគជ័យ​របស់​អារីយ៉ាន​ នៅ​ពេលនោះ ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប​ចាប់ផ្តើម​ទទួល​បាន​នូវ​ទំនុកចិត្ត​ ទាំង​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​សមាជិក និង​ពី​សំណាក់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ដែល​ត្រូវការ​សេវាកម្ម ក្នុងការ​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយរណប​ពាណិជ្ជកម្ម។

ចាប់​ពីពេលនោះ​ហើយ ដែល​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប​ចាប់ផ្តើម​រកធនធាន​​បាន​កាន់តែ​ច្រើន ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍគម្រោង និង​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​ខ្លួន ហើយ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​តួអង្គ​ដ៏​សំខាន់​មួយ នៅ​ក្នុង​វិស័យអវកាស រួមជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​សហភាព​សូវៀត។

លោក​ហ្សង់អ៊ីវ ឡឺហ្កាល់ នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស​បារាំង បាន​ប្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​អាអែហ្វប៉េ កាល​ពីថ្ងៃ​អាទិត្យ​កន្លងទៅនេះ​ថា បច្ចុប្បន្ន​នេះ វិស័យ​អវកាស​របស់​អឺរ៉ុប​មាន​ភាព​ជឿនលឿន ក្លាយ​ជា​តួអង្គ​ឈាន​មុខគេ​មួយ នៅលើ​ពិភពលោក ហើយ​អ្វី​ដែល​ជា​ជោគជ័យ​នៅ​ថ្ងៃនេះ គឺ​វា​កើតចេញ​ពី​ជោគជ័យ​របស់​អារីយ៉ាន កាល​ពី ៤០​ឆ្នាំមុន។

គិត​ជា​សរុប ក្នុងរយៈពេល ៤០​ឆ្នាំ​កន្លងទៅនេះ រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​បង្ហោះ​ចំនួន ២៥០​លើក ហើយ​កម្មវិធី​អារីយ៉ាន​នេះ​ក៏​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ចំនួន ៥​ជំនាន់​រួចមកហើយ តាំង​ពី​ “អារីយ៉ាន​ទី១” រហូត​មក​ដល់​ “អារីយ៉ាន​ទី៥” ដោយ​បំពាក់​ទៅ​ដោយ​បច្ចេកវិទ្យា​កាន់តែ​ទំនើបឡើង​ ពី​មួយ​ជំនាន់ទៅមួយមួយជំនាន់។

បច្ចុប្បន្ន​នេះ អឺរ៉ុប​កំពុងតែ​រៀបចំ​ផលិត​រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន​ជំនាន់​ទី៦ ដែល​គេ​គ្រោង​ដាក់​ឲ្យ​ដំណើរការ នៅ​ឆ្នាំ២០២០​ខាងមុខ ហើយ​ជា​ប្រភេទ​រ៉ុកកែតទំនើប​​អាច​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយរណប​ច្រើន​ទៅ​ដាក់​​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ខុសៗគ្នា ក្នុង​ពេល​តែមួយ។ រ៉ុកកែត​អារីយ៉ាន​ជំនាន់​ទី៦​នេះ គឺ​ជា​គម្រោង​ដ៏​សំខាន់​មួយ​របស់​អឺរ៉ុប ដើម្បី​ប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​ទីផ្សារ​អវកាស ដែល​មាន​ការ​ប្រកួតប្រជែង​ខ្ពស់​​ពី​សំណាក់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ជាពិសេស គឺ​ក្រុមហ៊ុន SpaceX របស់លោក Elon Musk៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI