អាមេរិក​និ​ងអង្គការ​សហប្រជាជាតិសម្រុក​​​​សកម្មភាព​​ទូតសង្គ្រោះ​បទ​ឈប់​បាញ់ស៊ីរី

"Sauvez Alep" កុមារី​ឈរ​កាន់​បដា​សុំ​ក្តី​សង្គ្រោះ​ក្រុង​អាឡិប ក្នុង​បាតុកម្ម​នៅ​ក្រុង​ទីប៉ូលី កាលពី​ថ្ងៃទី ១ ឧសភា
"Sauvez Alep" កុមារី​ឈរ​កាន់​បដា​សុំ​ក្តី​សង្គ្រោះ​ក្រុង​អាឡិប ក្នុង​បាតុកម្ម​នៅ​ក្រុង​ទីប៉ូលី កាលពី​ថ្ងៃទី ១ ឧសភា AFP
ដោយ៖ អៀង សុខម៉ិញ
២៨ នាទី

ប្រមុខ​ការ​ទូត​អាមេរិក​ លោក​ ចន​ ឃែរី បាន​​បង្ខំ​ចិត្តខំ​​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​​​ក្រុង​ហ្សឺណែវ​ មួយ​ភ្លែត កាលពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​និង​ថ្ងៃ​ចន្ទ ដើម្បី​សង្គ្រោះ​បទ​ឈប់​បាញ់​នៅ​ស៊ីរី​ ព្រោះ​ពេល​នេះ​ស្ថានភាព​កំពុង​ធ្លាក់​ដុនដាប​ខ្លាំង ចំណែក​ឯក​លោក​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ បាន​ គីមូន បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​ម៉ូស្គូ និង​វ៉ាស៊ីនតោន សហប្រធានក្រុម​​​ដឹកនាំ​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​ស៊ីរី​ ​ប្រឹងទ្វេ​ឡើង​រក​វិធី​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​បាញ់​ប្រហារ​គ្នា នៅ​ក្រុង​អាឡិប ភាគខាង​ជើង​ប្រទេស​ស៊ីរី។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

បន្ទាប់​ពី​បាន​ជួប​សន្ទនា​ជាមួយ​លោក​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​ចន ឃែរី​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ ប្រទេស​ស្វ៊ីស លោក​មីស្ទូរ៉ា ​ប្រេសិត​ពិសេស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សំណុំរឿង​ស៊ីរី បាន​ទៅ​ដល់​រុស្ស៊ី​ថ្ងៃ​នេះ ​ដើម្បី​ជួប​សន្ទនា​ជាមួយ​ប្រមុខ​ការទូត​រុស្ស៊ី។ កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​​ផ្លូវទូត​កំពុង​បន្ត​មាន​យ៉ាង​សកម្មយ៉ាង​ខ្លាំង ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ ​ដើម្បី​ស្រោចស្រង់​បទឈប់បាញ់​ឡើងវិញ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ស៊ីរី។

 
ម្សិលមិញ ជាមួយ​ប្រេសិត​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​វិបត្តិ​ស៊ីរី លោក​ ចន​ឃែរី ប្រមុខ​ការ​ទូត​អាមេរិក បាន​បញ្ជាក់​ថា​ពិត​ជា​មាន​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ខ្លាំងផ្នែក​កា​រទូត​ ដើម្បី ស្វែង​រក​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឈប់​បាញ់​ផង និង​ធ្វើ​ឱ្យ​​បទ​ឈប់​ នេះ ត្រូវ​បាន​គោរព​ដោយ​គ្រប់​ភាគី​ ជា​យូរ​អង្វែង​ទៅ​ផង។

ប្រមុខ​ការ​ទូត​អាមេរិក​និង​ប្រេសិត​អ.ស.ប. បាន​ប្រកាស​អំពី​វិធានការ​​ថ្មី ដែល​ជា​យន្តការ​ដ៏​ប្រពៃ​សម្រាប់​ ត្រួត​ពិនិត្យ​និង​គ្រប់គ្រង​បទ​ឈប់​បាញ់។ ប្រមុខ​ការ​ទូត​រុស្ស៊ី​ដែល​បាន​ជួប​​សមភាគី​អាមេរិក​តាម​ទូរស័ព្ទ ក៏​បាន​ព្រមព្រៀង​​លើ​វិធានការ​ថ្មី​នេះ​ដែរ។ អាមេរិក​និង​រុស្ស៊ី ដែល​ជា​សហប្រធាន​ក្រុម​អន្តរជាតិ​គាំទ្រ​ស៊ីរី (ក្រុម​អ្នក​ដោះស្រាយវិបត្តិស៊ីរី១៧​ប្រទេស) គ្រោង​នឹង​រៀប​ចំ​ជំនួប​អន្តរជាតិ​មួយ​ទៀត​ ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ​ខាង​មុខ។ លោក ឃែរី បាន​អះអាង​ថា​គេ​អាច​រំពឹង​លើ​ជំនួប​អន្តរជាតិ​នេះ​បាន។

ម៉ូស្គូ និង​វ៉ាស៊ីនតោន គឺ​ជា​អ្នក​ផ្តួច​ផ្តើម​គំនិត​ចំបង​គេ ក្នុង​ដំណើរ​ការចរចាបញ្ចប់​ជម្លោះ​នៅ​​ស៊ីរី និង​បិទ​​បញ្ឈប់​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា ស្រប​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឈប់​បាញ់​ ដែល​ចូល​ជា​ធរមាន កាលពី​ថ្ងៃ​ទី ២៧ កុម្ភៈ តែ​គ្មាន​នរណា​គោរព​​សោះ ជាពិសេស​នៅ​ក្រុង​អាឡិប ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស។

​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ដើម្បី​ពង្រឹង​សកម្មភាព​ទូត លោក មីស្ទូរ៉ា ត្រូវ​បាន​ទទួល​ជួប​នៅ​ទីក្រុង​ម៉ូស្គូ ដោយ​ប្រមុខ​ការ​ទូត​រុស្ស៊ី លោក សែកហ្គៃ ឡាវ្រូស ដើម្បី​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​មធ្យោបាយ​​រៀប​ចំ​បទ​ឈប់​បាញ់ និង​ស្នើ​សុំ​ជំនួយ​ពី​រុស្ស៊ី ក្នុង​នាម​ជា​សហប្រធាន​ក្រុម​គាំទ្រ​ស៊ីរី។
 

ក្រុង​អាឡិបនេះ នៅ​ក្រៅ​បទ​ឈប់​បាញ់អាមេរិក​-រុស្ស៊ី

 
កិច្ច​ព្រមព្រៀងឈប់​បាញ់ ចូល​ជា​ធរមាន​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី ២៧​កុម្ភៈ ដោយ​មាន​ការ​ព្រមព្រៀង​ពី​​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ដាម៉ាស និង​ពួក​ឧទ្ទាម និង​ដែល​ប្រសូត​ចេញ​ពី​​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង របស់​អាមេរិ​ក​និង​រុស្ស៊ី ​ត្រូវ​បានរលាយ​ស្ទើរ​បាត់​ស្រមោល​ទៅ​ហើយ ជា​ពិសេស​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស និង​ក្រុង​អាឡិប​នេះ​ឯង។ ក្រោយ​មក​ទៀត  ​អាមេរិក-​រុស្ស៊ី បាន​រក​ឃើញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជា​ថ្មី​ទៀត ផ្អាក​បាញ់ នៅ​ក្រុង​ដាម៉ាស ​និង​ក្រុង​ឡាតាគ្យេ។ បទ​ឈប់​បាញ់​នេះ បាន​ចូល​ជា​ធរមាន​ជា​ថ្មី នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣០​មេសា តែបើ​តាម​​ប្រភព​អាមេរិក ស៊ីរី និង​រុស្ស៊ី គឺ​គ្មាន​រាប់​ចូល​ក្រុង​អាឡិប​ដ៏​ធំ​ជាង​គេ​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស​ឡើយ។ មេ​គំនិត​ទាំង​ពីរ​និយាយ​មិន​ទាន់​ត្រូវ​គ្នា។

​នៅ​អាឡិប ​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​មាន​លក្ខណៈសន្ធោ​សន្ធៅ​ខ្លាំង។ គិត​ត្រឹម​តែ​ពី​ថ្ងៃ​ទី ២២​មេសា មក​សោះ មាន​ជន​ស៊ីវិល​មិន​តិច​ជាង​២៥០​នាក់​ទេ បាន​បាត់​បង់​ជីវិត។ ហើយ​ភាគ​ច្រើន​គឺ​ដោយ​សារ​តែ​គ្រាប់​ទម្លាក់​របស់​កងទ័ព​អាកាស​ស៊ីរី។

រុស្ស៊ីសម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ចាក់​ទឹក​មិន​លិច​របស់​លោក​បាស្ហារ អាល់អាសាទ ​បាន​អះអាង​ថា ការ​ចរចា​បញ្ឈប់​ការ​បាញ់​គ្នា​នៅអាឡិប​កំពុង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​យ៉ាង​សកម្មហើយ តែ​ម៉ូស្គូ​បដិសេធ​មិន​ធ្វើ​​អន្តរាគមន៍​ ឬ​ដាក់​សម្ពាធ​អ្វី​លើ​ក្រុង​ដាម៉ា​ស​ឱ្យ​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​ផ្លូវអាកាស​ដូច​សំណើ​​វ៉ាស៊ីនតោន​ឡើយ។ ហេតុផល គឺ​មក​ពី ក្រុង​អាឡិប​នេះ ត្រូវ​បាន​ពុះ​ចែក​កាន់​កាប់​ម្ខាង​ដោយ​កម្លាំង​រដ្ឋាភិបាលក្រុង​ដាម៉ាស និង​ចំណែក​ខ្លះ​ដោយ​ពួក​ប្រឆាំង​ ជា​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ ឬ​ជា​ពួក​ភេរវនិយម។ ក្រុង​ដាម៉ាស​ ដែល​វាយប្រហារ​យ៉ាង​សន្ធាប់​លើ​ក្រុង​អាឡិប​នេះ​ ដោយ​មាន​លេស​ថា​ជា​ការ​កម្ចាត់​ពួក​រណសិរ្ស​អាល់ណូស្រា ក្រុម​ភេរវនិយម​ស្និទ្ធ​នឹង​អាល់កៃដា​ និង​ពួក​អង្គការ​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម ដែល​មាន​វត្តមាន​នៅ​តំបន់​នោះ។ តែ​ការ​វាយចុះ​វាយ​ឡើង​ ព័ទ្ធ​ជិត​តំបន់​ដែល​​​ក្រុមប្រឆាំង​កាន់​កាប់ គឺ​ទុក​តែ​ផ្លូវ​មួយ​ឱ្យ​ដើរ​ចេញ​ចូលមួយ​ប៉ុណ្ណោះ។

​រុស្ស៊ី​និង​ស៊ីរី​ ​​មាន​ប្រៀប​ខ្លាំង​លើ​សមរភូមិ និង​លើ​តុ​ចរចា

ក្រុង​អាឡិប កាន់កាប់​ដោយ​ពួក​ប្រឆាំង​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១២​មក បើ​ក្រុង​នេះ​ធ្លាក់ នោះ​ពួក​ប្រឆាំង​និង​បស្ចឹម​លោក​​ជាអ្នក​គាំទ្រ ជា​អ្នក​ចាញ់​។  បើ​ខ្លាំង​ អាច​ប្តូរ​ស្ថានការណ៍​ នៅ​សមរភូមិបាន នោះ​ពិត​ជា​អាច​ប្តូរ​ស្ថានការណ៍​​នយោបាយ​បាន​ដែរ​ហើយ ! ​ចង់​មិន​ចង់​ពេល​នេះ រុស្ស៊ី និង​ស៊ីរី កំពុង​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ដឹក​រឿង​ហើយ ! ជំហរ​​ចង់​នាំ​ស៊ីរី​ឆ្លង​អន្តរកាល​នយោបាយ​ដោយ​គ្មាន​លោក បាស្ហារ​ អាល់​អាសាដ​ កំពុង​តែជួប​ភាព​សង្ស័យ  ឯ​លោក​អាសាដ​វិញ​ បាន​ពង្រឹង​​ដែន​អំណាច​និង​ដែនដី​យោធា។ ការ​ពិតជាក់​ស្តែង​នេះ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​រុស្ស៊ី​កាន់​តែ​មាន​ប្រៀប​លើ​តុ​ចរចា។

ច្រក​ចេញ​នៅ​សល់​តែ​មួយ​ពេល​នេះ គឺ​ល្បែង​រវាង​អាមេរិក​និង​រុស្ស៊ី ហើយ​ក៏​មាន​តែ​​អាមេរិកមួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​​អាច​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​រុស្ស៊ី​បាន​។ អាមេរិ​កទំនង​​​ត្រូវ​ត្រលប់​ទៅ​​​​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ស្រគួរ គឺ​ប្រើ​កម្លាំងលើ​សមរភូមិ​ ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ចរចា​ផ្លូវ​ទូត​ទើប​បាន។ នរណា​ទៅ​ដឹង​​បាន​ថា​ការ​​បញ្ជូន​ទាហាន​ពិសេស​ ២៥០​នាក់​ ទៅ​​ស៊ីរី​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​អង្គការ​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម​ កាលពី​ថ្ងៃទី​២៥​មេសា អាច​ជា​ចំណែក​មួយ​នាំ​​​ឱ្យ​​សម្រេច​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឈប់​បាញ់​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​៣០​មេសា។ ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សេតវិមាន​បាន​ព្រលយ​រួច​ហើយ​ ថា​នឹង​សុខចិត្ត​បញ្ជូនកម្លាំង​ទ័ព​ពិសេស​បន្ថែម​ទៀត បើ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​ស្នើ។

មុន​សម្រេច​បាន​​បទ​ឈប់​បាញ់​កាលពី​ខែ​កុម្ភៈមួយ​ថ្ងៃ​ អាមេរិក​បាន​លើក​ឡើង​អំពី​លទ្ធភាព​ប្រើ​ផែនការ​ បំពាក់​អាវុធ​ឱ្យ​ពួក​ឧទ្ទាម​ស៊ីរីផង​ ដើម្បី​ឱ្យ​ពួក​ប្រឆាំង​នៅ​មាន​កម្លាំង​​ខ្លាំង តែ​បញ្ហា​នៅ​ត្រង់​ថា​​​​មាន​ពួក​ភេរវនិយម​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ប្រឆាំង៕​

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI