ភូមា

ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​ប្រកាស​បន្ថយ​ទោស​មួយឆ្នាំ​ដល់​គ្រប់​អ្នកទោស​ភូមា

អ្នកទោស​ភូមា​ជាង​១៧០០០​នាក់​ត្រូវ​ដោះលែង​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព​ ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​លើកលែង​ទោស​របស់​រដ្ឋាភិបាល
អ្នកទោស​ភូមា​ជាង​១៧០០០​នាក់​ត្រូវ​ដោះលែង​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព​ ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​លើកលែង​ទោស​របស់​រដ្ឋាភិបាល ©Reuters

ភូមាដែល​មាន​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី ជាស៊ីវិល បាន​ប្រកាស នៅថ្ងៃ​ចន្ទ ទី ១៦ ឧសភា ពី​នយោបាយ​លើកលែងទោស ដែល​ក្នុង​នោះមាន​ការ​កាត់បន្ថយ​ទោស​មួយឆ្នាំ សម្រាប់អ្នកទោស​ទាំងអស់ ក្នុង​ប្រទេស។ ទោះយ៉ាងណា សម្បទាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ភូមា លើកនេះ មិន​បាន​អាច​បញ្ចុះបញ្ចូល​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ឲ្យ​ដូរ​ជំហរ​នោះទេ។ នៅថ្ងៃ​ចន្ទ ម្សិលមិញដែរ សហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈ​លោក​ប្រធានាធិបតី​បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បាន​សម្រេច​បន្ត​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ទៅលើ​ភូមា ក្នុង​ពេល​ដែល​ទណ្ឌកម្ម​ចាស់​ត្រូវ​ផុត​កំណត់ នៅចុង​ឧសភា។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ភូមា ថេន សេនបាន​ថ្លែង​តាម​ទូរទស្សន៍​រដ្ឋ នៅយប់​ម្សិលមិញ ពីវិធានការ​កាត់បន្ថយ​ទោស​មួយឆ្នាំ សម្រាប់​អ្នកទោស​ទាំងអស់។ ចំណែក នៅថ្ងៃ​អង្គារ​នេះវិញ មន្រ្តី​ភូមា​ម្នាក់ បាន​បង្ហាញ​ថា អ្នកទោស​១៧ ០០០​នាក់​នឹង​ ត្រូវ​ដោះលែង​ពី​ពន្ធនាគារ នៅក្នុង​គម្រោង​លើកលែង​ទោស ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ភូមា​ធ្វើ​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ ជាពិសេស នៅក្នុង​ឱកាស​ពិធីបុណ្យ​ជាតិ។ ក្នុង​សារ​ផ្សាយ​តាម​ទូរទស្សន៍ ប្រធានាធិបតី​ថេន សេន លើកឡើង​ថា វិធានការ​លើកលែង​ទោស ធ្វើឡើង ក្នុង​លក្ខណៈ​មនុស្សធម៌ និងដោយ​បាន​គិត​ដល់​ទុក្ខសោក​របស់​គ្រួសារ​អ្នកទោស។

 
អាជ្ញាធរ​ភូមា​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ពី​ពេលវេលា​ដែល​អ្នកទោស​នឹង​ត្រូវដោះលែង នោះទេ។ ប៉ុន្តែ គេ​គ្រាន់​តែ​ដឹង​ថា ក្នុង​ចំណោម​អ្នកទោស​ដែល​ត្រូវ​ដោះលែង​នោះ​នឹង​មាន​អតីត​មន្រ្តី​ស៊ើប​ការសំងាត់​ភូមា ដែល​អតីត​មេដឹកនាំ​របបសឹក​បាន​ចាប់​ដាក់គុក ក្នុង​វិធានការ​បោសសម្អាត​ផ្ទៃក្នុង កាល​ពីឆ្នាំ ២០០៤។

ប៉ុន្តែ សម្រាប់​អង្គការ​Human Rights Watch ដែល​តាមដាន​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅភូមា អ្នកទោស​ដែល​ត្រូវ​ដោះលែង ភាគច្រើន​ជា​អ្នកដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទោស​កំហុស​តូចតាច និង​អ្នកដែល​ធ្លាប់​ជា​មន្រ្តី​ចាស់​របស់​រដ្ឋាភិបាល។ ដូច្នេះ វា​ច្បាស់ណាស់​ដែលថា រដ្ឋាភិបាល​ភូមា​គ្មាន​ចេតនា និង​​សមានចិត្ត​ពិតប្រាកដ​ដើម្បី​ដោះលែង​អ្នកទោស​នយោបាយ ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ទាមទារ​ ចង់បាន ខ្លាំង​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ភូមានោះ​ទេ។

ភូមា​បច្ចុប្បន្ន មាន​អ្នកទោស​ប្រមាណ​៦​ម៉ឺននាក់ ដែល​គេ​ចាប់ដាក់​ក្នុង​គុក ចំនួន ៤២ និង​ជំរំ​ធ្វើការបង្ខំ​ទាំង ១០៩ នៅក្នុង​ប្រទេស។ អង្គការ​ Human Rights Watch  វាយតម្លៃថា ​ភូមា​ដែល​ល្បីល្បាញ​ខាង​ចាប់​អ្នកប្រឆាំង​ញាត់គុក មាន​អ្នកទោស​នយោបាយ​ជាង ២២០០​នាក់។

ក្នុង​ចំណោម​អ្នកទោស​នយោបាយ មាន​មួយចំនួន ជា​សមាជិក​គណបក្ស​ប្រឆាំង និង​មួយចំនួន​ទៀត​ជា ​និស្សិត សិល្បករ ​ដែល​ហ៊ាន​ចេញមុខ​និយាយ​រិះគន់​នយោបាយ​របស់​របបសឹក ឬ ជាព្រះសង្ឃ ​ដែល​បាន​ចូលរួម​ផ្តល់គំនិត​ធ្វើ​បាតុកម្ម កាលពីឆ្នាំ ២០០៧។ អង្គការ Human Rights Watch​បាន​លើកករណី​របស់​អ្នកទោស​នយោបាយ​មួយចំនួន ដែល​ទទួល​បាន​ការកាត់ទោស​ដោយ​អយុត្តិធម៌ ក្នុង​នោះ​មាន​សកម្មជន​ជា​ស្រ្តី​ភូមា​ម្នាក់​ ដែល​ត្រូវ​របបសឹក​កាត់ទោស​ឲ្យ​ជាប់គុក ៨​ឆ្នាំ កន្លះ បន្ទាប់ ពី​គាត់​ បាន​លើក​បង្ហាញ​បដា​រិះគន់ ថ្នាក់ដឹកនាំ ក្នុង​ឱកាស​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​បេសកជន​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។​

ម្យ៉ាងវិញទៀត អង្គការ​ Human Rights Watch​វាយតម្លៃថា ការបន្ធូរបន្ថយ​ទោស​មួយឆ្នាំ របស់ រដ្ឋាភិបាល​ទៅលើ​អ្នកទោស ធ្វើឡើង​របៀប​ជា​​ការចំអក​ទាំងស្រុង​ទៅលើ​​សហគមន៍​អន្តរជាតិ។ គម្រោង​លើកលែង​ទោស និង​ការកាត់បន្ថយ​ទោស​មួយឆ្នាំ គ្រាន់តែ​ជា​ឆាកល្ខោន​ដើម្បី​បន្លំភ្នែក​អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែ វា​គ្មាន​ប្រយោជន៍​អ្វីទេ ព្រោះជា​ជាទូទៅ អ្នកទោស​នយោបាយ​ភូមា​ត្រូវ​គេ​ផ្តន្ទាទោស​ឲ្យ​ជាប់គុក យ៉ាងតិច ម្នាក់ៗ ៦៥​ឆ្នាំ។

អាជ្ញាធរ​ភូមា​ឯណោះវិញ​បដិសេធ​ដរាប​មក​ថា ខ្លួន​មិន​មាន​អ្នកទោស​នយោបាយទេ។ មនុស្សដែល​គេ​ចាប់ដាក់គុក គឺ​សុទ្ធ​តែ​ជា​អ្នក​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ និង​មាន​សកម្មភាព​ដែល​គំរាម​កំហែង​ដល់​សន្តិសុខ​របស់ប្រទេស។

រដ្ឋាភិបាល​ភូមា​ប្រកាស​បន្ថយ​ទោស និងដោះលែង​អ្នកទោស នៅតែ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​ប្រធាន​ការិយាល័យ​របស់​អគ្គលេខាធិការ​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ នៅភូមា។ ភូមា បន្ទន់​ឥរិយាបថ ​ទំនង​ជា​ចង់​បញ្ចុះបញ្ចូល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែ ផ្ទុយទៅវិញ ការមិន​ព្រម​ដោះលែង​អ្នកទោស​នយោបាយ រឹត​តែ​​​ធ្វើឲ្យ​​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ខកចិត្ត។ អន្តរជាតិ​ដែល​ខកចិត្ត​ម្តងរួចហើយ នៅពេល​រដ្ឋាភិបាលថ្មី របស់​ភូមា នៅតែគ្រប់គ្រង អំណាច​​ដោយ​អតីត​យោធា​របស់​របបសឹក គឺ​គ្មាន​ផ្លាស់ប្តូរ​អ្វី​ទាំងអស់៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI