អានតួអត្ថបទ
ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ

អាស៊ាន​ប្រហែល​ជា​ពិបាក​ដើរ ដល់​សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥​

សំឡេង ០៧:២២
ផែនទីសមាជិកទាំង១០ប្រទេសរបស់អាស៊ានដែលនឹងក្លាយជាសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ច អាស៊ាននៅឆ្នា២០១៥ ។
ផែនទីសមាជិកទាំង១០ប្រទេសរបស់អាស៊ានដែលនឹងក្លាយជាសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ច អាស៊ាននៅឆ្នា២០១៥ ។ @RFI
ដោយ៖ តាន់ ហ្សង់-ហ្វ្រង់ស័រ
៣៥ នាទី

ថ្ងៃ​នេះ​ ហ្សង់-ហ្វ្រង់ស័រ​ តាន់ សូម​បន្ត​លើក​ឡើង​អំពី​ភូមិសាស្រ្ត​នយោបាយ​នៃ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​​ត​ទៅ​ទៀត ដោយ​សូម​បន្ត​និយាយ​បក​ស្រាយ​ត្រួសៗពី​ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​កសាង​សមាគម​ប្រជា​ជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ហៅ​កាត់​ថា​អាស៊ាន។ ពី​ពេល​នេះ​ត​ទៅ មហិច្ឆតា​របស់​អាស៊ាន​គឺ​ធ្វើ​សមាហរ័ណកម្ម​សេដ្ឋកិច្ចទាំង​ស្រុង​មួយ​ឱ្យ​បាន​មុន​ចុងឆ្នាំ​២០១៥។ ប៉ុន្តែ សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង​នេះ​ដែល​គេ​ប្រសិទ្ធនាម​ឱ្យ​ថា​ជា​សហគមន៍​អាស៊ាន គឺ​ជា​គោលដៅ​មួយ​ចាំ​បាច់​តែ​ពិបាក​នឹង​ដើរ​ដល់។ តើ​ហេតុ​អ្វី?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ក្នុង​ខណៈ​នេះ មហិច្ឆតា​របស់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ គឺ​ជម្រុញ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឱ្យ​អាស៊ាន ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៦៧ ក្លាយ​ទៅ​ជា​សហគមន៍​​សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន​នា​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០១៥​ខាង​មុខ​នេះ ដោយ​យក​គំរូ​តាម​សហភាព​អឺរ៉ុប។ បាន​ន័យ​ថា សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង​១០​ប្រទេស​ចង់​បាន​សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង​មួយ ដែល​មិន​ត្រឹម​តែ​មាន​ចរាចរណ៍​​ទំនិញ​ដោយ​សេរី​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ក៏​នឹង​ត្រូវ​មាន​ដែរ​ចរាចរណ៍​មូលធន​និង​ចរាចរណ៍​ប្រជាជន​ដោយ​សេរី នៅ​ក្នុង​លំហ​ដែន​ដី​នៃ​អាស៊ាន​ទាំង​មូល។

 
ជា​ការ​ពិត​ណាស់​ដែល​ថា សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង គឺ​ជា​គោលដៅ​មួយ​ចាំ​បាច់​បំផុត​សម្រាប់​​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍។ ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​នីមួយៗ​និង​តែ​ឯកឯង​គ្មាន​ទម្ងន់​សេដ្ឋកិច្ច​និង​នយោបាយ​ទេ​នៅ​លើ​ឆាក​តំបន់ និង​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ។ ដូច​គ្នា​អ៊ីចឹង​ដែរ ពេល​ក្លាយ​ជា​សហគមន៍​ដូច​គំរូ​សហភាព​អ៊ឺរ៉ុប​ហើយ អាស៊ាន ជា​គោល​ការណ៍ នឹង​មាន​ទឹក​មាត់​ប្រៃ កិត្យានុភាព និង​ទម្ងន់​ជាង​មុន។ នៅ​ពេល​នោះ អាស៊ាន​នឹង​ក្លាយ​ជា​មហា​អំណាច​​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​៩​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក ក្លាយ​ទៅ​ជា​ទី​ផ្សារ​មួយ​ដ៏​ធំ​ដែល​មាន​ប្រជាជន​រហូត​ដល់​ទៅ​ជិត​៦០០​លាន​នាក់។

ប៉ុន្តែ សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥ គឺ​ជា​គោលដៅ​មួយ​ពិបាក​នឹង​ដើរ​ទៅ​ដល់។
ពិបាក​នឹង​ដើរ​ទៅ​ដល់ ពីព្រោះ​ក្នុង​ខណៈ​នេះ នៅ​ខ្វះ​ខាត​ច្រើន​ណាស់​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​អន្តរ​ប្រទេស ​ដែល​នឹង​អាច​សម្រួល​ចរាចរណ៍​មនុស្ស​និង​ទំនិញ​ឱ្យ​បាន​ធំ​ទូលំ​ទូលាយ​នៅ​ក្នុង​ព្រំដែន​អាស៊ាន។

បញ្ហា​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​អន្តរ​ប្រទេស​ជាពិសេស​ផ្លូវ​ដែក​និង​ផ្លូវ​ថ្នល់​ត្រូវ​តែ​ចោទ​ឡើង​ខ្លាំង ដោយហេតុតែ​ភូមិសាស្រ្ត​នៃ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​តែ​ម្តង។ គួរ​បញ្ជាក់​ឡើង​វិញ​ថា​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ គ្រប​ដណ្តប់​ទៅ​លើ​តំបន់​ចំនួន​ពីរ​ដែល​ពិបាក​ត​ភ្ជាប់​គ្នា។ មួយ​ជា​តំបន់​ដី​គោក និង​មួយ​ទៀត​ជា​តំបន់​ដី​កោះ។ មួយ​ជា​ពិភព​ឥណ្ឌូចិនដែល​លាត​សន្ធឹង​មិន​ត្រឹម​តែ​ទៅ​លើ​ប្រទេស​វៀតណាម កម្ពុជា​និង​ឡាវ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ទៅ​លើ​ប្រទេស​ភូមា​និង​ប្រទេស​ថៃ​ថែម​ទៀត។ រី​ឯ​មួយ​ទៀត​ជា​ពិភព​ម៉ាឡេ គឺ​ជា​ពពួក​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ដទៃ​ផ្សេង​ដែល​ជា​កោះ ឬ​ជា​ទី​ប្រជុំ​កោះ រួម​មាន​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី ព្រុយណេ។

ដោយ​ឡែក ការ​បង្កើត​សហគមន៍​អាស៊ាន​ត្រូវ​តែ​ប្រឈមមុខ​នឹង​ឧបសគ្គ​នយោបាយ​ព្រម​ទាំង​​រនាំង​ផ្នត់​គំនិត។ ឧទាហរណ៍ តើ​ខ្មែរ​ព្រម​ឱ្យ​ពលករ​វៀតណាម​ឬ​ក៏​ថៃព្រម​ឱ្យ​ជន​ជាតិ​​​ខ្មែរ​ចេញ​ចូល​ដោយ​សេរី​ក្នុង​ទឹក​ដី​នៃ​ប្រទេស​របស់​គេ​រៀងៗ​ខ្លួន​ដែរ​ឬ​ទេ? ដូច​គ្នា​អ៊ីចឹង​ដែរ តើ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​និង​គណបក្ស​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស​សមាជិក​ខ្លះ​យល់​ព្រម​បោះ​បង់​ចោល​ដែរ​ឬ​ទេ នយោបាយ​ប្រជា​និយម​និង​ជាតិ​និយម​ចង្អៀត​ចង្អល់​ដែល​សុទ្ធ​សឹង​ជា​ដុំ​ថ្ម​នៅ​រាយ​រប៉ាត់ប៉ាយ​លើ​មាគ៌ា​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង។

និយាយ​រួម ដើម្បី​សម្រេច​បាន​ជោគជ័យ​នៃ​ការ​ធ្វើ​សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង វា​ទាល់​តែ​ពលរដ្ឋ​ ថ្នាក់​ដឹក​នាំនិង​អ្នក​នយោបាយ​ជា​ទូ​ទៅ​នៃ​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​នីមួយៗ ចេះ​សម្លឹង​មើល​ឆ្ងាយ ឆ្ងាយ​ហួស​ពី​ព្រំដែន​របស់​ប្រទេស​ខ្លួន និង​ឆ្ងាយ​ហួស​ពី​ចក្ខុនិមិត្ត​ជាតិ​និយម​ឬ​ជាតិ​និយម​ជ្រុល ដើម្បី​ឱប​ក្រសោប​យក​ព្រំដែន​និង​ផល​ប្រយោជន៍​តំបន់។

ក៏​មាន​ដែរ​ឧបសគ្គ​ធំ​មួយ​ទៀត សម្រាប់​សមាហរ័ណកម្ម​អាស៊ាន​ទាំង​ស្រុង​មួយ​ដូច​គំរូ​សហភាព​អឺរ៉ុប នោះ​គឺ​គម្លាត​សេដ្ឋកិច្ច​និង​របប​នយោបាយ​ខុស​គ្នា​ខ្លាំង​ពេក រវាង​បណ្តា​ប្រទេស​​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង​១០។ តើ​ដូច​គ្នា​ត្រង់​ណា​ទៅ កម្រិត​ជីវភាព​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​សិង្ហបុរី ដែល​ម្នាក់ៗ​ទទួល​បាន​ជា​មធ្យមភាគ ប្រាក់​ចំណូល​ប្រចាំ​ឆ្នាំ ៣ ៥០០០​ដុល្លារ និង​កម្រិត​ជីវភាព​លំបាក​លំបិន​មែន​ទែន​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ឡាវ កម្ពុជា ឬ​វៀតណាម ?​ តើ​ដូច​គ្នា​ត្រង់​ណា​ទៅ ​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​និង​របប​កុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម ឬ​ក៏ ​របប​អំណាច​ផ្តាច់ការ​ភ្លឺ​ស្វាង​សិង្ហបុរី?

ដោយ​ឡែក អស្ថិរភាព​នយោបាយ​ច្រំដែលៗ​ឬ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ឡើង​ជា​លំដាប់​នៃ​សមាជិក​អាស៊ាន​មួយ​ចំនួន ក៏​ជា​ឧបសគ្គ​សម្រាប់​ការ​បង្កើត​សហគមន៍​អាស៊ាន​ឱ្យ​បាន​មុន​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៥​
​ដែរ។ មិនមែន​មាន​តែ​ថៃ​ឯ​ណា​ដែល​កំពុង​មាន​បញ្ហា​ផ្ទៃ​ក្នុង។ ម៉ាឡេស៊ី និង​កម្ពុជា​ក៏​កំពុង​ហែល​ឆ្លង​កាត់​ភាព​តាន​តឹង​នយោបាយ​ដែរ។

វិបត្តិ​នយោបាយ​និង​នយោបាយ​ប្រជានិយម​ព្រម​ទាំង​នយោបាយ​ជាតិ​និយម​ដែល​ចិញ្ចឹម​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក និង​ដែល​គេ​សង្កេត​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​ខ្លះ​ក្នុង​គ្រា​នេះ​ក៏​អាច​ជា​ឧបសគ្គ​មួយ​ធំ​សម្រាប់​ការ​ធ្វើ​សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង​ដែរ។ ពីព្រោះ ក្នុង​គោលដៅ​បង្វែរ​អារម្មណ៍​របស់​មតិ​ជាតិ​ចេញ​ពី​ភាព​ទ័ល​ច្រក​នយោបាយ រដ្ឋាភិបាល​អាច​មាន​គំនិត​បញ្ឆេះ​ទំនាស់​ព្រំដែន​ជា​មួយ​ប្រទេស​ជិត​ខាង ដូច​ដែល​ថៃ​ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​មក​លើ​កម្ពុជា​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​មុន​នេះ។

គួរ​រំឭក​ថា ក្រៅ​ពី​បញ្ហា​ព្រំដែន​រវាង​កម្ពុជា​និង​ថៃ ក៏​មាន​ដែរ​ជម្លោះ​ទឹក​ដី​រវាង​ម៉ាឡេស៊ី​និង​ហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី​និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី​និង​សិង្ហបុរី ថៃ​និង​ឡាវ ថៃ​និង​ភូមា ឬ​កម្ពុជា​និង​វៀតណាម។ និយាយ​រួម វិបត្តិ​នយោបាយ​រ៉ាំរ៉ៃ​ក្នុង​ប្រទេស​សមាជិក​មួយ​ចំនួន​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់​បង់​គោលការណ៍​សាមគ្គីភាព​នៅ​ក្នុង​អាស៊ាន សាមគ្គីភាព​ដែល​ជា​កត្តា​ចាំ​បាច់​បំផុត​សម្រាប់​ការ​ធ្វើ​សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង​ឱ្យ​បាន​មុន​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៥​ខាង​មុខ​នេះ។

ដោយ​ឡែក អ្វី​ដែល​គួរ​កត់​សម្គាល់ គឺ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤​នេះ ភូមា​ជា​អ្នក​កាន់​តំណែង​ប្រធាន​ផ្លាស់​វេន​របស់​អាស៊ាន។ និយាយ​ដូច្នេះ មិនមែន​បាន​ន័យ​ថា​ប្រទេស​ក្រីក្រ​មួយ​នេះ​នឹង​មិន​គិតគូរ​ពី​ការ​ផ្តល់​សន្ទុះ​ដល់​ការ​ធ្វើ​សមាហរ័ណកម្ម​ទាំង​ស្រុង​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ ភូមា​ក៏​ដូច​បណ្តា​ប្រទេស​សមាជិក​ដទៃ​ដែល​នៅ​មាន​កំរិត​សេដ្ឋកិច្ច​ទាប​ជាង​គេ រួម​មាន​កម្ពុជា​និង​ឡាវ​ព្រម​ទាំង​វៀតណាម​ដែរ ប្រហែល​ជា​ចង់​ឱ្យ​អាទិភាព​ទៅ​លើ​ការ​កាត់​បន្ថយ​គម្លាត​សេដ្ឋកិច្ច​រវាង​ពួក​សមាជិក​ក្រីក្រ​និង​ពួក​សមាជិក​អ្នក​មាន ជាជាង​ទៅ​លើ​ការ​បង្កើត​យ៉ាង​ទាន់​ហន់​សហគមន៍​អាស៊ាន៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI

រកមិនឃើញអត្ថបទដែលស្វែងរកទេ

មិនមាន​អត្ថបទ​ដែលអ្នកព្យាយាមចូលមើលទេ