អន្តរកាល​នយោបាយ ដ៏​សែន​ពិបាក​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​

សំឡេង ០៤:១៨
ឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា(Prayuth Chan-Ocha) មេដឹកនាំរបបសឹកថៃ។
ឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា(Prayuth Chan-Ocha) មេដឹកនាំរបបសឹកថៃ។ RFI

ជិត​បី​សប្តាហ៍​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​ឮ នៅ​ប្រទេស​ថៃ របប​សឹក​ដឹក​នាំ ដោយ​ឧត្តមសេនីយ៍​ប្រាយុទ្ធ​ ចាន់អូចា ហាក់​ដូច​ជា​ក្តាប់​ស្ថានការណ៍​មិន​បាន​ជាប់​លាប់​ល្អ។ ទីក្រុង​បាងកក​បន្ត ឋិត​​នៅ​ក្រោម​ការ​យាម​កាម​ពី​សំណាក់​ទាហាន និង​ប៉ូលិស​ជា​ច្រើន​ពាន់​នាក់។ រដ្ឋអំណាច​ផ្តាច់ការ បន្ត​កាត់​បន្ថយ​សេរីភាព របស់​ពលរដ្ឋ​តាម​រយៈ​ការ​បំបិទ​មាត់​មធ្យោបាយ​ឃោសនា​មហាជន និង​តាម​រយៈ​ការ​បន្ត​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋប្រហារ។ ក៏​ប៉ុន្តែ នៅ​បាងកក បាតុកម្ម​​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋប្រហារ​នៅ​តែ​បន្ត​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ការ​សរសេរ​ទិតៀន​របប​សឹក​នៅ​តែ​បន្ត​មាន។ តើ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ស្ថានភាព នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​លើក​នេះ ​ពិបាក​ក្តាប់​ជាង​លើក​មុនៗ?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

នៅ​ពេល​ដែល​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ី​ភាគ​ច្រើន​ជ្រើស​រើស​និង​គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅ​ពី​ឱ្យ​តម្លៃ​ដល់​ការ​បោះ​ឆ្នោត ថៃ​វិញ​បន្ត​អនុវត្ត​របៀប​ដឹក​នាំ​ចាស់​គំរឹល នោះ​គឺ​ការ​យក​រដ្ឋ​ប្រហារ​មក​ធ្វើ​ជា​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ។

 
ត្រូវ​ហើយ​នៅ​ក្នុង​ប្រពៃណី​នយោបាយ​របស់​ថៃ យោធា​ជា​អំណាច​មួយ​ធំ ជា​កម្លាំង​មួយ​ម្ចាស់​ការ​ដែល​មិន​ស្តាប់​បញ្ជា​អ្នក​នយោបាយ និង​ដែល​បាន​ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ឬ​បាន​ប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ចំនួន​២០​លើក​រួច​មក​ហើយ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៣២​មក។

ត្រូវ​ហើយ ស្ថានភាព​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦​មក​ជា​វិបត្តិ​រ៉ាំរ៉ៃ។

ត្រូវ​ហើយ​ស្ថានភាព​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក​នា​រយៈ​ពេល​ជាង​កន្លះ​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ជា​ការ​ទ័ល​ច្រក​នយោបាយ​ប្រកប​ដោយ​ហិង្សា​ដែល​បាន​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​ស្លាប់​និង​របួស​រាប់​សិប​នាក់។

ក៏​ប៉ុន្តែ លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ហាម​មិន​ឱ្យ​មាន​រដ្ឋ​ប្រហារ តម្រូវ​ឱ្យ​ស្អប់​ខ្ពើម​រដ្ឋ​ប្រហារ ជា​ពិសេស​រដ្ឋប្រហារ​យោធា ដ្បិត​យោធា​មិនមែន​ជា​ស្ថាប័ន​ប្រជាធិបតេយ្យ។

រហូត​មក​ដល់​រដ្ឋ​ប្រហារ​ទម្លាក់​លោក​ថាក់ស៊ីន​(Thaksin)​ឆ្នាំ​២០០៦ ជា​ទូ​ទៅ ប្រជាពល​រដ្ឋ​ថៃ​សុខ​ចិត្ត​ទទួល​យក​ស្ថានភាព​នៃ​របប​សឹក​បណ្តោះ​អាសន្ន ទម្រាំ​ដល់​ពេល​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជា​ថ្មី និង​ទម្រាំ​ដល់​ពេល​ដែល​ក្រុម​នាយ​ទាហាន​ប្រគល់​អំណាច​រដ្ឋ​ទៅ​ឱ្យ​ស៊ីវិល​វិញ។ នេះ​ក៏​ដោយ​សារ​តែ​កិត្យានុភាព​និង​ឥទ្ធិពល​របស់​ព្រះ​មហាក្សត្រ ព្រះចៅ​ភូមីបុល អាឌុលយ៉ាដេជ (Bhumibol Adulyadej) ​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ថៃ​មាន​ឬ​ក្រ អ្នក​ចេះដឹង​ឬ​មនុស្ស​ធម្មតា បក្ស​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋ​ឬ​បក្ស​ប្រឆាំង​គោរព​សឹង​ស្មើ​ព្រះ​អាទិទេព។ ហើយ​ចូរ​កុំ​ភ្លេច​ថា បើ​សិន​ជា​គ្មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ព្រះមហាក្សត្រ​និង​ពី​ព្រះបរមរាជវាំង​ទេ រដ្ឋ​ប្រហារ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​គ្នា​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៥០​មក ច្បាស់​ជា​មិន​អាច​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​បាន​ទេ។

រដ្ឋប្រហារ​ថ្ងៃ​២២​ឧសភា​កន្លង​ទៅ​នេះ រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ចាំ​ផ្ទះ​របស់​លោក នីរ៉ាត់ទុមរ៉ុង ប៊ុនសុងប៉ៃសាន(Niwattumrong Boonsong Paisan) ដោយ​ឧត្តមសេនីយ៍​ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា(Prayuth Chan-Ocha) ក៏​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពី​ព្រះចៅ​ភូមីបុល​ដែរ។

ក៏​ប៉ុន្តែ ស្ថានភាព​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​លើក​នេះ ដូច​ជា​ពិបាក​ក្តាប់​ជាង​លើក​មុនៗ និង​មាន​លក្ខណៈ​ផុយស្រួយ​ជាង​លើក​មុនៗ។ ជាក់​ស្តែង ជាង​បី​សប្តាហ៍​ក្រោយ​មក នៅ​តែ​មាន​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​ពួក​នាយ​ទាហាន នៅ​តែ​មាន​អ្នក​ធ្វើ​សកម្មភាព អ្នក​និយាយ​និង​អ្នក​សរសេរ​ដៀល​រដ្ឋប្រហារ។

មាន​មូលហេតុ​ពីរ​ដែល​អាច​ពន្យល់​ស្ថានភាព​មិន​ឋិតថេរ​ល្អ​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​នៅ​ថៃ​លើក​នេះ។ មូលហេតុ​ទី​មួយ គឺ​ព្រះមហាក្សត្រ​ថៃ​ទ្រង់​មិន​អាច​ជា​និមិត្តរូប​មួយ​ពេញ​លេញ​ដូច​ពេល​មុនៗ សម្រាប់​ឱ្យ​ក្រុម​នាយ​ទាហាន​ពឹង​ផ្អែក​ដើម្បី​ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ទៀតទេ។ នេះ​គឺ​មក​ពី​ព្រះចៅ​ភូមីបុល ព្រះអង្គ​មាន​វ័យ​ជរា​ណាស់​ទៅ​ហើយ​និង​មាន​ព្រះរាជ​សុខភាព​មិន​មាំ​មួន។ ចូរ​កុំ​ភ្លេច​ថា ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​ថ្ងៃ​២២​ឧសភា ឧត្តមសេនីយ៍​ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចាមិន​បាន​ចូល​គាល់​ព្រះមហាក្សត្រ​ផ្ទាល់​ទេ បាន​ត្រឹម​លុតក្រាប​និង​ធ្វើ​គារវ កិច្ច ​នៅ​មុខ​ព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍​របស់​ព្រះអង្គ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

រី​ឯ​មូលហេតុ​ទី​ពីរ​នៃ​ស្ថានភាព​មិន​ឋិតថេរ​ល្អ​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​នៅ​ថៃ​លើក​នេះ គឺ​ការ​លូត​លាស់​​ខ្លាំង​ជាង​មុន​ផ្នែក​ផ្នត់​គំនិត​របស់​ពលរដ្ឋ​ថៃ។ នៅ​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី​២១​នៃ​សម័យ​អ៊ីនធឺណែត​ ពលរដ្ឋ​ថៃ​មាន​ចំណេះដឹង​ខ្ពស់​ជាង​មុន មាន​ជីវភាព​ធូរធារ​ជាង​មុន មាន​ស្មារតី​បើក​ចំហ​ជាង​មុន និយាយ​រួម​មាន​ការ​ទាមទារ​ខ្លាំង​ជាង​មុន​និង​យល់​ពី​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​ខ្លាំង​ជាង​មុន។

ម្ល៉ោះ​ហើយ សរុប​សេចក្តី​មក​វិញ ពី​ពេល​នេះ​ត​ទៅ រដ្ឋប្រហារ​មិន​អាច​ជា​ដំណោះ​ស្រាយ​នៃ​ភាព​ទ័លច្រក​នយោបាយ​នៅ​ថៃ​បាន​យូ​ត​ទៅ​មុខ​ទៀត​ទេ។ ពីព្រោះ​ជា​ទូទៅ របប​សឹក​ណា​ក៏​ដោយ សុទ្ធ​តែ​គ្មាន​ប្រភព​និង​លក្ខណៈ​ស្រប​ច្បាប់ ហើយ​នៅ​ក្នុង​ករណី​ប្រទេស​ថៃ ស្ថាប័ន​ព្រះមហាក្សត​ក៏​មិន​អាច​ជា​និមិត្តរូប​មួយ​ពេញ​លេញ​ដែល​អាច​ជំនួស​និង​ធានា​លក្ខណៈ​ស្រប​ច្បាប់​នៃ​របប​សឹក​បាន​ទៀត​ទេ។ និយាយ​បែប​ផ្សេង របប​សឹករបស់ ឧត្តមសេនីយ៍​ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា ប្រហែល​ជា​នឹង​មាន​អាយុ​ខ្លី​ជាង​របប​សឹក​មុនៗ ដ្បិត​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​២១ អ្នក​កាន់​អំណាច​ផ្តាច់ការ​ពិបាក​លាក់​ខ្លួន និង​ពិបាក​រក​កន្លែង​ពួន​ណាស់៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI