ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​អាមេរិក​បារម្ភ​ខ្លាំង​ពី​សន្តិសុខ​តាម​អ៊ិនធ័រណេត

សំឡេង ០៤:៣២
មន្រ្តីអាមេរិកធ្វើការ​នៅ​នាយកដ្ឋានជាតិ​ដើម្បី​សន្ថិសុខ​ប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា
មន្រ្តីអាមេរិកធ្វើការ​នៅ​នាយកដ្ឋានជាតិ​ដើម្បី​សន្ថិសុខ​ប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា REUTERS/Hyungwon Kang/Files

មន្ទីរប៉ង់តាហ្គោន តាមរយៈ​ រដ្ឋមន្រ្តី​ការពារ​ជាតិ​អាមេរិក លោក​Chuck Hagel បាន​ចោទ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ដោយត្រង់ៗ​ថា ជាអ្នក​នៅពីក្រោយ​ក្រុមចោរ អ៊ិនធ័រណេត​ដែល​បាន​ចូល​លួច​យក​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​របស់​យោធា​អាមេរិក។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស​អាមេរិក​បាន​ថ្លែងខ្លាំង​បែបនេះ កាលពីថ្ងៃ​សៅរ៍​ទី ១ មិថុនា នៅក្នុង​វេទិកា​សន្តិសុខ​អាស៊ី ដែល​មាន មេដឹកនាំ​យោធា​ជាន់ខ្ពស់​របស់​ចិន ចូលរួម។ ប្រមុខ​ការបរទេស​អាមេរិក​ចោទ​ខ្លាំងៗ ទីក្រុង​ប៉េកាំង បន្ទាប់ពី​របាយការណ៍​បាន​បង្ហាញ​ថា ចោរ អ៊ិនធ័រណេត​បាន​ចូល​លួច​យកការណ៍​សម្ងាត់​ស្តីពី​កម្មវិធី​ផលិត​គ្រឿង​សព្វាវុធ​របស់​អាមេរិក

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

អស់រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មកហើយ ដែល​មន្រ្តី​សន្តិសុខ​អាមេរិក​បាន​ព្រមាន​ឲ្យ​ដឹង​ពី​ចារកម្ម​ព័ត៌មានវិទ្យា ដែល​ចិន​កំពុង​ធ្វើ ដើម្បី​លួច​យកការណ៍ សម្ងាត់ពី ក្រសួង​យោធា​អាមេរិក និង​ លួច​យក​កម្មវិធី​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប របស់​អាមេរិក។ ការវាយប្រហារ ទៅលើ​ប្រព័ន្ធ​ព័ត៌មានវិទ្យា និង​ការចូល​លួច​យកព័ត៌មាន​សម្ងាត់​អាមេរិក តាម​អ៊ិនធ័រណេត មាន​ជា​ប្រចាំ។ កាលពី​ខែ​កុម្ភៈ​កន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិកាំង​ខាងផ្នែក​សន្តិសុខ​ព័ត៌មានវិទ្យា មួយ​ដែល​បម្រើការ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​​អាមេរិក​បាន​បើក​ការស៊ើបអង្កេត និង​រក​ឃើញ​ថា ប្រភព​ចារកម្ម​ព័ត៌មានវិទ្យា​មាន​ចេញមកពី​អគារ​មួយ​ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​សង្កាត់​យោធា​ក្នុង​ទីក្រុង​សៀងហៃ។

នៅក្រោយ​ការស្រែក​ព្រមាន​ដោយ​ប្រយោល​របស់​អាមេរិក ថា ចិន​ជា​អ្នកធ្វើ​ចារកម្ម​ព័ត៌មានវិទ្យា សកម្មភាព​លួចព័ត៌មាន​សម្ងាត់ពី​រដ្ឋាភិបាល និង​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក​​បាន​ផ្អាក​មួយរយៈ។ ប៉ុន្តែ ទើប​រយៈពេល​២​ខែចុងក្រោយនេះ ដែល​ចោរ​អ៊ិនធ័រណេត​ចាប់ផ្តើម​សកម្មភាព​ខ្លួន ឡើងវិញ និង​ចូលលួច​ទិន្ន័យ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​អាមេរិក​ដែល​ស៊ីឈ្នួល​ផលិត​សព្វាវុធ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក។

នៅពេលនេះ អាមេរិក​បាន​ចេញមុខ​ចោទ​ប្រកាន់​ ត្រង់ ថា រដ្ឋាភិបាល និង​ស្ថាប័ន​យោធា​ចិន ជា​អ្នក​នៅពីក្រោយ​ក្រុមចោរ​លួច​ អ៊ិនធ័រណេត។ ការដែល​អាមេរិក​ហ៊ាន​ចោទ​ចិន នៅពេល​នេះ អាច​មាន​ន័យ​ថា អាមេរិក​ក្តៅស្លឹកត្រចៀក លែង​មាន​ការអត់ធ្មត់ និង​អនុគ្រោះ​ដល់​ចារកម្ម​អ៊ិនធ័រណេត របស់​ចិន​ទៀត​ហើយ ព្រោះ​ពេលនេះ ចោរ អ៊ិនធ័រណេត ហ៊ាន​ដល់​ទៅ​ចូល​លួច​យក​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់ ដែល​ទាក់ទង​នឹង​កម្មវិធី​ផលិត​គ្រឿង​សព្វាវុធ​ទំនើបៗ ដែល​នេះ​វា​ប៉ះពាល់​​ខ្លាំង​ដល់ យុទ្ធសាស្រ្ត​យោធា​អាមេរិក និង​ផលប្រយោជន៍​របស់​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិកាំង ដែល​រកស៊ី​ខាងផលិតគ្រឿងសព្វាវុធ។

តាម​កាសែត​Washington Post ដែល​បាន​ដកស្រង់​ខ្លឹមសារ​របាយការណ៍​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ភិបាល​​វិទ្យាសាស្រ្ត​យោធា​អាមេរិក ចោរ អ៊ិនធ័រណេត​បាន​ចូលលួច​យក​កម្មវិធី​ផលិត​សព្វាវុធ ជិត ៤០​ប្រភេទ និង​ប្រព័ន្ធ​បច្ចេកវិទ្យា​យោធា​អាមេរិក ជាង ៣០​ ផ្សេងទៀត។ គំរូ​កម្មវិធី​​សព្វាវុធ​ទំនើបៗ ដែល​ចោរ អ៊ិនធ័រណេត​ចូលលួច​យកបាន មាន​តាំងពី​យន្តហោះចម្បាំង ធុន F ៣៥ ដែល​មាន​តម្លៃ​ថ្លៃជាងគេ​ក្នុង​ពិភពលោក និង​ដែល​អាមេរិក​កំពុង​ចូលរួម​ផលិត​ជាមួយ​អង់គ្លេស និង​កាណាដា។ ក្រៅពី​នោះ ចោរ​ អ៊ិនធ័រណេត នៅ​លួច​យក​បាន​កម្មវិធី​ផលិត​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​Black Hawk ដ៏ទំនើប នាវា​ចម្បាំង​សម្រាប់​វាយប្រហារ​តាមឆ្នេរ និង​យន្តហោះ​យោធា​ដ៏ទំនើប​Osprey ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ហោះលឿន​ដូចយន្តហោះ ប៉ុន្តែ អាច​ចុះចត​ភ្លាមៗ ដូច​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ។ ក្រៅពី​យន្តហោះ​ចម្បាំង ចោរ អ៊ិនធ័រណេត​លួចយកបាន​ផងដែរ កម្មវិធី​ផលិត​ប្រព័ន្ធ​ខែលមីស៊ីល។ សូម្បី​តែ ខែល​មីស៊ីល​ឈ្មោះ PAC ៣​ដែល​អាមេរិក បានដំឡើង​ប្រចាំការ នៅ​កោះ Guam ក្នុង​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ដើម្បី​ទុក​ប្រឆាំង​មីស៊ីល​បាញ់​ចេញ​ពីកូរ៉េខាងជើង ក៏​ត្រូវ​ចោរព័ត៌មានវិទ្យា​ចិន​លួច​យក​កម្មវិធី​ផលិត​បានដែរ។

ចិន​តែងតែ​ត្រូវ​អាមេរិក ឬ​រុស្ស៊ី​ចោទប្រកាន់​ថា មាន​ភាពមិនស្មោះត្រង់ ក្នុង​មុខជំនួញ ដោយ​លួចយក​បច្ចេកវិទ្យា ទៅ​លួច​ផលិត​យក​គំរូតាម ដោយ​មិនខ្វល់​ពី​អាមេរិក និង​រុស្ស៊ី ដែល​ខំប្រឹង​ចំណាយ​លុយ និង​ថាមពល​ដើម្បី​ផលិត​សព្វាវុធ​មួយៗ។ ការលួចយក​កម្មវិធី​ផលិត​សព្វាវុធ​អាមេរិក ដើម្បី​យកទៅ​ចម្លងតាម​ជា​រឿង​មួយ ប៉ុន្តែ អ្វី​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ អាមេរិក​​នៅមិនសុខ នៅពេល​នេះ គឺ​ចិន​មិន​ត្រឹមអាច​លួច​ចម្លង​បច្ចេកវិទ្យា​អាមេរិក ប៉ុន្តែ ចិន​នឹង​ដឹង​រាល់​ចំណុចខ្សោយ​របស់​សព្វាវុធ​នីមួយៗ  ហើយ​ប្រើព័ត៌មាន​ទាំងនេះ​ដើម្បី​វាយប្រហារ​អាមេរិក ក្នុង​ករណី​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយគ្នា។ ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្តែង ការលួច​យក​បាន​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​ទាក់ទង​នឹង​សព្វាវុធ​អាមេរិក គឺ​ជា​គ្រោះថ្នាក់​ខ្លាំង​ណាស់​សម្រាប់​យុទ្ធសាស្រ្ត និង​ប្រតិបត្តិការ​យោធា របស់​អាមេរិក នៅ​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក។

មន្ទីរប៉ង់តាហ្គោន​វិញ​បាន​អះអាង​ថា អាមេរិក​នៅ​មាន​ភាពជឿជាក់​លើ​កម្មវិធី​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ចារកម្ម​ព័ត៌មានវិទ្យា​របស់​ខ្លួន និង​ថា សកម្មភាព​លួច​របស់​ចោរ​ព័ត៌មានវិទ្យា​មិន​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​កម្មវិធី​ផលិត​សព្វាវុធ​ទេ។ គួររំលឹកដែរថា កន្លង​ទៅថ្មីៗ​នេះ រដ្ឋបាល​លោក​អូបាម៉ា បាន​សម្រេច​បង្កើន​ថវិកា​ប្រមាណ ៤៤​លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​ផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា​របស់​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០១៤ គឺ​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​សកម្មភាព​របស់​ចោរលួច​អ៊ិនធ័រណេត​នេះឯង។

ជាទូទៅ ចោរអ៊ិនធ័រណេត​ តែងតែ​លួច​ប្រើ​ប្រព័ន្ធអ៊ិនធ័រណេត​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ដើម្បី​​វាយប្រហារ​ទៅលើ​ផលប្រយោជន៍ អាមេរិក។ ជាទ្រឹស្តី គេ​គ្មាន​ភស្តុតាង​ណាមួយ​ដើម្បី​ចោទប្រកាន់​ចោរអ៊ិនធ័រណេត​ចិន​តាមផ្លូវច្បាប់ទេ។ ប៉ុន្តែ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​អាមេរិក​បានចាត់ទុក ចារកម្ម​ព័ត៌មានវិទ្យា​ជា​កង្វល់​ចម្បង ដែល​គេ​ត្រូវ​តែ​ដោះស្រាយ ជាមួយ​ចិន។ ប៉ុន្តែ តាមមន្រ្តី​អាមេរិក វា​ច្បាស់​ណាស់​ថា សន្តិសុខ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព័ត៌មានវិទ្យា និង​កង្វល់​អាមេរិក ទៅលើ​ចារកម្ម​ព័ត៌មានវិទ្យា​របស់ចិន ជា​ប្រធានបទ​សំខាន់ ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី​បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិន​ភ្លេច​នឹង​លើក​យក​ទៅ ជជែក ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក​ស៊ី ជីនពីង នៅ​ក្នុង​ជំនួប នៅ​ចុងសប្តាហ៍​ក្រោយនេះ៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI