ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

មេដឹកនាំ​ភូមា​ចេញមុខ​ការពារ​ព្រះសង្ឃ​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​សហគមន៍​អ៊ីស្លាម

សំឡេង ០៣:៥១
"The Face of Buddhist Terror" នៅលើ​ក្រប​ទស្សនាវដ្តី Time Magazine
"The Face of Buddhist Terror" នៅលើ​ក្រប​ទស្សនាវដ្តី Time Magazine Time.com

ប្រជាជន​ភូមា​បាន​នាំគ្នា​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​​ទាំង​កំហឹង តប​ទៅនឹង​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទស្សវនាដ្តី​អាមេរិក ឈ្មោះ “Time Magazine” ​ដែល​បាន​រិះគន់​ធ្ងន់ៗ ចំពោះ​ព្រះសង្ឃភូមា​មួយអង្គថា​​ជា​សកម្មជន​ដឹកនាំ​ចលនា​ប្រឆាំង​នឹង​សហគមន៍​អ្នក​កាន់​សាសនាអ៊ីស្លាម។ លោក​ថេន សេន ប្រធានាធិបតី​ភូមា ក៏​បាន​ចេញមុខ​ការពារ​ព្រះសង្ឃ​អង្គ​នេះ និង​បាន​រិះគន់ការចុះផ្សាយ​របស់​ទស្សវនាដ្តី​អាមេរិក​នេះ​ដែរ។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

 

« The Face of Buddhist Terror » (មានន័យថា “មុខមាត់​នៃ​ភេរវកម្ម​ពុទ្ធសាសនា”) គឺ​ជា​ចំណង​ជើង​ធំៗ នៅលើ​​​ទំព័រមុខ​របស់​ទស្សវនាដ្តី Time Magazine ចុះផ្សាយ នៅ​ក្នុង​សប្តាហ៍នេះ ដោយ​អម​ជាមួយ​នឹង​រូបថត​យ៉ាងធំ​ពេញ​មួយទំព័រ របស់​ព្រះសង្ឃ អាស្ហ៊ីន វីរ៉ាធុ (Ashin Wirathu)។ ការចុះផ្សាយ ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​បណ្តាជន​ភូមា​ស្ទើរគ្រប់ស្រទាប់ ផ្ទុះកំហឹង។

ញត្តិ​មួយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង នៅលើ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធ័រនែត កាល​ពី​ចុងសប្តាហ៍​កន្លងទៅនេះ ដើម្បី​ថ្កោលទោស​ចំពោះ​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទស្សវនាដ្តី Time ដែល​ពួកគេ​ចាត់ទុក​ថា ជា​ការ​ប្រមាថ​ដល់​ពុទ្ធសាសនា។ រហូតមក​ទល់​នឹង​ថ្ងៃ​ចន្ទ ញត្តិ​នេះ មាន​អ្នក​ចុះហត្ថលេខា​គាំទ្រ​រហូតដល់​ទៅ ប្រមាណជាជិត ៤ម៉ឺននាក់។ អ្វី​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ភូមា​ផ្ទុះកំហឹង​ខ្លាំង​បំផុត គឺ​ការ​ប្រើពាក្យ​ថា “ភេរវកម្ម​ពុទ្ធសាសនា”។

កាលពីល្ងាច​ថ្ងៃ​អាទិត្យ លោក​ថេន សេន ប្រធានាធិបតី​ភូមា ក៏​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​រិះគន់​ការចុះផ្សាយ​នេះ​ដែរ ដោយ​បានសង្កត់ធ្ងន់​​ថា ព្រះសង្ឃ​ គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​ទទួលបាន​នូវការ​គោរព​យ៉ាង​ខ្ពង់ខ្ពស់​បំផុត ពី​សំណាក់​អ្នក​កាន់​ពុទ្ធសាសនា។ លោក​ថេន សេន ក៏​បាន​លើកឡើង​ផងដែរ​ថា ការចុះផ្សាយ​ប្រមាថ​ព្រះសង្ឃ​ ដោយ​ទស្សវនាដ្តី​អាមេរិក​នេះ​អាច​នឹង​បង្ក​ជា​ឧបសគ្គ ក្នុងការ​ផ្សះផ្សា និង​ការ​ស្តារ​ទំនុកចិត្ត​គ្នា​ឡើងវិញ រវាង​អ្នក​កាន់​សាសនា​ផ្សេងៗ​គ្នា នៅ​ភូមា។

ព្រះសង្ឃ​ អាស្ហ៊ីន វីរ៉ាធុ ដែល​ត្រូវ​បាន​ទស្សនាវដ្តី Time ហៅ​ថា ជា​មេដឹកនាំ​ក្រុម​ជ្រុលនិយម ត្រូវ​ទទួលរង​នូវ​ការ​ចោទប្រកាន់​ថា ជា​អ្នក​ញុះញង់​បង្ក​ឲ្យ​មាន​គំនិត និង​ចលនា​ប្រឆាំង​នឹង​អ្នក​កាន់សាសនា​អ៊ីស្លាម​ ដែល​ជា​សហគមន៍​ភាគតិច​ នៅ​ភូមា។

ព្រះតេជព្រះគុណ​វីរ៉ាធុ ដែល​មាន​ព្រះជន្ម ៤៥​ព្រះវស្សា និង​​មាន​ទីសំណាក់ នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ Mandalay ធ្លាប់​មាន​ជាប់​រឿង​ចម្រូងចម្រាស​ជាច្រើន​រួចមកហើយ ទាក់ទង​នឹង​​ការ​ញុះញង់​ឲ្យ​ស្អប់​អ្នក​កាន់​សាសនា​អ៊ីស្លាម​នៅ​ភូមា​នេះ។ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៣ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ភូមា​កាត់ទោស​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល ២៥ឆ្នាំ ពីបទ​ញុះញង់​ឲ្យ​ស្អប់​អ្ន​កកាន់​សាសនា​អ៊ីស្លាម​នេះ ក៏ប៉ុន្តែ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ពី​ពន្ធនាគារ​វិញ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១២​កន្លងទៅ រួម​ជាមួយ​នឹង​អ្នក​ទោស​ផ្សេងទៀត ដែល​ទទួលបាន​នូវការ​លើកលែង​ទោស​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ភូមា។

នៅ​ក្នុង​ពេល​ដែល​មាន​ផ្ទុះ​អំពើ​ហិង្សា​ រវាង​អ្នក​កាន់​ពុទ្ធសាសនា និង​សហគមន៍​អ្នក​កាន់​សាសនា​អ៊ីស្លាម នៅរដ្ឋ​អារ៉ាកាន់ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១២ ព្រះតេជព្រះគុណ វីរ៉ាធុ បាន​ចេញមុខ​​ដឹកនាំ​បាតុកម្ម​គាំទ្រ​អ្នក​កាន់​ពុទ្ធសាសនា។ កាល​ពី​ខែ​កុម្ភ ដើមឆ្នាំ​២០១៣​នេះ​ ព្រះអង្គ​បាន​បង្កើត​ចលនា​មួយ​ ឈ្មោះ​ថា “ចលនា ៩៦៩” ដោយ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អ្នក​កាន់​ពុទ្ធសាសនា​ទាំងអស់​​ធ្វើ​ពហិកា ឈប់​ចូល​ទិញ​ឥវ៉ាន់​ក្នុងហាង​របស់​អ្នក​កាន់​សាសនា​អ៊ីស្លាម។

កាលពីពេលថ្មីៗ​នេះ​ទៀត ព្រះសង្ឃ វីរ៉ាធុ បាន​បង្កើត​យុទ្ធនាការ​មួយ​ទៀត ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​សភា​ភូមា​អនុម័ត​ច្បាប់​ថ្មី​មួយ ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ការ​រៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍​រវាងស្រ្តី​​អ្នក​កាន់ពុទ្ធសាសនា​ និង​បុរស​​អ្នក​កាន់​សាសនាអ៊ីស្លាម។ សេចក្តីព្រាង​ច្បាប់ថ្មី ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​ស្រ្តី​អ្នក​កាន់​ពុទ្ធសាសនា​​សុំ​ការអនុញ្ញាត​ពី​ឪពុក​ម្តាយ​ជាមុន​ទើប​អាច​រៀបការ​ជាមួយ​បុរស​អ្នក​កាន់​សាសនា​អ៊ីស្លាម​បាន ហើយ​បុរស​​​​នេះ ចាំបាច់​ត្រូវ​តែ​បោះបង់​សាសនា​អ៊ីស្លាមចោល ហើយ​ងាក​មក​កាន់​ពុទ្ធសាសនា​វិញ ទើប​អាច​រៀបការ​បាន។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នេះ ត្រូវ​បាន​ទទួល​នូវ​ការ​រិះគន់ ពី​សំណាក់​លោក​ស្រី អ៊ុង សានស៊ូជី ប្រមុខដឹកនាំ​ប្រឆាំង​ភូមា ដោយ​លោកស្រី​ចាត់ទុក​ថា​ វា​គឺ​ជា​ច្បាប់ ដែល​មាន​ការ​រើសអើង និង​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស។

គួរបញ្ជាក់​ឡើង​វិញ​ថា ចាប់តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១២​មក អំពើ​ហិង្សា​ រវាង​អ្ន​ក​កាន់​ពុទ្ធសាសនា និង​សហគមន៍​អ្នក​កាន់​សាសនា​អ៊ីស្លាម នៅ​ភូមា បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​សរុប យ៉ាងតិច ១៦៧​នាក់ និង​មនុស្ស​ប្រមាណ​ជាង ១២ម៉ឺននាក់​ត្រូវ​បង្ខំ​ចិត្ត​រត់ភៀសខ្លួន​ចេញ​ពី​ផ្ទះសម្បែង។

អំពើ​ហិង្សា​រវាង​សហគមន៍​ជនជាតិ និង​សាសនា​ផ្សេងៗ​គ្នា នៅ​ភូមា គឺ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ដ៏​ចម្បងបំផុត​របស់​លោក ថេន សេន ដែល​តាំង​ពី​បាន​ឡើង​កាន់​តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី​ភូមា កាល​ពី​ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១១​មក បាន​ព្យាយាម​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​ទាំង​ខាង​នយោបាយ និង​សេដ្ឋកិច្ច ដើម្បី​នាំ​ភូមា​ចេញ​ពី​ភាព​ឯកោ​​ក្នុង​ឆាក​អន្តរជាតិ។ កំណែទម្រង់​ទាំងអស់​នេះ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ដក ឬ​ព្យួរ​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ភូមា ក៏ប៉ុន្តែ បញ្ហា​ជម្លោះ​ជាតិសាសន៍​កំពុង​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាលរ​បស់​លោក​ថេន សេន ត្រូវ​ទទួលរង​នូវ​ការ​រិះគន់យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា ជាពិសេស ពី​សំណាក់​សកម្មជន និង​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI