អានតួអត្ថបទ
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

ឆ្នាំថ្មី ៖ ប្រយ័ត្ន​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ធ្វើ​ឲ្យ«សប្បាយ​ក្លាយ​ជា​ទុក្ខ»!

សំឡេង ០៤:៣៦
©rfi- បួណា
ដោយ៖ ប៉ែន បូណា
២៥ នាទី

ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំថ្មី​ដែលជា​រដូវ​ដ៏​សប្បាយ​រីករាយ​បំផុត​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ បាន​ឈានចូល​មកដល់​ទៀតហើយ។ ចាប់ពី​ចុង​សប្តាហ៍​នេះ​ទៅ មនុស្សម្នា​ធ្វើដំណើរ​ចុះឡើង​យ៉ាង​កុះករ​តាម​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​ទៅ​ជួបជុំ​ក្រុមគ្រួសារ​ឬ​​ស្វែងរក​ការកម្សាន្ត​សប្បាយ​នៅតាម​ទី​រមណីយដ្ឋាន​នានា។ ប៉ុន្តែ រាល់​កម្មវិធី​បុណ្យ​ដ៏​សប្បាយរីករាយ​បែបនេះ គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​តែងតែ​បង្ក​សោកនាដកម្ម​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​រន្ធត់។ ក្រុមគ្រួសារ​ខ្មែរ​ជាច្រើន​បានប្រែក្លាយ​ពិធីបុណ្យ​ដ៏​សប្បាយរីករាយ​ទៅជា​ពិធីបុណ្យ​សព​ដ៏​សោកសៅ​ទៅវិញ។ តើ​ហេតុអ្វី​បានជា​ដូច្នេះ?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

គ្រាន់តែ​រយៈពេល៣ខែ​ដើមឆ្នាំ ២០១៣ តួលេខ​របស់​ប៉ូលិស​បង្ហាញថា មាន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដល់​ទៅ​ជាង៥០០នាក់​បាន​បាត់​បង់ជីវិត​តាម​ដងផ្លូវ​សាធារណៈ​ដោយសារ​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍។ តួលេខ​នេះ​គឺជា​សោកនាដកម្ម​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​រន្ធត់​ណាស់​សម្រាប់​សង្គម​និង​គ្រួសារ​ខ្មែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត ចំនួន​អ្នកស្លាប់​និង​របួស​ក្នុង​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​តែង​កើនឡើង​យ៉ាងគំហុគ​នៅពេល​មាន​ពិធីបុណ្យធំៗដូចជា​បុណ្យចូលឆ្នាំ​ជាដើម។ ដូច្នេះ ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំថ្មី​ដែល​នឹង​ឈានចូល​មកដល់​នៅ​ចុង​សប្តាហ៍​នេះ​ច្បាស់​ជា​ក្លាយជា​ពិធី​ដ៏​សោកសៅ​សម្រាប់​គ្រួសារ​ខ្មែរ​មួយចំនួន​ដោយ​ចៀស​មិន​ផុត​ឡើយ។

ជាការ​ពិតណាស់ គ្រោះថ្នាក់​គឺជា​រឿង​ដែល​មិនអាច​មើលឃើញ​ពោលគឺ​វា​អាច​កើតឡើង​គ្រប់​ជំហាន​ដោយ​គ្មាន​អ្នកណា​ដឹង​មុន។ ម្យ៉ាងទៀត គ្រោះថ្នាក់ បើទោះជា​កើតឡើង​ក្រោមរូបភាព​ណាក៏ដោយ​ក៏​ពិតជា​មិនមែនជា​ក្តី​ប្រាថ្នា​របស់​អ្នកណាម្នាក់​ដែរ។ ប៉ុន្តែ វា​ជា​រឿង​ដែល​អាច​បង្កា​បាន​ដោយ​គ្រាន់តែ​ប្រើ​វិធី«ប្រុងប្រយ័ត្ន»ពីព្រោះ​ប្រសិនបើ​គេ​វិភាគ​អំពី​មូលហេតុ​នៃ​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍ គេ​អាច​មើលឃើញ​យ៉ាងច្បាស់​ថា ការធ្វេសប្រហែស ឬ​អាកប្បកិរិយា​មិន​ទទួលខុសត្រូវ​របស់​អ្នកបើកបរ គឺជា​បញ្ហា​ចម្បង​ជា​គេ។

របាយការណ៍​របស់​ប៉ូលិស​ក៏ដូចជា​របាយការណ៍​អង្គ​ការណ៍​នានា​ដែល​ធ្វើការ​ពាក់​ព​ន្ធ័​នឹង​សុវត្ថិភាព​ផ្លូវ​ថ្នាល់​បាន​បង្ហាញថា មាន​មូលហេតុ​សំខាន់​ពីរ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​គឺ ទី១ បណ្តាលមកពី​កត្តា​យានយន្ត និង​ទី២ គឺ​កត្តា​មនុស្ស។ កត្តា​យានយន្ត​មានន័យថា ការប្រើប្រាស់​យានយន្ត​ដែល​គ្មាន​សុវត្ថិភាព​ដោយសារតែ​មិនបាន​ត្រួតពិនិត្យ​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ។ រីឯ​កត្តា​មនុស្ស​វិញ​មានន័យថា អ្នកបើកបរ​មិន​គោរព​ច្បាប់​ដូចជា​បើកបរ​ហួស​ល្បឿន​កំណត់ បើកបរ​ដោយ​មិន​គោរព​សិទ្ធិ​អាទិភាព មិន​ពាក់មួក​សុវត្ថិភាព ឬ​បើកបរ​ក្នុងស្ថានភាព​ស្រវឹង​ជាដើម។

ប៉ុន្តែ ទាំង​កត្តា​បច្ចេកទេស និង​កត្តា​មនុស្ស គឺ​សុទ្ធតែ​កើតចេញពី​ការមិន​យកចិត្តទុកដាក់ និង​មិន​ទទួលខុសត្រូវ​របស់​អ្នកបើកបរ​នេះឯង។ អាកប្បកិរិយា​ប្រកបដោយ​ការប្រមាថ​បែបនេះ​បាន​កើតឡើង​ខណៈដែល​ចំនួន​យានយន្ត​កើន​ឡើងជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ រីឯ​មធ្យោបាយ​ដឹកជញ្ជូន​សាធារណៈ​វិញ​ដឹក​មនុស្ស​ដោយ​មិនបាន​គិតគូរ​ពី​សុវត្ថិភាព​ឡើយ។ ក្នុង​បរិបទ​បែបនេះ គ្រោះថ្នាក់​មិន​ត្រឹមតែ​ងាយ​នឹង​កើតឡើង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា ក៏​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​អ្នករងគ្រោះ​ច្រើន​ក្នុងពេល​តែមួយ​ផងដែរ។

ការស្តីបន្ទោស​ទៅលើ​អ្នកបើកបរ​ជា​រឿង​មួយ ប៉ុន្តែ បើ​ពិនិត្យ​ឲ្យ​ស៊ីជម្រៅ​ជាង​នេះ គឺ​ប្រព័ន្ធសង្គម​ទាំងមូល​ដែល​អំណោយផល​ដល់​ការមិន​គោរព​ច្បាប់ និង​ការមិន​ទទួលខុសត្រូវ​របស់​ម​នុស្ស។ ជាក់ស្តែង ការផ្តល់​ប​ណ្ណ័​បើកបរ និង​ការត្រួតពិនិត្យ​បច្ចេកទេស​យានយន្ត​ជាដើម សុទ្ធតែ​អាចធ្វើ​ឡើង​តាមផ្លូវ​កាត់​បាន​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​ទឹកប្រាក់។ ឥទ្ធិពល​ទឹកប្រាក់​បានអនុញ្ញាត​ឲ្យ​មនុស្ស​ជាច្រើន​មិន​គោរព​ច្បាប់។ នេះ​ជា​ប្រភព​នៃ​ការបង្ក​បញ្ហា​ដ៏​ធំធេង​ក្នុងសង្គម។

នៅពេល​មាន​បញ្ហា​កើតឡើង​ទៀតសោត ឥទ្ធិពល​ប្រាក់​និង​អំណាច​ក៏​នៅតែ​អាច​គា​រពារ​ជនល្មើស​មួយចំនួន​ឲ្យ​រួច​ផុតពី​សំណាញ់​ច្បាប់​បាន​ដដែល។ ទាំងនេះ​គឺជា​បញ្ហា​ត​ភ្ជាប់​គ្នា​ជា​ប្រព​ន្ធ័ និង​ដែល​ទាមទារ​ឲ្យ​មានការ​ដោះស្រាយ​ជា​ប្រព័ន្ធដែរ។ នៅពេលដែល​ប្រព័ន្ធសង្គម​មាន​របៀបរៀបរយ ហើយ​បង្ខំ​ឲ្យ​មនុស្ស​គោរព​ច្បាប់​ដោយ​មិន​លើកលែង និង​ដោយ​ស្មើភាព​គ្នា​នោះ គ្រប់គ្នា​ច្បាស់​ជាមាន​ទម្លាប់​រស់​ដោយ​យក​ច្បាប់​ជា​គោល​ជាមិនខាន។

ផ្ទុយទៅវិញ ភាពមិន​រៀបរយ​នៃ​ប្រព័ន្ធដឹកនាំ​សង្គម​ជះឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង​ទៅលើ​ផ្នត់គំនិត​របស់​មនុស្ស។ ជាក់ស្តែង បញ្ហា​រាប់រយ​ជំពូក​ដែល​បាននិងកំពុង​កើតឡើង​សព្វថ្ងៃ ក្នុងនោះ​ក៏មាន​បញ្ហា​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​រន្ធត់​តក់ស្លុត​ផងដែរ​នោះ គឺជា​កញ្ចក់​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​សេចក្តីត្រូវការ​ដែល​ត្រូវធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​ខ្មែរ​មាន​របៀបរៀបរយ​ឡើងវិញ​ជា​ចាំបាច់។
សណ្តាប់ធ្នាប់ និង​របៀបរៀបរយ​ស​ង្គ​ម​នេះហើយ ដែលជា​កត្តា​ធានា​សេចក្តីសុខសាន្ត​ប្រកបដោយ​និរន្តរភាព​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ដើម្បី​ចៀស​ផុតពី​ស្ថានភាព«សប្បាយ​ក្លាយជា​ទុក្ខ»៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI

រកមិនឃើញអត្ថបទដែលស្វែងរកទេ

មិនមាន​អត្ថបទ​ដែលអ្នកព្យាយាមចូលមើលទេ