ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

"ជំនួញ​នយោបាយ" ក្លាយជា​វិបត្តិ​សង្គម!​

សំឡេង ០៥:០១
អ្នកនយោបាយ​គួរតែ​ត្រូវ​ចៀស​ផុតពី​ការចាប់​បង្ខំ​ឲ្យ​ចំណាយ​ប្រាក់​ផ្ទាល់ខ្លួនសន្ធឹកសន្ធាប់។
អ្នកនយោបាយ​គួរតែ​ត្រូវ​ចៀស​ផុតពី​ការចាប់​បង្ខំ​ឲ្យ​ចំណាយ​ប្រាក់​ផ្ទាល់ខ្លួនសន្ធឹកសន្ធាប់។ © ស៊ីវ​ ចាន់ណា

នៅ​កម្ពុជា មាន​វិបត្តិ​សង្គម​ជាច្រើន​ដែល​ត្រូវគេ​មើលឃើញថា​មាន​ប្រភព​ចេញពី​នយោបាយ​ក្នុងនោះ​ការចំណាយ​​ដើមទុន​​ដើម្បី​ធ្វើ​នយោបាយ​គឺជា​បញ្ហា​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ដែល​គេ​មិនអាច​មើលរំលង​បាន។ ជាទូទៅ នៅពេលដែល​អ្នកនយោបាយ​ចំណាយ​ប្រាក់​ច្រើន ពួកគេ​នឹង​ច្បាស់​ជា​ត្រូវ «ស្រង់ដើម» តាម​គ្រប់​រូបភាព​ដែល​អាច​ធ្វើបាន។ នេះ​ជាវ​ដ្ត​សង្សារ​ដែល​វិល​វល់​ចុះឡើង​រវាង​ពិភព​នយោបាយ និង​បញ្ហា​សង្គមដែល​គួរតែមាន​ដំណោះស្រាយ។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

 

ចុងក្រោយ​នេះ ការ​តថ្លៃ​គ្នា​រឿង​លុយកាក់​ដើម្បី​មុខតំណែង​ឬ​ដើម្បី​អាច​ឈរឈ្មោះ​ជា​បេក្ខជន​តំណាងរាស្ត្រ​លេខ​រៀង​ល្អ​ ហាក់បីដូចជា​ស្ងប់ស្ងៀម​បន្តិច​បើ​ធៀប​ទៅនឹង​កាលពី​ប៉ុន្មាន​អាណត្តិ​មុន។ ប៉ុន្តែ «ទឹក​ស្ងប់​ក៏មិនមែន​មានន័យថា​គ្មាន​ត្រី​នោះដែរ» យ៉ាងណាមិញ បញ្ហា​លុយកាក់​នៅ​​តែ​ជា​រឿង​សំខាន់​ដដែល​នៅក្នុង​ពិភព​នយោបាយ​កម្ពុជា​ បើទោះបីជា​វា​មិនសូវ​ជា​ពុះកញ្ជ្រោល​​ចេញមកក្រៅ​ខ្លាំង​ដូច​ពីមុន​ក៏ដោយ។

ប្រាក់​ គឺជា​មធ្យោបាយ​មួយ​​ក្នុងចំណោម​មធ្យោបាយសំខាន់ៗទាំងឡាយ​ ដើម្បី​ឈានទៅ​ប្រឡូក​ក្នុង​ឆាកនយោបាយ។ នៅ​កម្ពុជា គណបក្សនយោបាយនីមួយៗពឹងផ្អែក​ទាំងស្រុង​ទៅលើ​ប្រភពធនធាន​ហិរញ្ញវត្ថុ​ផ្ទាល់ខ្លួន។ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ​បានជា​អ្នកនយោបាយត្រូវតែ​ចំណាយ​ប្រាក់​ទៅតាម​ឋានៈ តួនាទី​ដែល​ខ្លួន​មាន​ ឬ​ដែល​ខ្លួន​រំពឹងថា​នឹង​ទទួលបាន។

ជាទូទៅ គណបក្សនីមួយៗមាន​ប្រភព​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​សំខាន់​ពីរ៖ ទី១ គឺ​ការដាក់ទុន​របស់​អ្នកនយោបាយម្នាក់ៗ និង​ទី២ គឺ​ការកៀងគរ​ពី​ប្រភពផ្សេងៗ ជាពិសេស​ពី​អ្នក​ដែលមាន​សមានចិត្ត​ជាមួយ​គណបក្ស​នោះ។ សម្រាប់​គណបក្សកាន់អំណាច បញ្ហា​ហិរញ្ញវត្ថុ​មិនសូវ​ជា​ចោទ​ឡើយ​ ពីព្រោះ​អ្នកនយោបាយ​សុទ្ធតែជា​អ្នកមាន​ប្រាក់ រីឯ​អ្នក​ដែលមាន​សមានចិត្ត​ជាមួយ​គណបក្ស​នេះ​ភាគច្រើន​ជា​អ្នកជំនួញធំៗដែល​សម្បូរ​ប្រាក់​យ៉ាង​ហូរហៀរ។

ប៉ុន្តែ សម្រាប់​គណបក្ស​ក្រៅរ​រដ្ឋាភិបាល​វិញ បញ្ហា​ហិរញ្ញវត្ថុ​គឺជា​ចំណោទ​យ៉ាង​ធំធេងមួយ។ ចំណោទ​នៅត្រង់ថា សកម្មជន​នយោបាយ​ក៏​មិនសូវ​សម្បូរ​ប្រាក់ រីឯ​ប្រភព​ចំណូល​ផ្សេងទៀត​ក៏​មិនសូវ​ជា​សម្បូរបែប។ ប្រភព​ចំណូល​មួយ​ភាគ​ធំ​បានមកពី​ការ​រៃអង្គាស​ពី​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅក្រៅ​ប្រទេស។ ហេតុ​ដូច្នេះហើយ​បានជា​កន្លងទៅ​ បញ្ហា​លុយកាក់​ច្រើនតែ​ផ្ទុះ​ចេញពី​គណបក្ស​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល។

សម្រាប់​ក្រុមអ្នកវិភាគ​បញ្ហា​សង្គម​កម្ពុជា មាន​វិបត្តិ​សង្គម​ធំធេង​ណាស់​ដែល​កើតចេញពី​ការដាក់ទុន​នៅក្នុង«ជំនួញ​នយោបាយ»។ សម្រាប់​គណបក្សកាន់អំណាច តំណាងរាស្ត្រ​ឬ​ប្រធាន​ក្រុមការងារ​ដែល​ទទួលបន្ទុក​មណ្ឌលបោះឆ្នោតនីមួយៗ ត្រូវ​ចំណាយ​ប្រាក់​យ៉ាងច្រើន​សម្រាប់​ចុះ​មូលដ្ឋាន​ជួប​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាប្រចាំ​ផង និង​ជាពិសេស​សម្រាប់​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​​តែម្តង។ ដូច្នេះ ពួកគេ​ច្បាស់​ជា​ត្រូវ​សម្លឹង​រក​ប្រភព​ចំណូល​មកវិញ​ឲ្យបាន​ច្រើន​ដែរ។ តើ​នេះ​មិនមែនជា​ប្រភព​នៃ​អំពើពុករលួយ​ទេ​ឬ?

រីឯ​អ្នកជំនួញធំៗដែល​ផ្តល់​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​គណបក្សនយោបាយក៏ត្រូវប្រឹង​រក​ចំណូលមក​វិញ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ដែរ​ ដើម្បី​ប៉ះប៉ូវ​ការខាតបង់​ទៅលើ​នយោបាយ។ ពួកគេ​ក៏ត្រូវ​ការ​ឥទ្ធិពល​របស់​​អ្នកនយោបាយ ដើម្បី​ការពារ​មុខ​ជំនួញ​របស់ខ្លួន​ដែរ​ ពីព្រោះ​វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​ទេ​ដែល​«អ្នកជំនួញ​តែង​រក​ផលចំណេញ»។ ទីបំផុត ផលវិបាក​នឹង​ធ្លាក់​ទៅលើ​សង្គម​ទាំងមូល​ក្នុងនោះ អ្នកក្រីក្រ​រង​ផលប៉ះពាល់​ខ្លាំងជាងគេ។ វា​មិន​ខុស​អ្វី​ពី​សុភាសិត​ដែលថា«ច្របាច់ក​ចិន លៀន​អណ្តាត​​ខ្មែរ​នោះឡើយ»។

ស្ថាន​ភាពមិន​ខុសគ្នា​ប៉ុន្មាន​ឡើយ​សម្រាប់​គណបក្ស​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល ជាពិសេស​គឺ​បក្សប្រឆាំង​តែម្តង។ ការចំណាយ​ប្រាក់​ទៅលើ​នយោបាយ​បាន​ក្លាយជា​ប្រភព​នៃ​បញ្ហា​រាប់រយ​ជំពូក។ អ្នកខ្លះ​បាន​ចំណាយ​ទ្រព្យ​ធន​អស់រលីង​ពី​ខ្លួន តែ​ទីបំផុត មុខតំណែង​អ្វី​ក៏​មិន​ទទួល​បានដែរ។ អ្នក​ទាំងនោះ​ត្រូវ​ធ្លាក់ខ្លួន​ក្រីក្រ​កាន់តែខ្លាំង ហើយ​អ្នកខ្លះ​ក៏មាន​បញ្ហា​ក្នុង​គណបក្ស​រហូត​ត្រូវគេ​​បណ្តេញចេញ ឬ​ត្រូវ​បង្ខំចិត្ត​ដើរចេញ​ដោយ​ខ្លួនឯង។ នេះ​ជា​អ្វីដែល​គេ​ហៅថា «ប្រាក់​ក៏​បង់ ថង់​ក៏​ដាច»។ រីឯ​អ្នក​ដែល​នៅមាន​លទ្ធភាព ចេះតែ​បន្ត​ប្រឹងប្រែង​ដោយ​សង្ឃឹមថា ថ្ងៃ​ណាមួយ​ពួកគេ​អាច​ស្រង់ដើម​វិញ​បាន។

ដូច្នេះ ដើម្បី​ចាកចេញ​ពី​វដ្ត​សង្សារ​នេះ អ្នកនយោបាយ​គួរតែ​ត្រូវ​ចៀស​ផុតពី​ការចាប់​បង្ខំ​ឲ្យ​ចំណាយ​ប្រាក់​ផ្ទាល់ខ្លួនសន្ធឹកសន្ធាប់បែបនេះ​តទៅទៀត។ ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជា​គួរ​មានច្បាប់​មួយ​ដើម្បី​កំណត់​ពី​ហិរញ្ញវត្ថុ​បក្សនយោបាយ​ឲ្យ​បានច្បាស់លាស់។ ទន្ទឹមនឹង​នោះដែរ អ្នកនយោបាយ​ខ្មែរ​គួរ​ផ្លាស់ប្តូរ​ផ្នត់គំនិត​មួយ​ជា​ចាំបាច់៖ នោះ​គឺ​នយោបាយ​មិនមែនជា​មុខ​ជំនួញ​​ដើម្បី​ស្វែងរក​ផលចំណេញ​ផ្ទាល់ខ្លួន​ទេ តែ​អ្នកនយោបាយ​ត្រូវមាន​ទំនួល​ខុសត្រូវ​ដ៏​ធំ​បំផុត​ ​ចំពោះមុខ​ប្រទេសជាតិ និង​ប្រជាជន។

ប្រសិនបើ​ទំនួល​ខុសត្រូវ​ដ៏​ធំ​នេះ​ត្រូវបាន​គ្របដណ្តប់​ដោយ​ផលប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​ និង​ប្រសិន​​បើ​នយោបាយនៅតែត្រូវគេចាត់ទុកជាមុខជំនួញ វិបត្តិ​សង្គម​ដែលជា​ផលវិបាក​នៃ​ការចំណាយ​ប្រាក់​របស់​អ្នកនយោបាយ​នឹង​នៅតែ​បន្ត​កើតឡើង គ្មាន​ទីបញ្ចប់​ឡើយ៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI